Ts 382/15

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 8 kwietnia 2016 r. Pozycja 294 POSTANOWIENIE z dnia 31 marca 2016 r. Sygn. akt Ts 382/15 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Marek Zubik – przewodniczący i sprawozdawca Mirosław Granat Leon Kieres, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej G.H. i R.H. w sprawie zgodności: art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613, ze zm.) w związku z art. 3 pkt 1 lit. b i pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, ze zm.) wraz z załącznikiem z art. 217 w związku z art. 2 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 27 listopada 2015 r. G. i R. H. (dalej: skarżący, podatnicy) zakwestionowali zgodność art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lo-kalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613, ze zm.; dalej: ustawa podatkowa) w związku z art. 3 pkt 1 lit. b i pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, ze zm.; dalej: prawo budowlane) wraz z załącznikiem z art. 217 w związku z art. 2 i art. 84 Konstytucji. Rozpatrywana skarga konstytucyjna została sformułowana w związku z następującą sprawą. Skarżący złożyli informację w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego w podatku rolnym, podatku leśnym i podatku od nieruchomości za 2011 r. w części dotyczą-cej opodatkowania budowli (dwóch wyciągów narciarskich) wraz z korektą informacji za 2009 i 2010 r. W ich ocenie, do podstawy opodatkowania wyciągów narciarskich (jako in-nych urządzeń technicznych) należało wliczyć jedynie wartość tych ich elementów, które są w sposób trwały (tzn. nierozerwalny) związane z ich konstrukcją i fundamentami. W toku wszczętego postępowania podatkowego organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że doszło do zaniżenia przez podatników podstawy opodatkowania (wartości) wy-ciągów narciarskich (tj. budowli), którą jego zdaniem należało obliczyć z uwzględnieniem wartości całego wyciągu, tj. łącznej wartości fundamentów wraz z częścią budowlaną wycią- OTK ZU B/2016 Ts 382/15 poz. 294 2 gu, a także urządzeń technicznych (decyzja Burmistrza Miasta D. z marca 2011 r.). Samorzą-dowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji (decyzja z lutego 2012 r.). Wyrokiem z lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administra-cyjny w W. oddalił skargę złożoną przez podatników. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zaś wniesioną przez nich skargę kasacyjną jako niezawierającą usprawiedliwionych podstaw (wyrok z czerwca 2015 r.). W przekonaniu skarżących kwestionowane unormowanie narusza ich konstytucyjne wolności i prawa (art. 217 w związku z art. 2 i art. 84 Konstytucji), gdyż dyskryminuje ich jako podatników, skoro rozumiane jest w ten sposób, że odnosi się do wyciągu narciarskiego jako budowli, nie zaś jako innego urządzenia technicznego. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji warunkiem merytorycznego rozpoznania skargi konstytucyjnej jest wykazanie przez skarżącego, że w związku z wydaniem przez organ wła-dzy publicznej ostatecznego orzeczenia na podstawie zakwestionowanego w niej aktu norma-tywnego doszło do naruszenia przysługujących skarżącemu wolności lub praw o charakterze konstytucyjnym. Uprawdopodobnienie tego naruszenia jest zatem przesłanką konieczną do-puszczalności skargi konstytucyjnej. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny obowiąza-ny jest zbadać, czy w rozpatrywanej sprawie doszło istotnie do naruszenia praw konstytucyj-nych wskazanych przez skarżących. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego analizowana skarga konstytucyjna nie spełnia przede wszystkim wymogów dotyczących prawidłowego określenia jej podstawy. Trybunał przypomina, że wzorcami kontroli w sprawie wszczętej na skutek złożenia skargi konstytu-cyjnej mogą być tylko przepisy wyrażające wolności lub prawa skarżącego, co wynika z brzmienia art. 79 ust. 1 Konstytucji. W konsekwencji Trybunał uznaje, że omawianej prze-słanki dopuszczalności skargi konstytucyjnej nie wyczerpuje odwołanie się przez skarżących do art. 2, art. 84 i art. 217 Konstytucji. Dwie najpełniejsze wypowiedzi Trybunału w tym zakresie zawierają postanowienia z 12 grudnia 2000 r. i 23 stycznia 2002 r. (Ts 105/00, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 59 i 60) oraz 16 lutego 2009 r. (Ts 202/06, OTK ZU nr 1/B/2009, poz. 23). W pierwszym z tych orzeczeń Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że bogaty katalog konstytucyjnych wolności i praw wy-mienionych w rozdziale II Konstytucji zasadniczo wyczerpuje zakres znaczeniowy pojęcia konstytucyjnych wolności lub praw, o których mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji. Za przejaw woli ustrojodawcy, by skoncentrować zakres skargi konstytucyjnej na wolnościach i prawach wyrażonych expressis verbis w konkretnych postanowieniach konstytucyjnych, można m.in. uznać zamieszczenie właśnie w rozdziale II Konstytucji przepisów wprowadzających przed-miotowe ograniczenie skargi (art. 79 ust. 2), czy też ograniczenie dochodzenia niektórych praw w granicach określonych w ustawie (zob. wyrok TK z 23 listopada 1998 r., SK 7/98, OTK ZU nr 7/1998, poz. 114). W konsekwencji możliwość odwoływania się w skardze konstytucyjnej do treści klau-zul generalnych wyrażonych w przepisach rozdziału I Konstytucji (na czele z tymi statuowa-nymi w art. 2) należy traktować jako wyjątkową i subsydiarną. Oparcie skargi konstytucyjnej na samoistnym zarzucie naruszenia art. 2 Konstytucji zobowiązuje skarżącego do precyzyjne-go określenia wolności bądź praw wywodzonych z treści tego przepisu, których naruszenie zarzuca. Chodzi przy tym o wskazanie konstytucyjnych wolności lub praw przyjmujących normatywną postać praw podmiotowych, tzn. praw, których adresatem jest obywatel (bądź inny podmiot prawa), które kształtują jego sytuację prawną i dają mu możliwość wyboru za-chowania się, tzn. spełnienia lub niespełnienia normy (zob. Z. Czeszejko-Sochacki, L. Garlicki, J. Trzciński, Komentarz do ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, Warszawa 1999, OTK ZU B/2016 Ts 382/15 poz. 294 3 s. 159). Przedstawione wyżej stanowisko Trybunał podtrzymał w wydanym w pełnym skła-dzie postanowieniu z 23 stycznia 2002 r. (Ts 105/00). W orzeczeniu z 16 lutego 2009 r. (Ts 202/06) Trybunał Konstytucyjny dokonał analo-gicznej oceny art. 84 i art. 217 Konstytucji jako wzorców kontroli. W uzasadnieniu tego po-stanowienia stwierdził: „Należy natomiast zgodzić się ze skarżącymi, że Konstytucja gwaran-tuje każdemu równość w zakresie obciążeń podatkowych i w tym zakresie ustawodawca jest związany dyrektywami płynącymi z konstytucyjnej zasady równości w związku z zasadą sprawiedliwości. Naruszenie tych dyrektyw może też być przedmiotem kontroli przed Trybu-nałem Konstytucyjnym. Jednakże w przypadku skargi konstytucyjnej wszczęcie takiej kontro-li obwarowane jest dodatkowym wymogiem wskazania naruszonych wolności lub praw kon-stytucyjnych skarżącego. Wynika to wprost z art. 79 ust. 1 Konstytucji. Konstytucyjna zasada równości nie może jednak stanowić samodzielnej podstawy skargi konstytucyjnej. Skarżący, podnosząc zarzut naruszenia prawa do równego traktowania, powinni wskazać, w zakresie jakiej wolności lub prawa konstytucyjnego to nierówne traktowanie występuje. Wymóg po-wyższy nie jest spełniony, gdy skarżący zarzut naruszenia zasady równości łączy z zasadą sprawiedliwości, gdyż z obu tych zasad nie wynika publiczne prawo podmiotowe w rozumie-niu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Prawo takie nie wynika również z powiązania wskazanych wy-żej zasad z zasadą powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 84 Konstytucji. Ta zasada stanowi podstawę nakładania obowiązków na obywateli, a nie do wywodzenia z Konstytucji wolności lub praw. Za nietrafny należy w związku z tym uznać pogląd skarżących wyrażony w zażaleniu, w myśl którego związek zasady równości, sprawiedliwości i powszechności opodatkowania daje podstawę do wyinterpretowania z Konstytucji publicznego prawa pod-miotowego w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji”. Postanowienie to Trybunał Konstytucyj-ny również wydał w pełnym, piętnastoosobowym składzie, a na niedopuszczalność uczynie-nia art. 84 i art. 217 Konstytucji samodzielnymi wzorcami kontroli Trybunał wskazywał już we wcześniejszym orzecznictwie (zob. np. wyrok TK z 5 listopada 2008 r., SK 79/06, OTK ZU nr 9/A/2008, poz. 153). Uwzględniwszy wskazane orzecznictwo Trybunału, zgodnie z którym art. 2, art. 84 ani art. 217 Konstytucji nie są samodzielnymi wzorcami kontroli w postępowaniu skargowy-mi, gdyż nie wyrażają praw podmiotowych, Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dal-szego biegu analizowanej skardze konstytucyjnej. Niezależnie od powyższego Trybunał stwierdza, że odwołanie się przez skarżących do wskazanych przepisów Konstytucji bez określenia praw podmiotowych, które ich zdaniem zostały naruszone przesądza o tym, że rozpatrywana skarga konstytucyjna nie spełnia prze-słanek, o których mowa w art. 65 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 1064, ze zm.; dalej: ustawa o TK z 2015 r.). Orzecznictwo w tym zakresie jest utrwalone, a Trybunał Konstytucyjny nie widzi podstaw do zmiany tego poglądu. Prawidłowe wykonanie obowiązku wskazania, jakie konstytucyjne wolności lub pra-wa i w jaki sposób zostały naruszone, polega bowiem nie tylko na numerycznym określeniu postanowień Konstytucji i zasad z nich wyprowadzanych, z którymi – zdaniem skarżącego – niezgodne są kwestionowane przepisy, lecz także na precyzyjnym przedstawieniu treści pra-wa lub wolności wywodzonych z tych postanowień, a naruszonych przez ustawodawcę, cze-mu powinna towarzyszyć szczegółowa i precyzyjna argumentacja uprawdopodabniająca sta-wiane zarzuty (zob. postanowienia TK z: 17 grudnia 2013 r., SK 59/12, OTK ZU nr 9/A/2013, poz. 144 oraz 27 stycznia 2014 r., Ts 90/12, OTK ZU nr 4/B/2014, poz. 265). W związku z powyższym, na podstawie art. 77 ust. 3 pkt 3 w związku z art. 65 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o TK z 2015 r., Trybunał odmówił rozpatrywanej skardze konstytucyjnej nadania dalszego biegu. OTK ZU B/2016 Ts 382/15 poz. 294 4 Ponadto Trybunał zwraca uwagę na to, że skarżący upatrują niekonstytucyjność za-skarżonych przepisów w ich błędnym zastosowaniu przez organy i sądy administracyjne orzekające w ich sprawie. Wadliwość stosowania tych regulacji wynika – zdaniem podatni-ków – z przyjęcia niekorzystnej dla nich interpretacji zaskarżonych przepisów, tj. uznania, że w świetle prawa podatkowego wyciągi narciarskie są budowlami, a nie urządzeniami tech-nicznymi. Wątpliwości Trybunału nie budzi zatem to, że zarzuty sformułowane w skardze dotyczą w istocie wadliwości decyzji podjętych w sprawie skarżących. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego rozpatrywana skarga konstytucyjna jest w tym zakresie skargą na stosowanie prawa. W związku z tym Trybunał przypomina, że zgodnie z konstrukcją skargi konstytucyj-nej przyjętą w polskim prawie przedmiotem skargi mogą być tylko akty normatywne będące podstawą rozstrzygnięcia, z którego wydaniem skarżący wiąże naruszenie przysługujących mu praw i wolności konstytucyjnych, nie zaś celowość i słuszność wydania takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Zadaniem Trybunału Konstytucyjnego jest orzekanie w sprawach zgodności aktów normatywnych z Konstytucją w celu wyeliminowania z systemu prawnego przepisów prawa niezgodnych z ustawą zasadniczą. Do kompetencji Trybunału Konstytucyj-nego nie należy natomiast ocena prawidłowości ustaleń dokonanych w toku rozpoznania kon-kretnej sprawy ani kontrola sposobu stosowania lub niestosowania przepisów przez orzekają-ce w sprawie organy (zob. np. postanowienia TK z: 20 lipca 2011 r., Ts 303/10, OTK ZU nr 6/B/2011, poz. 454; 27 grudnia 2011 r., Ts 108/10, OTK ZU nr 2/B/2012, poz. 189 oraz 7 lutego 2012 r., Ts 309/11, OTK ZU nr 2/B/2013, poz. 191). Okoliczność ta jest kolejną podstawą odmowy nadania dalszego biegu skardze konsty-tucyjnej (art. 77 ust. 3 pkt 3 ustawy o TK z 2015 r.). Z tych względów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.