Ts 40/22

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2024-12-18

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna może być skierowana przeciwko przepisom, które nie stanowiły podstawy prawnej wydania ostatecznego orzeczenia sądu lub organu administracji publicznej w sprawie skarżącego?
Ratio decidendi
Przedmiotem skargi konstytucyjnej może być wyłącznie ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego. Jeśli zakwestionowane przepisy nie stanowiły podstawy prawnej ostatecznego rozstrzygnięcia, lecz jedynie podstawę do wydania innego aktu (np. zarządzenia dyrektora zakładu karnego), skarga konstytucyjna nie spełnia warunków dopuszczalności wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji.
Stan faktyczny
Skarżący, osadzony w Zakładzie Karnym, złożył skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność z Konstytucją przepisów ustawy o Służbie Więziennej, Kodeksu karnego wykonawczego oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Przepisy te stanowiły podstawę prawną dla zarządzenia dyrektora zakładu karnego ograniczającego dostęp do internetu. Skarżący zaskarżał postanowienie Sądu Okręgowego, które utrzymało w mocy decyzję dyrektaka, ale sąd w tym postępowaniu badał jedynie legalność ograniczenia dostępu do internetu na podstawie zarządzenia, a nie bezpośrednio kwestionowane przepisy ustawowe.
Rozstrzygnięcie
odmowa nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 24 września 2025 r. Pozycja 267 POSTANOWIENIE z dnia 18 grudnia 2024 r. Sygn. akt Ts 40/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Sych, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej R.S. w sprawie zgodności: art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1064) w związku z art. 73 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2021 r. poz. 53) w związku z § 14 rozpo-rządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie regu-laminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. poz. 2231) w zakresie, w jakim „upoważnia dyrektora zakładu karnego do wprowadzenia porządku wewnętrznego zakładu karnego w drodze zarządze-nia, w którym ogranicza się prawo do informacji publicznej do korzystania je-dynie ze stron Biuletynu Informacji Publicznej bez możliwości korzystania z ca-łości stron internetowych organów władzy publicznej”, z art. 61 ust. 1, 2 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 17 lutego 2022 r. (data nadania) R.S. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego sta-nu faktycznego. Dyrektor Zakładu Karnego w C. decyzją z 24 czerwca 2021 r. wyraził zgodę na sko-rzystanie z dostępu do stron internetowych Biuletynu Informacji Publicznej zgodnie z po-rządkiem wewnętrznym, tj. w zakresie węższym niż żądał tego skarżący, który domagał się dostępu do stron internetowych zawierających orzecznictwo oraz przepisy prawne, a także do stron internetowych organów takich jak Ministerstwo Sprawiedliwości czy Sejm Rzeczypo-spolitej Polskiej, aby móc zapoznać się ze sposobem rozstrzygnięcia złożonych przez niego petycji do tych organów. Na decyzję tę skarżący złożył skargę. Po rozpoznaniu skargi Sąd Okręgowy w B. IV Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych postanowieniem z 24 sierpnia 2021 r. (sygn. akt […]) OTK ZU B/2025 Ts 40/22 poz. 267 2 utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu sąd wskazał, że decyzja dyrektora za-kładu karnego była prawidłowa, legalna i zgodna z porządkiem wewnętrznym panującym w Zakładzie Karnym w C. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 26 kwietnia 2022 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 14 maja 2022 r.) wezwał skarżącego do usunięcia braków for-malnych skargi konstytucyjnej przez: 1) udokumentowanie daty złożenia przez skarżącego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi konstytucyjnej; 2) dorę-czenie odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem: a) wniosku skarżącego z 2 listopada 2021 r. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, b) potwierdzenia odbioru posta-nowienia Sądu Okręgowego w B. z 24 sierpnia 2021 r. (sygn. akt […]), c) decyzji Dyrektora Zakładu Karnego w C. z 24 czerwca 2021 r., d) orzeczenia Sądu Rejonowego w R. (sygn. akt […]) o ustanowieniu dla skarżącego pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi konstytu-cyjnej. Skarżący odniósł się do zarządzenia w piśmie z 23 maja 2022 r. (data nadania). Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 18 stycznia 2023 r. (doręczo-nym pełnomocnikowi skarżącego 25 stycznia 2023 r.) skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) doręczenie pełnomocnictwa substytucyj-nego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżącego w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, wskazującego sprawę, w związku z któ-rą złożono skargę konstytucyjną; 2) podanie, czy od wskazanego w skardze konstytucyjnej ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia. Skarżący odpo-wiedział na wezwanie w piśmie z 1 lutego 2023 r. (data nadania). Pismem z 17 lutego 2022 r. (data nadania) skarżący uzupełnił skargę konstytucyjną. Sformułował w nim zarzut pozaustawowej ingerencji w konstytucyjne prawa podmio-towe i zakwestionował dopuszczalność unormowania praw osadzonych w zarządzeniu dyrek-tora zakładu karnego. Wniósł o uznanie, że zaskarżone przepisy są niezgodne ze wskazanymi przepisami Konstytucji w zakresie, w jakim upoważniają „dyrektora zakładu karnego do wprowadzenia porządku wewnętrznego zakładu karnego w drodze zarządzenia, w którym ogranicza się prawo do informacji publicznej do korzystania jedynie ze stron Biuletynu In-formacji Publicznej w wyznaczonych godzinach”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna lub gdy braki formalne nie zostały usunięte w ustawowym terminie. 2. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego albo o jego obowiązkach określo-nych w Konstytucji. W związku z tym art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK zobowiązuje skarżącego do określenia przedmiotu skargi, tj. do wskazania przepisu ustawy lub innego aktu norma-tywnego, na podstawie którego wydano w jego sprawie orzeczenie, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji i w stosunku do którego domaga się stwierdzenia niezgodności z ustawą zasadniczą. Zakwestionowany przepis musi więc być podstawą ostatecznego orzeczenia, OTK ZU B/2025 Ts 40/22 poz. 267 3 a jego normatywna treść źródłem naruszenia wolności lub praw występującego ze skargą konstytucyjną. 3. Skarżący zakwestionował art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1064) w związku z art. 73 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2021 r. poz. 53) w związku z § 14 rozporzą-dzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie regulaminu organiza-cyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. poz. 2231). Wskaza-ne przepisy stanowią podstawę prawną wydania zarządzenia Dyrektora Zakładu Karnego w C. z dnia 29 kwietnia 2021 r. wraz z załącznikiem pt. ,,Porządek wewnętrzny”. Skarżący wniósł skargę konstytucyjną w związku z postanowieniem Sądu Okręgowe-go w B. IV Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych z dnia 24 sierpnia 2021 r. (sygn. akt […]), wskazanym jako ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. W powyższym postanowieniu sąd zajął się jedynie zagadnieniem, czy istnieje podsta-wa prawna ograniczenia przedmiotowego i czasowego dostępu do internetu na mocy zarzą-dzenia dyrektora zakładu karnego. Przyjął, że możliwe jest ograniczenie dostępu do stron internetowych na podstawie prawnej wynikającej z zarządzenia Dyrektora Zakładu Karnego w C. z dnia 29 kwietnia 2021 r. wraz z załącznikiem pt. ,,Porządek wewnętrzny”, który m.in. ustala zasady dostępu do internetu na terenie Zakładu Karnego w C. Skarżący w skardze konstytucyjnej zakwestionował regulacje, które w sprawie, w związku z którą wniósł skargę do Trybunału, nie znalazły zastosowania, a stanowiły jedy-nie podstawę prawną wydania zarządzenia Dyrektora Zakładu Karnego w C. wraz z załączni-kiem pt. ,,Porządek wewnętrzny”. W konsekwencji Trybunał uznał, że zakwestionowane przepisy nie stanowiły podstawy prawnej ostatecznego rozstrzygnięcia. Skarga konstytucyjna nie spełnia więc podstawowego warunku wynikającego z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanego w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. Mając powyższe na względzie Trybunał, na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

Powołane przepisy

art. 61 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło