Ts 41/16
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2016-07-19
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna wniesiona z przekroczeniem 3-miesięcznego terminu, liczonego z uwzględnieniem zawieszenia biegu terminu na czas trwania postępowania o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu, podlega odmowie nadania dalszego biegu?Ratio decidendi
Trybunał odmawia nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej ze względu na jej wniesienie z przekroczeniem ustawowego 3-miesięcznego terminu. Termin ten, licząc miesiące jako 30-dniowe okresy, ulega zawieszeniu do momentu doręczenia pełnomocnikowi postanowienia o wyznaczeniu go z urzędu. W niniejszej sprawie, mimo zawieszenia, łączny czas od doręczenia orzeczenia kończącego sprawę do wniesienia skargi przekroczył dopuszczalny limit, co stanowi podstawę do odmowy rozpoznania skargi z urzędu.Stan faktyczny
Skarżący A.K., skazany na karę 25 lat pozbawienia wolności, złożył wniosek o przekazanie wykonania kary do Niemiec. Sąd Okręgowy uznał przekazanie za dopuszczalne, jednak Sąd Apelacyjny w K. postanowieniem z czerwca 2015 r. zmienił to rozstrzygnięcie i stwierdził niedopuszczalność przekazania. Orzeczenie to zostało doręczone skarżącemu 24 czerwca 2015 r. Skarżący złożył wniosek o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu, który został rozpatrzony, a postanowienie o wyznaczeniu doręczone pełnomocnikowi 10 listopada 2015 r. Skarga konstytucyjna została nadana 9 lutego 2016 r.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnejPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 27 lipca 2016 r. Pozycja 461 POSTANOWIENIE z dnia 19 lipca 2016 r. Sygn. akt Ts 41/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz – przewodniczący i sprawozdawca Marek Zubik Stanisław Biernat, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej A.K. w sprawie zgodności: 1) art. 610 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.) z art. 91 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospoli-tej Polskiej w zw. z art. 2 i 3 Konwencji o przekazywaniu osób skazanych sporządzonej w Strasburgu dnia 21 marca 1983 r. (Dz.U. z 1995 r. Nr 51, poz. 279) oraz art. 5 Decyzji Ramowej Rady 2008/947/WSiSW z dnia 27 li-stopada 2008 r. o stosowaniu zasady wzajemnego uznawania do wyroków i decyzji w sprawie zawieszenia lub warunkowego zwolnienia w celu nad-zorowania przestrzegania warunków zawieszenia i obowiązków wynikają-cych z kar alternatywnych (Dz. Urz. UE L 37 z 16.12.2008), 2) art. 55 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, ze zm.) z art. 5 Decyzji Ramowej Rady 2008/947/WSiSW z dnia 27 listopada 2008 r. o stosowaniu zasady wzajemnego uznawania do wyroków i decyzji w sprawie zawieszenia lub warunkowego zwolnienia w celu nadzorowania przestrzegania warunków zawieszenia i obowiązków wynikających z kar alternatywnych (Dz. Urz. UE L 37 z 16.12.2008) w zw. z art. 91 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 9 lutego 2016 r. (data nadania) A.K. (dalej: skarżący) wystąpił o stwierdzenie, że, po pierwsze, art. 610 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz.U.89.555, ze zm.; dalej: kpk) jest niezgodny z art. 91 ust. 2 w zw. z art. 2 i 3 Konwencji o przekazywaniu osób skazanych sporządzonej w Strasburgu 21 marca 1983 r. (Dz.U. z 1995 r. Nr 51, poz. 279; dalej: Kon-wencja) oraz art. 5 Decyzji Ramowej Rady 2008/947/WSiSW z dnia 27 listopada 2008 r.
OTK ZU B/2016 Ts 41/16 poz. 461 2 o stosowaniu zasady wzajemnego uznawania do wyroków i decyzji w sprawie zawieszenia lub warunkowego zwolnienia w celu nadzorowania przestrzegania warunków zawieszenia i obowiązków wynikających z kar alternatywnych (Dz. Urz. UE L 37 z 16.12.2008; dalej: decyzja ramowa) w zw. z art. 91 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; oraz, po drugie, art. 55 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U.78.483, ze zm.) jest niezgodny z art. 5 decyzji ramowej w zw. z art. 91 ust. 2 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została złożona w związku z następującą sprawą. Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z grudnia 2013 r. prawomocnie orzekł wobec skarżącego karę łączną 25 lat pozbawienia wolności. Skarżący, który posiada także obywatelstwo Republiki Federalnej Niemiec (dalej: Niemcy), 14 grudnia 2014 r. złożył wniosek o przekazanie wykonania orze-czonej względem niego kary do Niemiec. W uzasadnieniu swojego wniosku wskazał, że spełnia wszystkie przesłanki takiego przekazania, tj. posiada obywatelstwo kraju wykona-nia orzeczenia, wyrok zapadły w jego sprawie, orzekający karę pozbawienia wolności jest prawomocny, a okres kary pozostałej mu do odbycia wynosi więcej niż 6 miesięcy. Minister Sprawiedliwości 24 lutego 2015 r. zwrócił się z wnioskiem do Sądu Okręgo-wego w K. o stwierdzenie dopuszczalności przekazania do dalszego wykonania orzeczonej względem skarżącego kary pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy w K. postanowieniem z maja 2015 r. stwierdził dopuszczalność takiego przekazania. Jednakże w wyniku złożenia zażalenia przez prokuratora na powyższe orzeczenie zostało ono zmienione postanowieniem Sądu Apelacyjnego w K. z czerwca 2015 r. w ten sposób, że sąd ten orzekł o niedopuszczalności takiego przekazania. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z kwietnia 2016 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi konstytucyjnej, m.in. przez podanie daty doręczenia skarżącemu wydanych w jego sprawie orzeczeń oraz wystą-pienia przez skarżącego z wnioskiem o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi konstytucyjnej i reprezentowania go przed Trybunałem Konstytucyjnym. Pismem z kwietnia 2016 r. (data nadania) pełnomocnik uzupełnił braki formalne. Zdaniem skarżącego art. 610 kpk oraz art. 55 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim uniemożliwiają przekazanie do wykonania za granicą kary orzeczonej wobec obywatela pol-skiego, posiadającego również obywatelstwo kraju przejmującego, są niezgodne z art. 91 ust. 2 Konstytucji w zw. z art. 5 decyzji ramowej. Ponadto w jego ocenie zawarty w art. 55 Konstytucji zakaz ekstradycji, w zakresie w jakim warunkuje możliwość wydania osoby wo-bec której toczy się postępowanie karne, od obywatelstwa tej osoby, pozostaje w sprzeczności ze wskazaną wcześniej Decyzją Ramową. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna to sformalizowany środek ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia przesłanek wynikających zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i art. 60 oraz art. 64-66 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U.2016.293; dalej: ustawa o TK). Skargom konsty-tucyjnym niespełniającym tych warunków, a także skargom, co do których zaistniały okolicz-ności przewidziane w art. 77 ust. 3 ustawy o TK Trybunał odmawia nadania dalszego biegu. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji, każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zo-stały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, w ciągu 3 miesięcy od dorę-czenia prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie których sąd lub organ administracji publicznej orzekły ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji.
OTK ZU B/2016 Ts 41/16 poz. 461 3 Trybunał stwierdza, że analizowanej skardze konstytucyjnej nie może zostać nadany dalszy bieg z uwagi na upływ terminu do jej wniesienia. Zgodnie z art. 64 ustawy o TK skar-gę konstytucyjną należy wnieść w terminie 3 miesięcy od doręczenia skarżącemu prawomoc-nego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Pełnomocnik skar-żącego, po wezwaniu go do tego przez sędziego Trybunału Konstytucyjnego, powiadomił, że postanowienie Sądu Apelacyjnego w K. z czerwca 2015 r. zostało doręczone skarżącemu 24 czerwca 2015 r., a wniosek o wyznaczenie dla skarżącego pełnomocnika z urzędu wpłynął do Sądu Rejonowego w K. we wrześniu 2015 r. Pełnomocnik otrzymał postanowienie Sądu Rejonowego w K. 10 listopada 2015 r., natomiast skarga konstytucyjna została złożona (data nadania) 9 lutego 2016 r. W związku z powyższym Trybunał wskazuje, że od dnia doręczenia skarżącemu ostatecznego rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego w K. do dnia wpływu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi konstytucyjnej do Sądu Rejo-nowego w K. upłynęło 79 dni. Z kolei od dnia doręczenia pełnomocnikowi postanowienia o wyznaczeniu go do sporządzenia skargi konstytucyjnej do momentu wniesienia skargi kon-stytucyjnej do Trybunału Konstytucyjnego upłynęło 90 dni. Oznacza to, że skarga została wniesiona z przekroczeniem terminu do jej wniesienia. Trybunał przypomina, że w przypadku złożenia wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia skargi konsty-tucyjnej termin do jej wniesienia ulega zawieszeniu do momentu doręczenia adwokatowi lub radcy prawnemu postanowienia o wyznaczeniu go na pełnomocnika z urzędu. Z uwagi na charakter terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej i brak konieczności zachowania ciągło-ści terminu na podstawie art. 114 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U.2014.121, ze zm.) miesiąc liczy się za trzydzieści dni. W związku z powyższym 3-miesięczny termin do wniesienia skargi konstytucyjnej w razie zawieszenia jego biegu bę-dzie się liczył za 90 dni. Termin do wniesienia skargi konstytucyjnej w analizowanej sprawie upływał zatem 21 listopada 2015 r., a to oznacza, że skarga konstytucyjna została wniesiona 79 dni po terminie do jej wniesienia. Wniesienie przez skarżącego skargi konstytucyjnej z przekroczeniem 3-miesięcznego terminu, zgodnie z art. 64 w zw. z art. 77 ust. 3 pkt 4 usta-wy o TK, przesądza o konieczności odmowy nadania jej dalszego biegu. Ponadto Trybunał Konstytucyjny wskazuje, że art. 91 ust. 2 Konstytucji powołany ja-ko wzorzec kontroli konstytucyjności zakwestionowanych w analizowanej skardze przepisów nie kreuje po stronie obywateli żadnych praw ani wolności konstytucyjnych, gdyż jest przepi-sem ustrojowym, który dotyczy pozycji ratyfikowanych umów międzynarodowych w polskim porządku prawnym. Ponieważ art. 79 ust. 1 ustawy zasadniczej nie przewiduje możliwości kwestionowania w trybie skargi konstytucyjnej zgodności regulacji będących jej przedmiotem z przepisami konstytucyjnymi, z których nie wynikają (choćby pośrednio) jakiekolwiek prawa lub wolności, nadanie dalszego biegu analizowanej skardze konstytucyjnej, na podstawie art. 77 ust. 3 pkt 4 ustawy, jest niedopuszczalne. W rozpatrywanej skardze konstytucyjnej jako wzorce kontroli konstytucyjności za-kwestionowanych regulacji skarżący wskazał również art. 5 decyzji ramowej, a jest to uchy-bienie formalne, gdyż – zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji – skarga konstytucyjna służy ochronie wolności i praw poręczonych jedynie w ustawie zasadniczej (zob. np. wyrok TK z 6 lutego 2002 r., sprawa SK 11/01, OTK ZU nr 1/A/2002, poz. 2; postanowienie TK z 31 maja 2005 r., sprawa SK 59/03, OTK ZU nr 5/A/2005, poz. 61). Oznacza to, że wskaza-ny akt normatywny nie może być wzorcem kontroli w trybie skargi konstytucyjnej, o której mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji. Ponadto zakwestionowany przez skarżącego art. 55 ust. 1 Konstytucji nie może być przedmiotem kontroli konstytucyjności. W tym stanie rzeczy Trybunał postanowił jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 91 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 2 Konwencji o przekazywaniu osób skazanychart. 3 Konwencji o przekazywaniu osób skazanychart. 5 Decyzji Ramowej Rady 2008/947/WSiSW
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło