Ts 41/24

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 8 maja 2025 r. Pozycja 127 POSTANOWIENIE z dnia 22 stycznia 2025 r. Sygn. akt Ts 41/24 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Piotrowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.P. o zbadanie zgodności: 1) art. 27 § 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powsze-chnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 217, ze zm.) w zakresie, w jakim „upoważnia Ministra Sprawiedliwości do odwołania prezesa albo wiceprezesa sądu bez opinii Krajowej Rady Sądownictwa, z art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 186 ust. 1 w związku z art. 173 i art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 27 § 5a zdanie drugie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych w zakresie, w jakim „dopuszcza niewiążący charakter negatywnej opinii Krajowej Rady Sądownictwa wydanej w przedmiocie zamiaru Ministra Sprawiedliwości odwołania prezesa albo wiceprezesa sądu”, z art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 186 ust. 1 w związku z art. 173 i art. 178 ust. 1 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 5 marca 2024 r. (data nadania) M.P. (dalej: skarżący) wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. Minister Sprawiedliwości, w piśmie z 4 marca 2024 r. (nr […]), skierowanym do Kolegium Sądu Okręgowego w K. i Sądu Rejonowego dla w K., na podstawie art. 27 § 2 w związku z art. 27 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 217, ze zm.; dalej: p.u.s.p.) poinformował Kolegium Sądu o zamiarze odwołania skarżącego (sędziego Sądu Okręgowego w K.) z funkcji Prezesa Sądu Rejonowego w K. i zwrócił się do Kolegium o wyrażenie w tym zakresie opinii. Na podstawie art. 27 § 3 p.u.s.p. Minister Sprawiedliwości zawiesił skarżącego w pełnieniu czynności Prezesa Sądu Rejonowego w K. ze skutkiem od 4 marca 2024 r. Sędzia Trybunału Konstytucyjnego, zarządzeniem z 28 maja 2024 r. (doręczonym skarżącemu 11 czerwca 2024 r.), wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi przez: wskazanie, które wolności lub prawa skarżącego wyrażone w art. 2, art. 10 ust. 1 OTK ZU B/2025 Ts 41/24 poz. 127 2 i art. 186 ust. 1 w związku z art. 173 i art. 178 ust. 1 Konstytucji, i w jaki sposób, zostały naruszone przez zakwestionowane w skardze art. 27 § 5 i § 5a zdanie drugie p.u.s.p.; wyjaśnienie, jaki charakter w sprawie ma sformułowanie: „Wzorzec kontroli w skardze konstytucyjnej opartej na naruszeniu art. 60 w zw. z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 2 Konstytucji oraz art. 178 ust. 1 ma na celu zapewnienie ochrony praw jednostki – sędziego Ł.F. i przy-wrócenie zgodności działań organów władzy publicznej – Ministra Sprawiedliwości z Kon-stytucją. Jest to istotna forma zabezpieczenia konstytucyjnych wartości i zasad, które chronią prawa i wolności obywatela” (s. 12); uzasadnienie zarzutu niezgodności zakwestionowanych w skardze przepisów z wolnościami lub prawami skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie; doręczenie odpisu pisma Ministra Sprawiedliwości z 4 marca 2024 r. (nr […]) lub jego kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem. W piśmie procesowym złożonym w Trybunale 18 czerwca 2024 r. (data nadania) skarżący odniósł się do zarządzenia. Skarżący zarzucił, że określony w zakwestionowanych przepisach tryb odwoływania przez Ministra Sprawiedliwości prezesów i wiceprezesów sądów powszechnych narusza zasady: trójpodziału władzy, demokratycznego państwa prawnego, poprawnej legislacji, określoności prawa i jednoznaczności przepisów prawnych. Zakłóca bowiem ciągłość funkcjonowania kluczowych organów sądu, jakimi są prezes i wiceprezes. W skardze konstytucyjnej skarżący sformułował wniosek o „udzielenie zabezpiecze-nia” polegającego na zawieszeniu obowiązywania decyzji Ministra Sprawiedliwości z 4 marca 2024 r. (nr […]) do czasu rozpoznania przez Trybunał wniosku Krajowej Rady Sądo-wnictwa z 16 lutego 2024 r. (sygn. K 2/24). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna lub gdy braki formalne nie zostały usunięte w ustawowym terminie. 2. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego albo o jego obowiązkach określo-nych w Konstytucji. W związku z tym art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK zobowiązuje skarżącego do określenia przedmiotu skargi, tj. do wskazania przepisu ustawy lub innego aktu norma-tywnego, na podstawie którego wydano w jego sprawie orzeczenie, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji i w stosunku do którego domaga się stwierdzenia niezgodności z ustawą zasadniczą. Zakwestionowany przepis musi więc być podstawą ostatecznego orzeczenia, a jego normatywna treść źródłem naruszenia wolności lub praw występującego ze skargą konstytucyjną. 3. Skarżący zakwestionował art. 27 § 5 i § 5a zdanie drugie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 217, ze zm.; dalej: p.u.s.p.), które częściowo regulują procedurę odwoływania przez Ministra Sprawiedliwości prezesów i wiceprezesów sądów. Pierwszy przepis stanowi o tym, że pozytywna opinia kolegium właściwego sądu upoważnia Ministra Sprawiedliwości do odwołania jego prezesa albo wiceprezesa. Niewydanie opinii w terminie trzydziestu dni od dnia przedstawienia przez OTK ZU B/2025 Ts 41/24 poz. 127 3 Ministra Sprawiedliwości zamiaru odwołania prezesa albo wiceprezesa sądu nie stoi na przeszkodzie odwołaniu. Drugi natomiast stwierdza, że negatywna opinia Krajowej Rady Sądownictwa jest dla Ministra Sprawiedliwości wiążąca, jeżeli uchwała w tej sprawie została podjęta większością dwóch trzecich głosów. Skarżący wniósł skargę w związku z pismem Ministra Sprawiedliwości z 4 marca 2024 r . (nr […]), którym Minister dopiero poinformował Kolegium Sądu Okręgowego o zamiarze odwołania skarżącego z pełnionej funkcji prezesa sądu i zwrócił się o wydanie opinii w tym zakresie. Podstawą tego pisma nie były więc art. 27 § 5 i § 5a p.u.s.p., które odnoszą się do opinii już wydanych przez Kolegium i niewydanych w ustawowym terminie przez Krajową Radę Sądownictwa. Skarżący kwestionuje regulacje, które w sprawie, w zwią-zku z którą wniósł skargę do Trybunału, nie znalazły jeszcze zastosowania. Skarga konstytucyjna nie spełnia więc podstawowego warunku wynikającego z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanego w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. 4. Niezależnie od powyższego Trybunał stwierdza, że skarga nie zawiera wskazania naruszonych wolności i praw, a w konsekwencji sposobu ich naruszenia. Żaden bowiem z przepisów ustawy zasadniczej przywołanych przez skarżącego jako jej podstawa nie wyraża wolności lub prawa, o których mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK. Wskazane okoliczności są – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – podstawami odmowy nadania dalszego biegu rozpatrywanej skardze konstytucyjnej. 5. Rozpoznanie sformułowanego w skardze wniosku o „udzielenie zabezpieczenia do czasu rozpoznania wniosku Krajowej Rady Sądownictwa z dnia 16 lutego 2024 r.” jest bezprzedmiotowe. Wyrokiem z 16 października 2024 r. (sygn. K 2/24) Trybunał orzekł bowiem o niezgodności z Konstytucją przepisów zakwestionowanych przez wnioskodawcę. Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji powyższe orzeczenie ma moc powszechnie obowią-zującą i jest ostateczne. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.