Ts 42/21
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2022-03-31
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie, w zakresie umożliwiającym nabycie tej służebności w dobrej wierze bez decyzji administracyjnej oraz doliczanie okresu posiadania przed 2008 r., naruszają Konstytucję RP w kontekście ochrony własności i prawa do rzetelnego procesu?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skarga konstytucyjna spełnia przesłanki nadania jej dalszego biegu. Oznacza to, że zarzuty naruszenia Konstytucji (w tym art. 2, 21, 32, 45, 64) są na tyle istotne i nie są bezzasadne, że wymagają pełnego rozpoznania merytorycznego. Trybunał nie orzekł jeszcze o zgodności lub niezgodności przepisów, lecz otworzył drogę do dalszego postępowania.Stan faktyczny
Parafia Rzymskokatolicka w B. złożyła skargę konstytucyjną, kwestionującą zgodność przepisów Kodeksu cywilnego (art. 292, 172 § 1, 285 § 1 i 2, 3054, 352 § 1) z Konstytucją RP. Skarga dotyczyła możliwości nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie w dobrej wierze bez odpowiedniej decyzji administracyjnej oraz doliczania okresu posiadania przez przedsiębiorstwa energetyczne sprzed 2008 r. do okresu zasiedzenia po tej dacie, co miało miejsce w kontekście nieruchomości wywłaszczonych w czasie PRL i przywróconych po 1989 r. Parafia zarzucała również naruszenie prawa do rzetelnego procesu przez obciążenie kosztami opinii biegłego, która nie została wykorzystana przez sąd.Rozstrzygnięcie
Nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 27 maja 2022 r. Pozycja 95 POSTANOWIENIE z dnia 31 marca 2022 r. Sygn. akt Ts 42/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Michał Warciński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Parafii Rzymsko-katolickiej […] w B. w sprawie zgodności: art. 292 w związku z art. 172 § 1 w związku z art. 285 § 1 i 2 w związku z art. 3054 w związku z art. 352 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740, ze zm.) w zakresie, w jakim: – „umożliwiają nabycie przez zasiedzenie służebności przesyłu w dobrej wierze w przypadku braku decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszcz[a]nia nieruchomości [Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64, ze zm.], art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze zm.), art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990, ze zm.)”; – „umożliwiają doliczenie posiadania przez przedsiębiorstwa energetyczne wykonywanego przed dniem 3 sierpnia 2008 r., do okresu korzystania przez przedsiębiorcę przesyłowego z trwałego i widocznego urządzenia w sposób odpowiadający służebności przesyłu po dniu 3 sierpnia 2008 r., potrzebnego do nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie z pominięciem zawie-szenia biegu zasiedzenia służebności przesyłu na nieruchomości skarżące[j], które[j] przyznano nieruchomość zamienną w zamian za bezprawnie wywłaszczoną w czasie PRL własność nieruchomości, której zwrot nie był możliwy – po przemianach ustrojowych Państwa Polskiego po 1989 r., zgodnie z ustawą z [dnia] 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1347, ze zm.) a który to właściciel został pozbawiony możliwości dochodzenia zwrotu własności swojej nieruchomości z uwagi na obowiązujące przepisy prawne w PRL oraz uwarunkowania polityczne, co skutkowało zawieszeniem biegu zasiedzenia służebności gruntowych a następnie służebności przesyłu do czasu przywrócenia nieruchomości wywłaszczonej w postępowaniu regulacyjnym w stanie wolnym od obciążeń przez Komisję Majątkową”; – „naruszono prawo skarżącej do rzetelnego procesu – art. 45 Konstytucji – poprzez narażenie skarżąc[ej] na nieuzasadnione koszty opinii biegłego sądowego, która nie została przez Sąd wykorzystana do orzekania z uwagi na
OTK ZU B/2022 Ts 42/21 poz. 95 2 rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej oceny zarzutu postawionego przez przeciwnika procesowego dotyczącego zasiedzenia służebności przesyłu”, z art. 2, art. 21, art. 25 ust. 4, art. 31 ust. 2 i 3, art. 32, art. 37 ust. 1 oraz art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę-powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu. Po wstępnym rozpoznaniu skargi konstytucyjnej Parafii Rzymskokatolickiej […] w B. (sygn. Ts 42/21) Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że spełnia ona przesłanki nadania jej dalszego biegu (art. 61 u.o.t.p.TK).
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucji RPart. 21 Konstytucji RPart. 25 ust. 4 Konstytucji RPart. 31 ust. 2 i 3 Konstytucji RPart. 32 Konstytucji RPart. 37 ust. 1 Konstytucji RPart. 45 Konstytucji RPart. 64 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło