Ts 42/24
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2026-01-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna może dotyczyć przepisów, które nie stanowiły podstawy ostatecznego orzeczenia sądu lub organu administracji publicznej w sprawie skarżącego, oraz czy zarzuty naruszenia zasad konstytucyjnych (trójpodział władzy, demokratyczne państwo prawne) mogą stanowić podstawę skargi konstytucyjnej bez wskazania naruszonych wolności lub praw?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, stwierdzając, że nie spełnia ona wymogów art. 79 ust. 1 Konstytucji. Przepisy zakwestionowane przez skarżącego (art. 27 § 5 i § 5a p.u.s.p.) nie stanowiły podstawy prawnego orzeczenia w jego sprawie, gdyż dotyczyły one procedury po wydaniu lub niewydaniu opinii, podczas gdy w sprawie skarżącego Minister Sprawiedliwości jedynie poinformował o zamiarze odwołania. Ponadto, skarga nie wskazała naruszonych wolności lub praw, a jedynie zarzucała naruszenie zasad ustrojowych, które nie są przedmiotem skargi konstytucyjnej.Stan faktyczny
Skarżący, sędzia Sądu Rejonowego, pełnił funkcję wiceprezesa sądu. Minister Sprawiedliwości skierował pismo do Kolegium Sądu Okręgowego, informując o zamiarze odwołania skarżącego z tej funkcji i wnosząc o wydanie opinii. Skarżący zakwestionował w skardze konstytucyjnej przepisy regulujące tryb odwoływania prezesów i wiceprezesów sądów (art. 27 § 5 i § 5a p.u.s.p.), zarzucając im naruszenie zasad trójpodziału władzy i demokratycznego państwa prawnego. Skarga została wniesiona w związku z pismem Ministra, które nie opierało się na zakwestionowanych przepisach, lecz na art. 27 § 2 w związku z § 1 pkt 2 p.u.s.p.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnejPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 25 czerwca 2026 r. Pozycja 50 POSTANOWIENIE z dnia 21 stycznia 2026 r. Sygn. akt Ts 42/24 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Justyn Piskorski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Ł.F. o zbadanie zgodności: 1) art. 27 § 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszech-nych (Dz. U. z 2023 r. poz. 217, ze zm.) w zakresie, w jakim „upoważnia Ministra Sprawiedliwości do odwołania prezesa albo wiceprezesa sądu bez opinii Krajowej Rady Sądownictwa”, z art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 186 ust. 1 w związku z art. 173 i art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 27 § 5a zdanie drugie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w zakresie, w jakim „dopuszcza niewiążący charakter negatywnej opinii Kra-jowej Rady Sądownictwa wydanej w przedmiocie zamiaru Ministra Sprawie-dliwości odwołania prezesa albo wiceprezesa sądu”, z art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 186 ust. 1 w związku z art. 173 i art. 178 ust. 1 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 5 marca 2024 r. (data nadania) Ł.F. (dalej: skarżący) wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. Minister Sprawiedliwości, w piśmie z 4 marca 2024 r. (nr […]), skierowanym do Kolegium Sądu Okręgowego w K. i Sądu Rejonowego w K., na podstawie art. 27 § 2 w związku z art. 27 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 217, ze zm.; dalej: p.u.s.p.) poinformował Kolegium Sądu o zamiarze odwołania skarżącego (sędziego Sądu Rejonowego w K.) z funkcji Wice-prezesa Sądu Rejonowego w K. i zwrócił się do Kolegium o wyrażenie w tym zakresie opinii. Na podstawie art. 27 § 3 p.u.s.p. Minister Sprawiedliwości zawiesił skarżącego w pełnieniu czynności Wiceprezesa Sądu Rejonowego w K. ze skutkiem od 4 marca 2024 r. Skarżący zarzucił, że określony w zakwestionowanych przepisach tryb odwoływania przez Ministra Sprawiedliwości prezesów i wiceprezesów sądów powszechnych narusza
OTK ZU B/2026 Ts 42/24 poz. 50 2 zasady: trójpodziału władzy, demokratycznego państwa prawnego, poprawnej legislacji i jednoznaczności przepisów prawnych. Zakłóca bowiem ciągłość funkcjonowania kluczowych organów sądu, jakimi są prezes i wiceprezes. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna lub gdy braki formalne nie zostały usunięte w ustawowym terminie. 2. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach skarżącego albo o jego obowiązkach określo-nych w Konstytucji. W związku z tym art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK zobowiązuje skarżącego do określenia przedmiotu skargi, tj. do wskazania przepisu ustawy lub innego aktu norma-tywnego, na podstawie którego wydano w jego sprawie orzeczenie, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji i w stosunku do którego domaga się stwierdzenia niezgodności z ustawą zasadniczą. Zakwestionowany przepis musi więc być podstawą ostatecznego orzeczenia, a jego normatywna treść źródłem naruszenia wolności lub praw występującego ze skargą konstytucyjną. 3. Skarżący zakwestionował art. 27 § 5 i § 5a zdanie drugie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 217, ze zm.; dalej: p.u.s.p.), które częściowo regulują procedurę odwoływania przez Ministra Sprawiedliwości prezesów i wiceprezesów sądów. Pierwszy przepis stanowi o tym, że pozytywna opinia kolegium właściwego sądu upoważnia Ministra Sprawiedliwości do odwołania jego prezesa albo wiceprezesa. Niewydanie opinii w terminie trzydziestu dni od dnia przedstawienia przez Ministra Sprawiedliwości zamiaru odwołania prezesa albo wiceprezesa sądu nie stoi na prze-szkodzie odwołaniu. Drugi natomiast stwierdza, że negatywna opinia Krajowej Rady Sądo-wnictwa jest dla Ministra Sprawiedliwości wiążąca, jeżeli uchwała w tej sprawie została podjęta większością dwóch trzecich głosów. Skarżący wniósł skargę w związku z pismem Ministra Sprawiedliwości z 4 marca 2024 r . (nr […]), którym Minister dopiero poinformował Kolegium Sądu Okręgowego o za-miarze odwołania skarżącego z pełnionej funkcji wiceprezesa sądu i zwrócił się o wydanie opinii w tym zakresie. Podstawą tego pisma nie był więc art. 27 § 5 i § 5a p.u.s.p., który odnosi się do opinii już wydanych przez Kolegium i niewydanych w ustawowym terminie przez Krajową Radę Sądownictwa. Skarżący kwestionuje regulacje, które w sprawie, w zwią-zku z którą wniósł skargę do Trybunału, nie znalazły jeszcze zastosowania. Skarga konstytucyjna nie spełnia więc podstawowego warunku wynikającego z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanego w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK. 4. Niezależnie od powyższego Trybunał stwierdza, że skarga nie zawiera wskazania naruszonych wolności i praw, a w konsekwencji sposobu ich naruszenia. Żaden bowiem z przepisów ustawy zasadniczej przywołanych przez skarżącego jako jej podstawa nie wyraża wolności lub prawa, o których mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK.
OTK ZU B/2026 Ts 42/24 poz. 50 3 Mając powyższe na względzie, Trybunał, na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucji RPart. 10 ust. 1 Konstytucji RPart. 186 ust. 1 w związku z art. 173 i art. 178 ust. 1 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło