Ts 43/18

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2022-06-01

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy termin do wniesienia skargi konstytucyjnej w postępowaniu dyscyplinarnym adwokata bieże od doręczenia orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego, czy też od doręczenia postanowienia Sądu Najwyższego oddalającego kasację, oraz czy przepis etyczny był podstawą rozstrzygnięcia w sprawie skarżącego.
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny uznał, że w postępowaniu dyscyplinarnym adwokatów kasacja do Sądu Najwyższego nie jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym, lecz środkiem kontroli sądowej orzeczeń organów pozasądowych. W związku z tym ostatecznym rozstrzygnięciem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji jest postanowienie Sądu Najwyższego, a nie orzeczenie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego. Skarga wniesiona w terminie od doręczenia postanowienia SN jest więc terminowa. Z kolei przepis etyczny dotyczący pośrednictwa handlowego nie był podstawą rozstrzygnięcia w sprawie skarżącego, wobec czego skarga w tym zakresie jest niedopuszczalna.
Stan faktyczny
Skarżący, adwokat, został ukarany karą nagany przez Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej za pełnienie funkcji członka zarządu w spółkach prawa handlowego, co było zakazane przez Zbiór Zasad Etyki Adwokackiej. Wyższy Sąd Dyscyplinarny utrzymał karę w mocy, a Sąd Najwyższy oddalił kasację skarżącego jako oczywiście bezzasadną. Skarżący wniósł skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność zakazu pełnienia funkcji w zarządzie z Konstytucją. Początkowo Trybunał odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając, że termin biegł od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego. Skarżący złożył zażalenie, wskazując na specyfikę kasacji w postępowaniu adwokackim.
Rozstrzygnięcie
Uwzględniono zażalenie i nadano skardze konstytucyjnej dalszy bieg w zakresie żądania zbadania zgodności § 9 ust. 2 lit. a uchwały Naczelnej Rady Adwokackiej w sprawie Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu w związku z art. 80 ustawy – Prawo o adwokaturze z art. 17 ust. 1 i 2, art. 20, art. 21 ust. 1 w związku z art. 22, art. 31, art. 37 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 65 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 5 i art. 8 ust. 2, art. 7 Konstytucji RP. Nie uwzględniono zażalenia w pozostałym zakresie (dotyczącym § 9 ust. 2 lit. b).

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 7 września 2022 r. Pozycja 148 POSTANOWIENIE z dnia 1 czerwca 2022 r. Sygn. akt Ts 43/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Julia Przyłębska – przewodniczący Zbigniew Jędrzejewski Mariusz Muszyński Krystyna Pawłowicz Stanisław Piotrowicz – I sprawozdawca Justyn Piskorski Jakub Stelina – II sprawozdawca Wojciech Sych Bogdan Święczkowski Michał Warciński Rafał Wojciechowski Andrzej Zielonacki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 31 grudnia 2019 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej M.D., p o s t a n a w i a: 1) uwzględnić zażalenie i nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg w zakresie obejmującym żądanie zbadania zgodności § 9 ust. 2 lit. a uchwały Naczelnej Rady Ad-wokackiej w sprawie Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu (w brzmieniu zgodnym z tekstem jednolitym obwieszczonym przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokac-kiej z dnia 14 grudnia 2011 r.) w związku z art. 80 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. Nr 16 poz. 124, ze zm.) „jako normującymi w stosunku do osoby wykonującej zawód adwokata, zakaz pełnienia funkcji członka zarządu w spółce prawa handlowego oraz ograniczającej osobie pełniącej funkcję członka zarządu w spółce pra-wa handlowego prawo wykonywania zawodu adwokata pod rygorem ponoszenia odpo-wiedzialności dyscyplinarnej jako formy odpowiedzialności represyjnej zagrożonej ka-rą” z art. 17 ust. 1 i 2, art. 20, art. 21 ust. 1 w związku z art. 22, art. 31, art. 37 ust. 1; art. 42 ust. 1; art. 65 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 5 i art. 8 ust. 2, art. 7 Konsty-tucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) nie uwzględnić zażalenia w pozostałym zakresie. Orzeczenie zapadło większością głosów. OTK ZU B/2022 Ts 43/18 poz. 148 2 UZASADNIENIE I 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 10 marca 2018 r. (data nadania) M.D. (dalej: skarżący) wystąpił o stwierdzenie, że § 9 ust. 2 lit. a i b uchwały Naczelnej Rady Adwokackiej w sprawie Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godno-ści Zawodu (w brzmieniu zgodnym z tekstem jednolitym obwieszczonym przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 14 grudnia 2011 r.) w związku z art. 80 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. Nr 16 poz. 124, ze zm.; dalej: prawo o adwo-katurze) „jako normującymi w stosunku do osoby wykonującej zawód adwokata, zakaz peł-nienia funkcji członka zarządu w spółce prawa handlowego oraz ograniczającej osobie peł-niącej funkcję członka zarządu w spółce prawa handlowego prawo wykonywania zawodu adwokata pod rygorem ponoszenia odpowiedzialności dyscyplinarnej jako formy odpowie-dzialności represyjnej zagrożonej karą” z art. 17 ust. 1 i 2, art. 20, art. 21 ust. 1 w związku z art. 22, art. 31, art. 37 ust. 1; art. 42 ust. 1; art. 65 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 5 i art. 8 ust. 2, art. 7 Konstytucji. 1.1. Skarga została złożona na tle następującego stanu faktycznego: Skarżący wykonuje zawód adwokata. Orzeczeniem z 7 czerwca 2016 r. (nr […]) Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w G. (dalej: Sąd Dyscyplinarny) uznał skarżącego „win-nym tego, że w okresie od 12 kwietnia 2011 r. do grudnia 2014 r. pełnił funkcję członka za-rządu w […]z siedzibą w L. oraz w okresie od 10 czerwca 2010 r. do grudnia 2014 r. pełnił funkcję członka zarządu w […] z siedzibą w L., to jest czynu z § 9 ust. 2 lit. a Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu w związku z art. 80 Prawo o adwokaturze”. Skarżą-cemu wymierzono karę nagany, a także obciążono go kosztami postępowania. Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury, rozpatrując odwołanie skarżącego od rozstrzygnięcia Sądu Dys-cyplinarnego, orzeczeniem z 20 maja 2017 r. (sygn. akt […]), utrzymał ją w mocy. Postano-wieniem z 13 grudnia 2017 r. (sygn. akt […]), Sąd Najwyższy oddalił kasację skarżącego od tego orzeczenia jako oczywiście bezzasadną. 1.2. Skarżący podniósł, że możliwość zarządu swoim mieniem przez zajmowanie sta-nowisk w podmiotach prawa powołanych do prowadzenia działalności gospodarczej oraz wolność wykonywania zawodu mogą być ograniczane jedynie ustawą i tylko ze względu na interes publiczny. Jak stwierdził, ustanowiony w kwestionowanych przepisach zakaz pełnie-nia funkcji członka zarządu w spółce prawa handlowego wobec osoby wykonującej zawód adwokata, ingeruje w wolność wykonywania zawodu i podejmowania działalności gospodar-czej. Jednocześnie zakaz ten i odpowiedzialność dyscyplinarna (represyjna) przewidziana za jego naruszenie nie wynikają z ustawy i zostały ustanowione z przekroczeniem kompetencji organów samorządu adwokackiego. 2. Postanowieniem z 31 grudnia 2019 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. 2.1. Trybunał stwierdził, że złożenie skargi konstytucyjnej jest dopuszczalne po wyko-rzystaniu przez skarżącego dostępnych zwyczajnych procedur i instytucji prowadzących do wyczerpania przysługującej w sprawie drogi prawnej – w ciągu trzech miesięcy od doręczenia ostatecznego rozstrzygnięcia – który to termin nie został przez skarżącego dotrzymany. W analizowanej sprawie skarżący wniósł skargę konstytucyjną uznając, że termin ten rozpo-czyna swój bieg w dniu następującym po doręczeniu mu postanowienia Sądu Najwyższego OTK ZU B/2022 Ts 43/18 poz. 148 3 z 13 grudnia 2017 r. (sygn. akt […]; dalej: postanowienie Sądu Najwyższego) oddalającego jego kasację. Natomiast Trybunał stwierdził, że ostatecznym rozstrzygnięciem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji jest w tym przypadku orzeczenie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury z 20 maja 2017 r. (sygn. akt […]) jako sądu drugiej instancji, które kończy po-stępowanie i jest prawomocne. Kasacja do Sądu Najwyższego jest zaś środkiem nadzwyczaj-nym. 2.2. Skarżący złożył zażalenie na powołane wyżej postanowienie Trybunału. Zarzucił w nim naruszenie art. 79 ust. 1 Konstytucji w związku z art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 30 listo-pada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393), w związku z art. 91a ust. 1 i 2, w związku z art. 91b, art. 91c, art. 91d ust. 2 prawa o adwokaturze, polegające na niewłaściwej ich wykładni sprowadzającej się do tego, że przyjęty został pogląd, iż postanowienie Sądu Najwyższego, wydane w następstwie wniesienia kasacji, nie jest ostatecznym rozstrzygnięciem, w którym organ władzy publicznej rozstrzygnął o prawach i wolnościach skarżącego. Podniósł ponadto, że „kasacja w postępo-waniu dyscyplinarnym przeciwko adwokatowi cechuje się istotnymi i szerokimi odrębno-ściami powodującymi, że orzeczenie drugoinstancyjne nie jest w ogóle wykonalne. (…) do postępowania kasacyjnego toczącego się w niniejszej sprawie nie stosuje się choćby art. 78 u.o.t.p.TK, przed rozpoznaniem kasacji, bowiem orzeczenie w ogóle nie podlega wykonaniu” (s. 4-5 zażalenia). Skarżący zwrócił także uwagę na fakt, że orzeczenie sądu dyscyplinarnego w formie „reformatoryjnej może czynić równoległe orzekanie przez Trybunał Konstytucyjny bezprzedmiotowym. Trudno zaakceptować pogląd przeciwny, w szczególności w sytuacji (…) odrębności prawnych kasacji” (s. 6 zażalenia) w tego rodzaju postępowaniach. 2.3. Postanowieniem z 20 stycznia 2021 r. Trybunał w składzie trzyosobowym zwrócił się o uznanie rozpatrywanej sprawy za szczególnie zawiłą. Prezes Trybunału Konstytucyjne-go wydał 21 stycznia 2021 r. zarządzenie o rozpoznaniu sprawy w pełnym składzie II Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Ustalenia wstępne. 1.1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia. Trybunał wydaje postanowienie o odmo-wie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna, bądź gdy nie usunięto w terminie braków formalnych skargi (art. 61 ust. 4 pkt 1-3 u.o.t.p.TK). Zgodnie z art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo do wniesienia zaża-lenia na postanowienie Trybunału o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w terminie 7 dni od daty doręczenia mu postanowienia. Trybunał bada w szczególności, czy wydając zaskarżone postanowienie, prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy na-dania skardze dalszego biegu. Oznacza to, że na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał anali-zuje przede wszystkim te zarzuty, które mogą podważyć trafność ustaleń przyjętych za pod-stawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. OTK ZU B/2022 Ts 43/18 poz. 148 4 1.2. Trybunał Konstytucyjny po ponownym przeanalizowaniu sprawy stwierdza, że podniesione w zażaleniu zarzuty dotyczące terminu do złożenia skargi konstytucyjnej zasłu-gują na uwzględnienie. Przemawiają za tym, niżej przedstawione argumenty. 2. Termin do wniesienia skargi konstytucyjnej. 2.1. Art. 79 ust. 1 Konstytucji stanowi, że skargę konstytucyjną wnosi się „w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie”. W postanowieniu o odmowie nadania biegu niniejszej sprawie, wydanym przez Trybunał w składzie jednoosobowym, przyjęte zo-stało stanowisko, że Wyższy Sąd Dyscyplinarny jest sądem drugiej instancji zaś jego orze-czenie kończy postępowanie i jest ostateczne, co oznacza, że termin do wniesienia skargi kon-stytucyjnej winien być liczony od doręczenia tego orzeczenia, nie zaś od doręczenia orzecze-nia Sądu Najwyższego. Pogląd jest nieuzasadniony z przedstawionych niżej powodów: W dotychczasowym orzecznictwie Trybunał Konstytucyjny przyjmował, że dopusz-czalne jest orzekanie w sprawach dyscyplinarnych przez organy pozasądowe. Podzielił w tym względzie stanowisko Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, który konsekwentnie uważa za możliwe orzekanie w sprawach dyscyplinarnych przez specjalnie w tym celu tworzone instytucje administracyjne lub korporacyjne, zwłaszcza jeżeli rozwiązania tego rodzaju na-wiązują do tradycji prawnej danego państwa (wyrok z 6 listopada 2012 r., sygn. K 21/11, OTK ZU nr 10/A/2012, poz. 119). Trybunał wielokrotnie podkreślał, że zasadność wyodręb-nienia procedur odpowiedzialności dyscyplinarnej i nadania im pozasądowego charakteru znajduje podstawę w specyfice poszczególnych grup zawodowych oraz ochronie ich autono-mii i samorządności (zob. wyroki z: 8 grudnia 1998 r., sygn. K 41/97, OTK ZU nr 7/1998, poz. 117; 4 marca 2008 r., sygn. SK 3/07, OTK ZU nr 2/A/2008, poz. 25; 17 lutego 2009 r., sygn. SK 10/07, OTK ZU nr 2/A/2009, poz. 8 oraz sygn. K 21/11). Pogląd, że sądy dyscyplinarne są organami pozasądowymi, a nie sądami w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji (jak zauważono m.in. w przywołanym wyżej wyroku o sygn. K 41/97 „Władza sądownicza, sprawowana przez konstytucyjne organy, działa w ramach mo-nopolu władzy państwowej oraz feruje wyroki w imieniu RP”) implikuje twierdzenie, że również postępowanie dyscyplinarne nie jest postępowaniem sądowym. W związku z tym w pełni zasadne jest stanowisko wyrażone w wyroku K 21/11, że „w każdej sprawie dyscy-plinarnej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia w pozasądowym postępowaniu dyscypli-narnym, ustawodawca musi zapewnić prawo do wszczęcia sądowej kontroli postępowania dyscyplinarnego i zapadłego w jego wyniku orzeczenia”. Kontynuując tę myśl, Trybunał do-dał, że: „W przypadku przekazania rozstrzygania konfliktów prawnych organom pozasądo-wym prawo do sądu (...) winno realizować się poprzez możliwość weryfikowania przez sąd prawidłowości orzeczenia każdego organu pozasądowego (…). Sądowa kontrola postępowa-nia dyscyplinarnego jest zatem uznana przez Trybunał za podstawowy standard konstytucyjny w sprawach dyscyplinarnych osób należących do samorządu zawodowego i osób, które takie-go samorządu nie tworzą (zob. powołany wyżej wyrok z 16 marca 1999 r., sygn. SK 19/98)”. Pogląd ten jest w orzecznictwie Trybunału utrwalony (zob. wyrok z 25 czerwca 2012 r. o sygn. K 9/10; OTK ZU nr 6/A/2012, poz. 66 i wskazane w nim wcześniejsze wyroki TK). Z punktu widzenia art. 79 ust. 1 Konstytucji ważna jest także konstatacja, że Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury nie jest też organem administracji publicznej. 2.2. Trybunał aprobująco przypomina swoje stanowisko zajęte w pełnoskładowym po-stanowieniu z 10 marca 2015 r., sygn. SK 65/13 (OTK ZU nr 3/A/2015, poz. 35), w którym podkreślił, że „Istotą skargi konstytucyjnej jest jej nadzwyczajny i subsydiarny charakter. Skarga ta może zostać uruchomiona dopiero w sytuacji, gdy skarżący nie dysponuje już żadną OTK ZU B/2022 Ts 43/18 poz. 148 5 proceduralną możliwością uruchomienia dalszego postępowania przed sądem bądź organem administracji publicznej w swojej sprawie. Do rozstrzygania o sprawach indywidualnych są bowiem przede wszystkim powołane sądy i organy administracji publicznej, a Trybunał Kon-stytucyjny powinien wkraczać dopiero po wyczerpaniu tych wszystkich procedur pozwalają-cych na rozstrzygnięcie sprawy, które mogą zostać uruchomione przez samego skarżącego. Na tym polega istota przesłanki «ostatecznego orzeczenia», sformułowanej w art. 79 ust. 1 Konstytucji. Od takiego orzeczenia skarżącemu nie może już przysługiwać żaden środek odwoławczy, ani inny środek zaskarżenia (postanowienie TK z 5 grudnia 1997 r., sygn. Ts 14/97, OTK ZU nr 1/1998, poz. 9)”. Podkreślić w tym miejscu należy, że ustawa z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwoka-turze (Dz. U. Nr 16, poz. 124, ze zm.; obecnie Dz. U. z 2020 r. poz. 1651, ze zm.; dalej: pra-wo o adwokaturze) w art. 91a-91d reguluje prawo wniesienia kasacji do Sądu Najwyższego – nie jako nadzwyczajnego środka odwoławczego w rozumieniu ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 534, ze zm.; dalej: k.p.k.), lecz jako środka kontroli przez sąd orzeczeń organu pozasądowego w ramach jednoinstancyjnego postępowania sądowego. Przepisy prawa o adwokaturze, stanowiące o „sądzie” czy o „kasa-cji” mają charakter autonomiczny, dotyczący wyłącznie adwokackiego postępowania dyscy-plinarnego, różniący się od nadzwyczajnych środków zaskarżenia uregulowanych w k.p.k. 2.3. Uwzględniając powyższe okoliczności Trybunał stwierdził, że skarżący występu-jąc do Sądu Najwyższego nie skorzystał z nadzwyczajnego środka zaskarżenia w rozumieniu art. 176 ust. 1 Konstytucji (po wykorzystaniu pełnej drogi sądowej) lecz wystąpił o sądową kontrolę rozstrzygnięć zapadłych w postępowaniach pozasądowych, co gwarantuje mu art. 45 ust. 1 Konstytucji. W związku z powyższym Trybunał uznał, że skarżący dotrzymał terminu wniesienia skargi konstytucyjnej. 3. Ocena dopuszczalności skargi. 3.1. Trybunał stwierdza, że analizowana skarga konstytucyjna spełnia przesłanki wa-runkujące przekazanie do oceny merytorycznej w zakresie zgłoszonego w niej żądania zbada-nia konstytucyjności § 9 ust. 2 lit. a uchwały nr 2/XVIII/98 Naczelnej Rady Adwokackiej z 10 października 1998 r. w sprawie Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu, ze zmianami wprowadzonymi uchwałą Naczelnej Rady Adwokackiej nr 32/2005 z 19 listopada 2005 r. oraz uchwałami Naczelnej Rady Adwokackiej nr 33/2011 - 54/2011 z dnia 19 listopa-da 2011 r. (dalej : Zbiór Zasad Etyki Adwokackiej), w związku z art. 80 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2018 r. poz. 1184; obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 1651, ze zm.; dalej: prawo o adwokaturze). Skargę konstytucyjną sporządził i złożył w imieniu skarżącego adwokat, który przed-stawił stosowne pełnomocnictwo. Skarżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną, ponieważ postanowienie Sądu Najwyższego z 13 grudnia 2017 r. (sygn. akt […]), jest prawomocne i nie przysługują od nie-go żadne zwyczajne środki zaskarżenia. Zostało ono wskazane przez skarżącego jako orze-czenie ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Doręczenie nastąpiło 21 lutego 2018 r., zaś skargę konstytucyjną skarżący wniósł do Trybunału 10 marca 2018 r. (data nada-nia). Dochowany więc został trzymiesięczny termin do wystąpienia ze skargą, zastrzeżony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. Zgodnie z § 9 ust. 2 lit. a Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej „za kolidujące z wykony-waniem zawodu adwokackiego uznaje się w szczególności: zajmowanie w cudzym przedsię-biorstwie stanowiska zarządcy, sprawowanie funkcji członka zarządu, prokurenta w spółkach OTK ZU B/2022 Ts 43/18 poz. 148 6 prawa handlowego oraz członka rady nadzorczej oddelegowanego do zarządu spółki prawa handlowego, chyba że jest to przejściowo sprawowana funkcja, mająca za cel wykonanie określonego i ograniczonego w czasie zlecenia klienta”. Stosownie natomiast do art. 80 prawa o adwokaturze „adwokaci i aplikanci adwokaccy podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za postępowanie sprzeczne z prawem, zasadami etyki lub godnością zawodu bądź za narusze-nie swych obowiązków zawodowych, a adwokaci również za niespełnienie obowiązku zawar-cia umowy ubezpieczenia, o którym mowa w art. 8a ust. 1, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 8b”. Trybunał stwierdza, że skarżący prawidłowo określił przedmiot kontroli w zakresie żądania zbadania konstytucyjności zaskarżonego związkowo § 9 ust. 2 lit. a Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej, bowiem przepis ten był podstawą prawną rozstrzygnięcia, w którym orzeczono o prawach skarżącego (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK). Skarżący wskazał, jakie przysługujące mu konstytucyjne prawa i w jaki sposób zostały – jego zdaniem – naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK), a także należycie uzasadnił sformułowane w skardze zarzuty (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK). Zarzuty te nie są – w ocenie Trybunału – oczywiście bezza-sadne. Z tego względu Trybunał – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił o nada-niu skardze konstytucyjnej dalszego biegu w zakresie wskazanym w punkcie 1 niniejszego postanowienia. 3.2. Skarżący zakwestionował ponadto § 9 ust. 2 lit. b Zbioru Zasad Etyki Adwokac-kiej (w związku z art. 80 prawa o adwokaturze), zgodnie z którym za kolidujące z wykony-waniem zawodu adwokackiego uznaje się „podejmowanie się zawodowo pośrednictwa przy transakcjach handlowych, z wyjątkiem doradztwa przy zawieraniu umów oraz dokonywania w ramach działalności kancelarii adwokackiej czynności handlowych i finansowych niezwią-zanych z wykonywaniem zawodu adwokata”. Skarga konstytucyjna została złożona przez skarżącego w związku z oddaleniem jego kasacji od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury, utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w G., w którym uznano skarżącego, wykonującego zawód adwokata, za winnego przewinienia dyscyplinarnego w postaci pełnie-nia funkcji członka zarządu w dwóch spółkach cypryjskich. Jako podstawę prawną skazania powołano § 9 ust. 2 lit. a Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej w związku z art. 80 prawa o ad-wokaturze. Trybunał zwraca uwagę, że powyższe orzeczenia nie zostały wydane w związku z po-dejmowaniem się przez skarżącego zawodowo pośrednictwa przy transakcjach handlowych (okoliczności takie nie były bowiem przedmiotem zarzutów postawionych skarżącemu w po-stępowaniu dyscyplinarnym, na tle którego wniesiono niniejszą skargę). Orzeczenie wskazane w skardze jako ostateczne (ani żadne z poprzedzających jego wydanie orzeczeń sądów dyscy-plinarnych adwokatury, uznających skarżącego za winnego popełnienia deliktu dyscyplinar-nego) nie zapadło zatem na podstawie § 9 ust. 2 lit. b Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i treść tego przepisu nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy skarżącego. Z tego względu zaskarżony przepis nie spełnia kryteriów wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK, co – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – skutkuje konieczno-ścią odmówienia nadania skardze dalszego biegu w odniesieniu do żądania zbadania konsty-tucyjności § 9 ust. 2 lit. b Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej (punkt 2 niniejszego postanowie-nia). 4. Mając na uwadze powyższe ustalenia, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak na wstępie.

Powołane przepisy

art. 17 ust. 1 i 2 Konstytucji RPart. 20 Konstytucji RPart. 21 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 22 Konstytucji RPart. 31 Konstytucji RPart. 37 ust. 1 Konstytucji RPart. 42 ust. 1 Konstytucji RPart. 65 ust. 1 Konstytucji RPart. 64 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 5 i art. 8 ust. 2 Konstytucji RPart. 7 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło