Ts 44/21
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2021-12-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniesienie skargi kasacyjnej, której Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania, oraz złożenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu po upływie terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej, wstrzymuje bieg tego terminu?Ratio decidendi
Bieg terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej rozpoczyna się z chwilą doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku sądu odwoławczego (w tym przypadku Sądu Apelacyjnego). Wniesienie skargi kasacyjnej, będącej środkiem nadzwyczajnym, nie wstrzymuje biegu tego terminu, a odmowa Sądu Najwyższego przyjęcia jej do rozpoznania nie zmienia faktu, że droga prawna została wyczerpana wcześniej. Złożenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu po upływie ustawowego terminu 3-miesięcznego jest prawnie irrelewantne i nie powoduje wstrzymania biegu terminu.Stan faktyczny
Skarżący G.K. złożył skargę konstytucyjną zaskarżając przepisy dotyczące wieku emerytalnego dla pracowników w szczególnych warunkach. Sprawa dotyczyła odmowy przyznania emerytury w obniżonym wieku przez ZUS, której decyzje zostały utrzymane w mocy przez sądy ubezpieczeń społecznych. Skarżący wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego, który odmówił jej przyjęcia do rozpoznania. Skarga konstytucyjna została wniesiona ponad dwa lata po doręczeniu wyroku Sądu Apelacyjnego, z powołaniem się na postanowienie Sądu Najwyższego oraz wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu złożony po terminie.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnejPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 17 marca 2022 r. Pozycja 54 POSTANOWIENIE z dnia 15 grudnia 2021 r. Sygn. akt Ts 44/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej G.K. o zbadanie zgodności: 1) art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 291, ze zm.), 2) § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowni-ków zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakte-rze (Dz. U. Nr 8, poz. 43, ze zm.) wraz z załącznikiem – wykazem A w związku z zarządzeniem nr 9 Ministra Administracji, Gospodarki Tereno-wej i Ochrony Środowiska z dnia 1 lipca 1983 r. w sprawie stanowisk pracy w zakładach pracy resortu administracji, gospodarki terenowej i ochrony śro-dowiska, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, uprawniające do niższego wieku emerytalnego oraz do wzrostu emerytury lub renty inwalidzkiej (Dz. Urz. MAGTiOŚ Nr 2, poz. 3) z art. 2 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 22 lutego 2021 r. (data nadania), G.K. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, wystąpił z żądaniem na tle następującego stanu faktycznego: Decyzją z 24 listopada 2016 r. (znak: […]) Zakład Ubezpieczeń Społecznych – działa-jąc na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Fundu-szu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 887, ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szcze-gólnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43, ze zm.) – odmówił przyznania skarżącemu świad-czenia emerytalnego w obniżonym wieku emerytalnym z powodu nieosiągnięcia do 1 stycz-
OTK ZU B/2022 Ts 44/21 poz. 54 2 nia 1999 r. dwudziestopięcioletniego okresu składkowego i nieskładkowego oraz nieudowod-nienia piętnastoletniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Odwołanie skarżącego od powyższej decyzji zostało oddalone przez Sąd Okręgowy w Ł. w wyroku z 13 czerwca 2017 r. (sygn. akt […]), utrzymanym w mocy przez wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł. z 17 lipca 2018 r. (sygn. akt […]). Postanowieniem z 3 grudnia 2019 r. (sygn. akt […]) Sąd Najwyższy odmówił przyję-cia do rozpoznania skargi kasacyjnej od orzeczenia sądu drugiej instancji. 2. Zdaniem skarżącego zaskarżone przepisy „naruszają zasadę demokratycznego pań-stwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej oraz prawo do za-bezpieczenia społecznego”. 3. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 14 kwietnia 2021 r. (doręczo-nym pełnomocnikowi skarżącego 26 kwietnia 2021 r.) skarżący – na podstawie art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) – został wezwany do usunię-cia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) jednoznaczne wskazanie ostatecznego rozstrzygnięcia, w związku z którym została złożona skarga konstytucyjna; 2) podanie i udokumentowanie daty (wraz z czterema kopiami): a) doręczenia wskazanego w skardze konstytucyjnej jako ostateczne, b) złożenia przez skarżącego do sądu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi konstytucyjnej, c) doręczenia rozstrzygnięcia Okręgowej Izby Radców Prawnych w Ł. z 16 listopada 2020 r. o ustanowieniu dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego K.Ś.S.; 3) doręczenie orzeczenia potwierdzającego wyczerpanie drogi prawnej, tj. poświad-czonego za zgodność z oryginałem odpisu decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 24 listopada 2016 r. (znak: […]) wraz z czterema kopiami. W piśmie procesowym, sporządzonym przez pełnomocnika i wniesionym do Trybuna-łu 4 maja 2021 r. (data nadania), skarżący oświadczył, że: „decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych będąca podstawą skargi stała się ostateczna poprzez wydanie wyroku Sądu II-ej Instancji – Sądu Apelacyjnego w Ł. III Wydział Pracy i Ubezpieczeń z dnia 17 lipca 2018 roku (sygn. akt: […])”, odpisy wyroków sądów ubezpieczeń społecznych obu instancji zostały mu przekazane przez pełnomocnika procesowego 23 maja 2020 r., wniosek o ustano-wienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym został złożony 19 sierpnia 2020 r., a pismo w sprawie wyznaczenia pełnomocnika z urzędu dla skar-żącego zostało doręczone temu pełnomocnikowi 27 stycznia 2021 r. Ponadto do pisma załą-czono poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię decyzji organu rentowego. 4. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 28 lipca 2021 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 13 sierpnia 2021 r.) skarżący – na podstawie art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK – został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) nadesłanie pięciu poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii: a) wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. z 17 lipca 2018 r. (sygn. akt […]) wraz z uzasad-nieniem, b) wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z 13 czerwca 2017 r. (sygn. akt […]) wraz z uza-sadnieniem;
OTK ZU B/2022 Ts 44/21 poz. 54 3 2) udokumentowanie – stosownie do art. 53 ust. 1 pkt 5 u.o.t.p.TK – daty doręczenia radcy prawnemu K.Ś.S., jako pełnomocnikowi z urzędu ustanowionemu dla skarżącego w postępowaniu apelacyjnym oraz kasacyjnym, odpowiednio: a) wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. z 17 lipca 2018 r. (sygn. akt […]), b) postanowienia Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2019 r. (sygn. akt […]). W piśmie procesowym, sporządzonym przez pełnomocnika i wniesionym do Trybuna-łu 19 sierpnia 2021 r. (data nadania), skarżący przedłożył odpisy orzeczeń sądów ubezpieczeń społecznych obu instancji wraz z uzasadnieniami oraz udokumentował daty doręczenia odpi-sów wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. (27 września 2018 r.) oraz postanowienia Sądu Naj-wyższego (19 grudnia 2019 r.). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. Stosownie do art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK Trybunał odmawia nadania dalszego biegu skar-dze konstytucyjnej, jeżeli: – skarga nie spełnia wymogów określonych w ustawie i usunięcie braków nie jest możliwe (pkt 1); – braki formalne, o których mowa w art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK, nie zostały usunięte w terminie (pkt 2); – skarga jest oczywiście bezzasadna (pkt 3). 2. W pierwszej kolejności wymaga wyjaśnienia, czy okoliczność złożenia przez skar-żącego wniosku o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed Try-bunałem Konstytucyjnym ma znaczenie dla oceny dochowania przepisanego prawem terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej. Jak wynika bowiem z materiału procesowego zgroma-dzonego w niniejszym postępowaniu: – odpis wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. z 17 lipca 2018 r. (sygn. akt […]) został do-ręczony pełnomocnikowi skarżącego 27 września 2018 r.; – odpis postanowienia Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2019 r. (sygn. akt […]) został doręczony pełnomocnikowi skarżącego 19 grudnia 2019 r.; – 27 maja 2020 r. skarżący osobiście zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pi-semną prośbą o „weryfikację” jego sprawy, wskazując jako orzeczenie naruszające jego pra-wa konstytucyjne rzeczone postanowienie Sądu Najwyższego; – w piśmie z 5 sierpnia 2020 r. (znak: […]) Kancelaria Trybunału Konstytucyjnego zwróciła skarżącemu jego pismo, informując jednocześnie o kognicji Trybunału oraz o zasa-dach prawnych wnoszenia skarg konstytucyjnych; – skarżący 19 sierpnia 2020 r. złożył wniosek „o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie skargi do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie z odwołania (…) przeciwko Za-kładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w Ł. o emeryturę, zakończonej postanowie-niem Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2019 r. sygn. akt: […]”; – postanowieniem z 5 listopada 2020 r. (sygn. akt […]) referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w P. postanowił „ustanowić dla wnioskodawcy G.K. pełnomocnika z urzędu w sprawie skargi do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie z odwołania G.K. przeciwko Za-kładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w Ł. o emeryturę, zakończonej postanowie-niem Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2019 r. sygn. akt: […] – w osobie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Ł.”;
OTK ZU B/2022 Ts 44/21 poz. 54 4 – pismo Wicedziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w Ł. z 16 listopada 2020 r. w sprawie wyznaczenia pełnomocnika z urzędu dla skarżącego zostało doręczone radcy prawnemu K.Ś.S. 27 stycznia 2021 r.; – skarga konstytucyjna została wniesiona 22 lutego 2021 r. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że postępowanie zainicjowane przez skarżącego w celu ustanowienia dla niego pełnomocnika z urzędu było bezprzedmiotowe. Pomiędzy datą doręczenia pełnomocnikowi odpisu orzeczenia Sądu Najwyższego i tym bar-dziej datą doręczenia odpisu orzeczenia sądu ubezpieczeń społecznych drugiej instancji a datą złożenia przez skarżącego wniosku do Sądu Rejonowego w P. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu upłynęły bowiem ponad trzy miesiące, a ściślej: osiem miesięcy (w przypadku orze-czenia Sądu Najwyższego) oraz ponad dwadzieścia dwa miesiące (w odniesieniu do orzecze-nia Sądu Apelacyjnego w Ł.). Tym samym złożenie przez skarżącego wniosku o ustanowie-nie pełnomocnika z urzędu, a nawet jego pozytywne rozpatrzenie przez właściwy sąd rejono-wy, jest prawnie irrelewantne i w żaden sposób nie wpływa na sposób obliczenia terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej (por. m.in. zachowujące aktualność postanowienia TK z: 24 października 2000 r. i 10 stycznia 2001 r., sygn. Ts 51/00, OTK ZU nr 1/2001, poz. 8 i 9 oraz 18 września 2003 r., sygn. Ts 105/03, OTK ZU nr 4/B/2003, poz. 261). 3. W związku z tym, że skarżący w skardze konstytucyjnej jako orzeczenie uprawnia-jące go do wniesienia skargi konstytucyjnej wskazał postanowienie Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2019 r. (sygn. akt […]), należy odnieść się do kwestii dopuszczalności wniesienia skargi od orzeczenia Sądu Najwyższego wydanego w postępowaniu cywilnym. W uzasadnieniu postanowienia z 2 listopada 2018 r., sygn. Ts 34/18 (OTK ZU B/2018, poz. 36) Trybunał Konstytucyjny – podsumowując swoje dotychczasowe orzecznic-two – stwierdził, co następuje: „Należy zauważyć, że termin do wniesienia skargi konstytucyjnej został określony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. Wedle tego przepisu «[s]karga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia». Początek biegu terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej wyznaczają zatem, w myśl art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, dwa elementy: wyczerpanie przez skarżącego drogi prawnej oraz doręczenie skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecz-nego rozstrzygnięcia. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału obie te przesłanki powinny być odczytywane łącznie w tym sensie, że skarżący przed wniesieniem skargi konstytucyjnej zo-bowiązany jest skorzystać ze zwykłych środków zaskarżenia przysługujących mu w ramach drogi prawnej, które zapobiegają uzyskaniu przez orzeczenie waloru prawomocności (zob. np. zachowujące aktualność postanowienia TK z 2 marca 2009 r., sygn. Ts 251/06, OTK ZU nr 2/B/2009, poz. 88 oraz 17 grudnia 2009 r., sygn. Ts 68/08, OTK ZU nr 6/B/2009, poz. 449). Podstawy wniesienia skargi konstytucyjnej aktualizują się już wówczas, gdy orze-czenie stanie się prawomocne, a skarżący nie jest zobowiązany do poszukiwania ochrony swoich praw przy użyciu innych środków (por. wyrok TK z 25 maja 2009 r., sygn. SK 54/08, OTK ZU nr 5/A/2009, poz. 69). Data doręczenia prawomocnego orzeczenia wyznacza w kon-sekwencji początek biegu terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej. Nie ulega wątpliwo-ści, że w toku np. postępowania cywilnego może zapaść wiele rozstrzygnięć o różnym cha-rakterze. Dlatego też należy podkreślić, że walor prawomocności, o którym mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, odnosi się do wydanego na podstawie zaskarżonej normy orzeczenia, z któ-rym skarżący wiąże naruszenie swoich praw. Jeżeli to orzeczenie stało się prawomocne, nie jest konieczne uruchamianie procedur o charakterze nadzwyczajnym, nawet jeżeli mogą one doprowadzić do uchylenia lub zmiany prawomocnego rozstrzygnięcia. Wniesienie nadzwy-
OTK ZU B/2022 Ts 44/21 poz. 54 5 czajnego środka zaskarżenia nie stoi tym samym na przeszkodzie równoległemu wniesieniu skargi konstytucyjnej; w takiej sytuacji Trybunał zawiesza postępowanie w sprawie rozpo-znania skargi konstytucyjnej do czasu zakończenia postępowania nadzwyczajnego (zob. np. postanowienie TK z 8 kwietnia 2008 r., sygn. Ts 226/07, OTK ZU nr 4/B/2009, poz. 250). (…) W polskim modelu postępowania cywilnego skarga kasacyjna jest nadzwyczaj-nym środkiem zaskarżenia, a nie instancyjnym środkiem odwoławczym (zob. w szczególno-ści: T. Zembrzucki, Skarga kasacyjna. Dostępność w postępowaniu cywilnym, wyd. 3, War-szawa 2011, s. 32 i n.), przysługującym wyłącznie od prawomocnych wyroków sądu drugiej instancji lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania, kończących postępowanie w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 3981 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.; dalej: k.p.c.). Taki charakter skargi kasacyjnej wynika już z samej systema-tyki k.p.c. i umieszczenia tego środka w tytule VI księgi I części I tej ustawy, tj. umiejscowie-nia działu Va («Skarga kasacyjna») za działem V («Środki odwoławcze»). Ponadto postępo-wanie kasacyjne spełnia szczególną funkcję polegającą na kontroli prawidłowości stosowania prawa przy wydawaniu zaskarżonych orzeczeń, a nie kontroli zasadności i trafności ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego prawomocnego orzeczenia, jeśli orzecze-nie to nie zostało wydane z rażącym pogwałceniem przepisów regulujących zasady i tok po-stępowania cywilnego. Idea ta wyraża się przede wszystkim w zawężeniu podstaw kasacyj-nych do wad postępowania wyliczonych w art. 3983 k.p.c. Szczególny charakter skargi kasa-cyjnej wynika również z dalszych ograniczeń jej dopuszczalności, zawartych w art. 3989 § 1 k.p.c. (…) Ukształtowanie skargi kasacyjnej w postępowaniu cywilnym jako środka nad-zwyczajnego przysługującego od prawomocnych orzeczeń, które podlegały już kontroli w dwuinstancyjnym postępowaniu, stanowi wybór ustawodawcy, niepodlegający kognicji Trybunału (zob. wyrok TK z 17 maja 2004 r., sygn. SK 32/03, OTK ZU nr 5/A/2004, poz. 44). Przesądza on jednocześnie o tym, że jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest norma, na pod-stawie której zostało wydane orzeczenie merytoryczne, termin do wniesienia skargi konstytu-cyjnej rozpoczyna bieg wraz z doręczeniem skarżącemu prawomocnego orzeczenia wydanego przez sąd odwoławczy, a wniesienie skargi kasacyjnej pozostaje prawnie irrelewantne dla jego biegu (zob. np. postanowienia TK z 16 maja 2011 r. i 28 lipca 2011 r., Ts 240/10, OTK ZU nr 4/B/2011, poz. 325 i 326). Natomiast rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w sprawie skargi kasacyjnej (postanowienie wydane w ramach tzw. przedsądu kasacyjnego albo wyrok w przedmiocie skargi kasacyjnej) może stanowić ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, z tym skutkiem, że od daty jego doręczenia bie-gnie termin do wniesienia skargi konstytucyjnej tylko wówczas, gdy skarżący domaga się zbadania zgodności z Konstytucją norm dotyczących tego etapu postępowania (zob. np. wy-rok TK z 1 lipca 2008 r., sygn. SK 40/07, OTK ZU nr 6/A/2008, poz. 101). De lege lata jedynie w dwóch niżej wskazanych sytuacjach orzeczenie Sądu Najwyż-szego może zostać jednak uznane za podstawę do wniesienia skargi konstytucyjnej na przepi-sy inne niż te dotyczące postępowania kasacyjnego: – gdy w trybie art. 390 § 1 zdanie drugie k.p.c., otrzymawszy od sądu drugiej instancji zagadnienie prawne, Sąd Najwyższy przejął sprawę do rozpoznania i wydał orzeczenie co do istoty; – gdy w trybie art. 39816 k.p.c., otrzymawszy skargę kasacyjną opartą na zarzucie na-ruszenia prawa materialnego, Sąd Najwyższy – na wniosek skarżącego kasacyjnie – uchylił zaskarżony wyrok sądu drugiej instancji, przejął sprawę do rozpoznania i wydał orzeczenie co do istoty”. Odnosząc powyższe stanowisko do niniejszego postępowania, Trybunał zwraca uwa-gę, że w sprawie skarżącego rozstrzygnięciami zapadłymi na podstawie zaskarżonych przepi-
OTK ZU B/2022 Ts 44/21 poz. 54 6 sów były kolejno: decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 24 listopada 2016 r. (znak: […]), oddalający odwołanie od niej wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z 13 czerwca 2017 r. (sygn. akt […]) oraz utrzymujący to orzeczenie w mocy wyrok Sądu Apelacyjnego w Ł. z 17 lipca 2018 r. (sygn. akt […]). Natomiast postanowienie Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2019 r. (sygn. akt […]) odnosiło się wyłącznie do kwestii formalnych, tj. niespełnienia przez skarżącego przesłanek warunkujących przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania meryto-rycznego. W konsekwencji Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że wymóg wyczerpania drogi prawnej został spełniony przez skarżącego w momencie uzyskania przezeń wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. z 17 lipca 2018 r. Odpis tego orzeczenia został doręczony skarżącemu 27 września 2018 r., wniosek skarżącego o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej (ale – co istotne – od postanowienia Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2019 r.) został złożony przez skarżącego do Sądu Rejonowego w P. dopiero 19 sierpnia 2020 r., zaś skarga konstytucyjna została wniesiona do Trybunału za pośrednictwem Poczty Polskiej 22 lutego 2021 r. Nie doszło zatem – o czym była mowa w punkcie 2 tej części uzasadnienia – do wstrzymania biegu terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej na zasadzie art. 44 ust. 3 zdanie pierwsze u.o.t.p.TK, a tym samym fakt wnie-sienia tego środka prawnego przez skarżącego z rażącym, ponad dwuletnim przekroczeniem ustawowego terminu, o którym mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, nie budzi wątpliwości. Pod-jęcie przez skarżącego kroków zmierzających do pozbawienia orzeczenia sądu drugiej instan-cji waloru ostateczności przez wniesienie skargi kasacyjnej od tego rozstrzygnięcia (której Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania merytorycznego) nie wpłynęło już na bieg ustawowego terminu wniesienia skargi konstytucyjnej. W związku z powyższym – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – należało po-stanowić jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie siedmiu dni od daty jego doręczenia.
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 67 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło