Ts 46/18
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2020-04-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna dotycząca braku możliwości wznowienia postępowania cywilnego zakończonego postanowieniem (poza przypadkami z art. 4011 k.p.c.) spełnia warunek ochrony konstytucyjnej, czy też stanowi postulat legislacyjny wykraczający poza zakres kognicji Trybunału?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, uznając, że zarzut skarżącego nie spełnia warunku ochrony konstytucyjnej z art. 79 ust. 1 Konstytucji. Skarga została zakwalifikowana jako postulat legislacyjny, polegający na zmianie charakteru skargi o wznowienie postępowania z nadzwyczajnego na środek zbliżony do zwykłego, co wykracza poza zakres kognicji TK. Ponadto, sama niemożność wznowienia postępowania nie przesądza o naruszeniu prawa do sądu, skoro sprawa została rozpoznana przez niezawisły sąd, a skarżący nie uprawdopodobnił naruszenia konstytucyjnych praw.Stan faktyczny
Skarżący M.J. wniósł skargę konstytucyjną, w której zakwestionował zgodność art. 399 § 1 i 2 Kodeksu postępowania cywilnego z Konstytucją RP, wskazując na brak możliwości wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem (poza przypadkami z art. 4011 k.p.c.). Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 16 stycznia 2020 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając ją za postulat legislacyjny. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie, powtarzając argumenty o naruszeniu prawa do sądu i zasady równości.Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażaleniaPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 9 czerwca 2020 r. Pozycja 172 POSTANOWIENIE z dnia 20 kwietnia 2020 r. Sygn. akt Ts 46/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Pszczółkowski – przewodniczący Wojciech Sych – sprawozdawca Rafał Wojciechowski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konsty-tucyjnego z 16 stycznia 2020 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej M.J., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej z 19 marca 2018 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżący), reprezentowany przez radcę prawnego, wystąpił o zbadanie zgodności: – art. 399 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.; dalej: k.p.c.) w zakresie zwrotu „na podstawie określonej w art. 4011” z art. 32 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, – art. 399 § 1 k.p.c. w zakresie, w jakim „nie przewiduje on zastosowania do postępowań zakończonych postanowieniem” z art. 32 ust. 1 i 2, art. 31 ust. 3, art. 64 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji. 2. Postanowieniem z 16 stycznia 2020 r. Trybunał Konstytucyjny, na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK) odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał uznał, że skarga, w odniesieniu do zarzutu niezgodności z Konstytucją przywołanych powyżej przepisów, nie spełnia warunku wskazanego w art. 79 ust. 1 Konstytucji, doprecyzowanego w art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK. W ocenie Trybunału zamiarem skarżącego było zakwestionowanie charakteru skargi o wznowienie postępowania jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia i jego zmiany (przez
OTK ZU B/2020 Ts 46/18 poz. 172 2 rozszerzenie instytucji wznowienia postępowania na postanowienia niedotyczące istoty sprawy, inne niż powołane w art. 4011 k.p.c.) na środek o charakterze zbliżonym do zwykłego środka zaskarżenia. Na tej podstawie sformułowany w skardze konstytucyjnej zarzut niezgodności z Konstytucją art. 399 § 1 i 2 k.p.c. Trybunał uznał za postulat legislacyjny, którego rozpoznanie nie mieści się w zakresie jego kognicji. Trybunał stwierdził również, że skarżący utożsamia prawo do sądu z prawem do wznowienia postępowania w sprawie, podczas gdy we wskazanym jako wzorzec prawie do sądu nie mieści się żądanie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu. Sama zaś niemożność wznowienia postępowania nie przesądza jeszcze o tym, że doszło do naruszenia prawa do sądu. Sprawa skarżącego została rozpoznana przez niezawisły sąd, zatem nie było podstaw do przyjęcia, że został w tym przypadku złamany zakaz zamykania drogi sądowej. Skarżący nie uprawdopodobnił więc naruszenia swoich konstytucyjnych praw wskazanych w skardze. 3. Skarżący, pismem z 25 stycznia 2020 r. (data nadania), wniósł zażalenie na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 16 stycznia 2020 r., koncentrując swoje stanowisko na zarzutach naruszenia prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz zasady równości, o której stanowi art. 32 ust. 1 Konstytucji. W uzasadnieniu podał, że „prawo do rzetelnej procedury sądowej określone w [a]rt. 45 ust. 1 Konstytucji nie obejmuje jedynie prawa skarżącego do rzetelnej procedury w postę-powaniu głównym, ale obejmuje także postępowanie wznowieniowe. Jest to istota prawa określonego w [a]rt. 45 ust. 1 Konstytucji, a od zasady tej ustrojodawca nie przewidział wyjątków”, „prawo do wznowienia postępowania w ściśle określonych enumeratywnie wymienionych w ustawie przypadkach jest kontynuacją prawa do rzetelnego procesu określonego w [a]rt. 45 ust. 1 Konstytucji”. Uznał, że „zaskarżone normy prawne arbitralnie, bez żadnych racjonalnych przyczyn zamykają drogę sądową do wznowienia postępowania, jeśli orzeczenie zostało wydane w formie postanowienia. Stan taki w oczywisty sposób narusza konstytucyjną zasadę równego traktowania stron w identycznej sytuacji faktycznej”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393, dalej: u.o.t.p. TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p. TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada w szczególności, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Oznacza to, że Trybunał analizuje przede wszystkim zarzuty zażalenia, które mogą podważyć trafność ustaleń i ocen przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. 2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że postanowienie o odmowie nadania rozpatrywanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu jest prawidłowe, a stanowisko skarżącego wyrażone w zażaleniu nie zasługuje na uwzględnienie 3. Jak wskazano powyżej, podniesione w zażaleniu zarzuty i argumenty powinny wskazywać na nieprawidłowości, które – zdaniem skarżącego – występują w zaskarżonym orzeczeniu.
OTK ZU B/2020 Ts 46/18 poz. 172 3 Trybunał Konstytucyjny, orzekający w obecnym składzie, stwierdza, że rozpatrywane zażalenie nie spełnia powyższego warunku. Skarżący w ogóle nie sformułował zarzutów, a stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zażalenia nie dostarcza argumentów podważających przesłanki odmowy nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, wskazane w zaskarżonym postanowieniu. Zażalenie nie wnosi do rozpatrywanej sprawy żadnych nowych merytorycznych argumentów i treści. Uzasadnienie zażalenia sprowadza się do analizy – w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego – treści prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz zasady równości określonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji, czyli ponownego wskazania naruszonych – zdaniem skarżącego – zasad i praw konstytucyjnych. Stanowi to powtórzenie stanowiska wyrażonego w skardze konstytucyjnej, czego przejawem jest dosłowne odwoływanie się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego przytoczonego uprzednio w skardze. Reasumując, treść rozpoznawanego zażalenia nie stanowi polemiki z twierdzeniem Trybunału zawartym w zaskarżonym postanowieniu, lecz jest to ponowne, rozszerzone uzasadnienie stanowiska w sprawie, będące powtórzeniem argumentacji przedstawionej w skardze konstytucyjnej. Oznacza to, że nie doszło do wymaganego, w świetle instytucji zażalenia, podważenia ustaleń przedstawionych w kwestionowanym orzeczeniu. Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał Konstytucyjny postanowił, jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 Konstytucji RPart. 64 ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło