Ts 46/24

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 8 maja 2025 r. Pozycja 129 POSTANOWIENIE z dnia 29 stycznia 2025 r. Sygn. akt Ts 46/24 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej O.N. o zbadanie zgodności: „art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. 1994 Nr 85 poz. 388, t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1048, z 2023 r. poz. 1688)” (skarga, s. 1): 1) w zakresie, w jakim „przyznaje zarządowi wspólnoty mieszkaniowej prawo żądania nieograniczonego w czasie wejścia do lokalu nieograniczonemu kręgowi osób, także wtedy jeżeli dostęp do nieruchomości wspólnych jest możliwy w inny sposób, niż za pośrednictwem lokalu”, z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 1, 2 i 3 w związku z art. 47 w związku z art. 50 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) w zakresie, w jakim „nakłada na właściciela lokalu obowiązek nieogra-niczonego w czasie udostępniania lokalu nieograniczonemu kręgowi osób na każde jego żądanie, w tym także w przypadku jeżeli dostęp do nieru-chomości wspólnej jest możliwy w inny sposób, niż za pośrednictwem lo-kalu”, z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 1, 2 i 3 w związku z art. 47 w związku z art. 50 zdanie pierwsze Konstytucji, p o s t a n a w i a: nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 5 marca 2024 r. (data nadania) O.N. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wystą-piła z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego stanu faktycznego. Skarżąca jest właścicielką lokalu mieszkalnego położonego w budynku mieszkalnym znajdującym się w S., dla którego Sąd Rejonowy w S. prowadzi księgę wieczystą nr […] i – w związku z posiadaniem tego lokalu – jest ona również członkiem Wspólnoty Mieszka-niowej „[…]” w S. (dalej: Wspólnota Mieszkaniowa). Pomiędzy Wspólnotą Mieszkaniową OTK ZU B/2025 Ts 46/24 poz. 129 2 oraz zarządcą budynku mieszkalnego a skarżącą istnieje spór, który trwa od chwili nabycia przez skarżącą lokalu. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła przeciwko skarżącej pozew o nakazanie udostę-pnienia Wspólnocie Mieszkaniowej oraz osobom przez Wspólnotę Mieszkaniową upoważ-nionym lokalu mieszkalnego, zamieszkiwanego przez skarżącą, aby umożliwić dostęp do „tarasu przylegającego do przedmiotowego lokalu, a zlokalizowanego w narożu elewacji za-chodniej i południowej w celu: a) dokonania odkrywek okładzin tarasu oraz przyjęcia wła-ściwego rozwiązania projektowego i doboru technologii naprawy tarasu, b) sporządzenia pro-jektu remontu tarasu, c) przeprowadzenia remontu tarasu, na czas niezbędny do dokonania ww. czynności” (skarga, s. 2). Wspólnota Mieszkaniowa wniosła również o zasądzenie od skarżącej kosztów procesu. W odpowiedzi na pozew skarżąca podniosła zarzut braku legity-macji czynnej po stronie Wspólnoty Mieszkaniowej, a z ostrożności procesowej (na wypadek uznania tarasu za nieruchomość wspólną) podniosła także, że dostęp do nieruchomości wspólnej jest możliwy od zewnątrz, bez konieczności udostępniania przez nią lokalu. Wyrokiem z 6 maja 2022 r. (sygn. akt […]) Sąd Rejonowy w S. w punkcie 1 nakazał skarżącej udostępnienie Wspólnocie Mieszkaniowej lokalu mieszkalnego, „w celu: a) dokonania oceny konstrukcji tarasu i weryfikacji przyczyny pojawiania się zacieków na elewacji nieruchomości oraz wilgoci w lokalu znajdującym się bezpośrednio pod tarasem, w tym, w razie konieczności dokonania także i odkrywek okładzin tego tarasu, b) sporządzenia projektu remontu tego tarasu, z zastrzeżeniem, że to udostępnienie (…) ma nastąpić na czas niezbędny do dokonania tych czynności, zawsze w godzinach do 10:00 do 16:00, w terminie najwcześniej od dwóch tygo-dni od uprawomocnienia się niniejszego wyroku, osobom upoważnionym przez powódkę w liczbie nie większej niż trzy osoby, przy czym przynajmniej jedna z tych osób winna posia-dać uprawnienia budowlane umożliwiające dokonanie czynności opisanych powyżej pod lite-rami a. i b. (…) oraz oddalił powództwo w zakresie umożliwiającym przeprowadzenie remon-tu tarasu (…) jako przedwczesne” (skarga, s. 3). Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie dla siebie niekorzystnym. Wyrokiem z 24 października 2023 r. (sygn. akt […]) Sąd Okręgowy w G. XVI Wy-dział Cywilny Odwoławczy zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 1a w ten sposób, że punk-towi temu nadał brzmienie „przyjęcia właściwego rozwiązania projektowego i doboru techno-logii naprawy tarasu, w tym w razie konieczności dokonania odkrywek okładzin tego tarasu”, w pozostałej części apelację oddalił i zasądził od skarżącej na rzecz Wspólnoty Mieszkanio-wej kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 10 kwietnia 2024 r. (doręczonym 16 kwietnia 2024 r.) skarżąca została wezwana do usunięcia braków skargi przez: 1) doręcze-nie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem wyroków, decyzji lub in-nych rozstrzygnięć (wraz z uzasadnieniami) potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej (wraz z czterema kopiami), w szczególności wyroków: a) Sądu Rejonowego w S. z 6 maja 2022 r. (sygn. akt […]), b) Sądu Okręgowego w G. z 24 października 2023 r. (sygn. akt […]); 2) udokumentowanie daty doręczenia skarżącej ostatecznego orzeczenia (poprzez doręczenie poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii Elektronicznego Potwierdzenia Odbioru Ko-respondencji, ponieważ w aktach znajdowała się jedynie jego niepoświadczona kopia) wraz z czterema kopiami; 3) doręczenie jednego odpisu skargi konstytucyjnej wraz z załącznikami. Skarżąca usunęła braki formalne skargi 23 kwietnia 2024 r. (data nadania). Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 2 października 2024 r. (dorę-czonym 9 października 2024 r.) skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi przez: 1) przedłożenie informacji o adresie skarżącej; 2) doręczenie trzech kopii „Od-powiedzi na zarządzenie Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 kwietnia 2024 r.”. Skarżąca usunęła braki formalne skargi 14 października 2024 r. (data nadania). OTK ZU B/2025 Ts 46/24 poz. 129 3 Uzasadniając zarzut niekonstytucyjności zaskarżonego przepisu skarżąca podniosła, że „art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. 1994 Nr 85, poz. 388, t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1048, z 2023 r. poz. 1688)” poprzez swoją treść, w sposób długofalowy i dezorganizujący ingeruje w życie osobiste i zawodowe właściciela lokalu, co czyni przepis ten niezgodnym z istotą prawa własności, a poprzez to także z prawem do wol-ności, prywatności i nienaruszalności mieszkania. Zdaniem skarżącej zaskarżony przepis po-zwala zarządowi wspólnoty mieszkańców na zbyt daleko idące ingerowanie w istotę prawa własności właściciela lokalu i przez to udaremnia właścicielowi wykonywanie podstawowych uprawnień ściśle z tym prawem związanych, tj. korzystanie z lokalu, pobieranie z niego po-żytków oraz bezpośrednią lub pośrednią eksploatację przedmiotu własności. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2. W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna spełnia przesłanki przekazania jej do me-rytorycznej oceny. 2.1. Skarga konstytucyjna została sporządzona przez adwokata, który przedłożył sto-sowne pełnomocnictwo. 2.2. Skarżąca wyczerpała przysługującą jej drogę prawną, ponieważ od wyroku Sądu Okręgowego w G. z 24 października 2023 r. (sygn. akt […]) nie przysługuje żaden zwyczajny środek zaskarżenia, a nadzwyczajny nie został wniesiony. 2.3. Dochowany został trzymiesięczny termin wniesienia skargi zastrzeżony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, gdyż powyższy wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącej (jej pełnomocnikowi) 5 grudnia 2023 r., natomiast skarga została wniesiona do Trybunału 5 mar-ca 2024 r. (data nadania). 2.4. Przedmiot skargi został określony prawidłowo. Skarżąca wniosła o przeprowa-dzenie oceny konstytucyjności art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388, t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1048, z 2023 r. poz. 1688) w zakresie, w jakim przyznaje zarządowi wspólnoty mieszkaniowej prawo żądania nieo-graniczonego w czasie wejścia do lokalu nieograniczonemu kręgowi osób, także wtedy, jeżeli dostęp do nieruchomości wspólnych jest możliwy w inny sposób, niż za pośrednictwem loka-lu, a także w zakresie, w jakim nakłada na właściciela lokalu obowiązek nieograniczonego w czasie udostępniania lokalu nieograniczonemu kręgowi osób na każde jego żądanie, w tym także w przypadku jeżeli dostęp do nieruchomości wspólnej jest możliwy w inny sposób niż za pośrednictwem lokalu. Jako wzorce kontroli podane zostały art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 1, 2 i 3 w związku z art. 47 w związku z art. 50 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej 2.5. Skarżąca wskazała, które jej konstytucyjne prawa i w jaki sposób – jej zdaniem – zostały naruszone przez zakwestionowane w skardze przepisy. Uzasadniła również postawio-ne w skardze zarzuty. OTK ZU B/2025 Ts 46/24 poz. 129 4 2.6. Analizowana skarga nie jest obarczona nieusuwalnymi brakami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, a postawione w niej zarzuty nie są oczy-wiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 3. Mając powyższe na względzie, a także w związku z tym, że ocena sformułowanych w skardze zarzutów wykracza poza zakres wstępnej kontroli skargi konstytucyjnej, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowił nadać skardze konstytu-cyjnej dalszy bieg.