Ts 48/19

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 17 stycznia 2020 r. Pozycja 51 POSTANOWIENIE z dnia 15 października 2019 r. Sygn. akt Ts 48/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Małgorzata Pyziak-Szafnicka, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej K.G. w sprawie zgodności: art. 25 ust. 3 w związku z art. 25a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 748, ze zm.) w zakresie, w jakim „różnicuje sytuację prawną osób pobiera-jących świadczenia z ubezpieczeń społecznych w zależności wyłącznie od mie-siąca, w którym zostanie wydana decyzja o przyznaniu emerytury” z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 28 marca 2019 r. (data nadania) K.G. (dalej: skarżący) wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego: Decyzją z 17 czerwca 2015 r. (znak: […]) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. (dalej: organ emerytalno-rentowy), po rozpoznaniu wniosku skarżącego z 18 maja 2015 r. przyznał mu emeryturę od 11 czerwca 2015 r., tj. od osiągnięcia wieku emerytalnego (w dniu złożenia wniosku skarżący miał przyznaną emeryturę częściową). Wyrokiem z 21 września 2016 r. (sygn. akt […]) Sąd Okręgowy w K. VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Sąd Okręgowy) oddalił odwołanie od powyższej decyzji. Wyrokiem Są-du Apelacyjnego w K. III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Sąd Apelacyjny) z 12 grudnia 2018 r. (sygn. akt […]; dalej: wyrok z 12 grudnia 2018 r.) oddalona została rów-nież apelacja skarżącego. Zdaniem sądów obu instancji organ emerytalno-rentowy, na pod-stawie art. 25 i art. 25a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 748, ze zm.; dalej: ustawa eme-rytalna) prawidłowo przyjął, że w wypadku skarżącego składki zaewidencjonowane na jego koncie podlegają jedynie waloryzacji rocznej. Waloryzacja kwartalna nie dotyczy bowiem tych osób, których emerytura – tak jak emerytura skarżącego – została ustalona w czerwcu OTK ZU B/2020 Ts 48/19 poz. 51 2 danego roku. Ich składki i kapitał na 1 czerwca zostały zwaloryzowane wskaźnikiem rocz-nym, a więc za cały rok poprzedzający ustalenie emerytury. Wyrok z 12 grudnia 2018 r., wskazany przez skarżącego jako ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, został mu wraz z uzasadnieniem doręczony 9 stycz-nia 2019 r. Zarządzeniem z 12 września 2019 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 24 września 2019 r.) sędzia Trybunału Konstytucyjnego wezwał skarżącego do usunięcia bra-ków formalnych skargi przez dokładne określenie jej przedmiotu oraz wskazanie, które wol-ności i prawa skarżącego wyrażone w art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji – i w jaki sposób – zostały naruszone przez zakwestionowane w skardze przepisy. Skarżący został także wezwa-ny do doręczenia odpisu albo kopii poświadczonej przez pełnomocnika skarżącego: decyzji organu emerytalno-rentowego z 17 czerwca 2015 r. (znak: […]) wraz z czterema kopiami, wyroków: Sądu Okręgowego z 21 września 2016 r. (sygn. akt […]) oraz Sądu Apelacyjnego z 12 grudnia 2018 r., a także pisma z 2 stycznia 2019 r., stanowiącego dowód doręczenia skarżącemu wyroku z 12 grudnia 2018 r. W związku z informacją o wniesieniu skargi kasa-cyjnej od wyroku z 12 grudnia 2018 r., skarżący został zobowiązany do wyjaśnienia, czy śro-dek ten został przyjęty do rozpoznania, a jeżeli tak, to czy w sprawie zapadło już rozstrzy-gnięcie. W piśmie procesowym złożonym w Trybunale 27 września 2019 r. (data nadania) skarżący odniósł się do zarządzenia. Skarżący twierdzi, że zakwestionowane w skardze przepisy „różnicują sytuację osób, które charakteryzują się w równym stopniu cechami istotnymi (relewantnymi) z punktu wi-dzenia przesłanek, od których zależy wysokość emerytury”. Jak zauważył, ubezpieczonym – będącym w tym samym wieku, legitymującym się takim samym okresem składkowym i taką samą wysokością kapitału początkowego itd. – mogą być przyznawane emerytury w różnej wysokości. Kryterium różnicującym jest miesiąc (czerwiec), od którego, według wniosku, zostaje przyznane świadczenie. W ten sposób zakwestionowany w skardze art. 25 ust. 3 w związku z art. 25a ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej narusza prawo skarżącego do „rów-nego traktowania przez władze publiczne oraz zasadę sprawiedliwości społecznej i zasadę równego prawa”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę-powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie na-dania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna, a także gdy jej braki formalne nie zostały usunięte w terminie. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji, skargę konstytucyjną może wnieść „każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone”. Z tego względu w skardze konstytu-cyjnej trzeba wskazać konkretną osobę, której wolności lub prawa naruszono, przedstawić oznaczone (poręczone, zapewnione, gwarantowane, chronione) w Konstytucji wolności lub prawa, które naruszono oraz określić sposób tego naruszenia (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK). Jako podstawy skargi konstytucyjnej skarżący wskazał art. 2 i art. 32 Konstytucji. Trybunał przypomina, że w swoich orzeczeniach stwierdzał wielokrotnie, iż rola art. 2 Konstytucji jako wzorca kontroli w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi konsty-tucyjnej jest bardzo ograniczona (zob. np. wyrok z 10 lipca 2000 r., sygn. SK 12/99, OTK ZU nr 5/2000, poz. 143). Oparcie skargi konstytucyjnej na samoistnym zarzucie naruszenia tego OTK ZU B/2020 Ts 48/19 poz. 51 3 przepisu ustawy zasadniczej zobowiązuje skarżącego do precyzyjnego określenia praw bądź wolności wywodzonych z treści tego przepisu, których naruszenie zarzucane jest w skardze. Przesłanką dopuszczalności wniesienia i merytorycznego rozpoznania skargi konsty-tucyjnej nie jest każde naruszenie Konstytucji, ale tylko naruszenie jej norm określających wolności lub prawa. Zasady wywodzone z art. 2 Konstytucji, w tym wskazana przez skarżą-cego zasada sprawiedliwości społecznej, nie mogą stanowić samodzielnych podstaw wystą-pienia ze skargą konstytucyjną, o ile skarżący nie wskaże, w zakresie jakich konkretnych wolności lub praw konstytucyjnych nie zostały one dochowane (zob. np. postanowienie TK z 8 kwietnia 2014 r., sygn. SK 15/11, OTK ZU nr 4/A/2014, poz. 47). W związku z powołaniem art. 32 Konstytucji, jako wzorca kontroli, należy natomiast zauważyć, że w postanowieniu wydanym w pełnym składzie sędziów TK z 24 października 2001 r. (sygn. SK 10/01, OTK ZU nr 7/2001, poz. 225) Trybunał stwierdził, iż wynikająca z tego przepisu zasada równości samodzielnie jest jedynie zasadą ogólną, mającą charakter niejako prawa „drugiego stopnia”, tzn. przysługującego w związku z konkretnymi normami prawnymi, a nie w oderwaniu od nich – „samoistnie”. Z tego względu skarżący może wska-zać ten przepis jako wzorzec kontroli jedynie wtedy, gdy wykaże istnienie konkretnej wolno-ści lub konkretnego prawa o charakterze konstytucyjnym, w ramach którego dochodzi do na-ruszenia zasady zawartej w art. 32 ust. 1 Konstytucji. Innymi słowy skarżący, formułując za-rzut naruszenia zasady równości wobec prawa, jako wzorce kontroli powinien wskazać nie tylko unormowania wyrażające zasadę równości jako taką, ale także te przepisy konstytucyj-ne, które są źródłem konkretnych podmiotowych wolności lub praw jednostki (zob. postano-wienia TK z: 3 listopada 1998 r., sygn. Ts 116/98, OTK ZU nr 1/1999, poz. 10; 1 marca 2000 r., sygn. Ts 57/99, OTK ZU nr 2/2000, poz. 72; 21 lutego 2013 r., sygn. Ts 148/12, OTK ZU nr 5/B/2013, poz. 482). W skardze konstytucyjnej skarżący zarzucił niezgodność art. 25 ust. 3 w związku z art. 25a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 748, ze zm.) wyłącznie z zasadami wyrażo-nymi w art. 2 i art. 32 Konstytucji. Trybunał stwierdza zatem, że skarżący nie wskazał naru-szonych praw, a w konsekwencji nie określił sposobu ich naruszenia. Z tego powodu anali-zowana skarga nie spełnia podstawowego warunku określonego w art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanego w art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK. Okoliczność ta jest – zgodnie z 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK – podstawą odmowy nada-nia skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Mając powyższe na względzie, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zaża-lenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.