Ts 5/23
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2025-12-04
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna może być skierowana przeciwko indywidualnym aktom stosowania prawa (orzeczeniom sądów i decyzjom organów administracji), czy wyłącznie przeciwko normom prawnym?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że model skargi konstytucyjnej w Polsce dopuszcza kontrolę wyłącznie norm prawnych stanowiących podstawę ostatecznego rozstrzygnięcia, a nie indywidualnych aktów stosowania prawa. Skarga skierowana przeciwko orzeczeniom sądów administracyjnych i decyzjom organów samorządu jest niedopuszczalna, ponieważ Trybunał nie jest sądem faktów ani instancją odwoławczą od wyroków sądów powszechnych czy administracyjnych.Stan faktyczny
Skarżący A.B. wniósł skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność z Konstytucją postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczących odmowy założenia kanalizacji na jego działce. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, wskazując na jej przedmiotowy brak kompetencji oraz nieusunięcie braków formalnych. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie, argumentując, że oryginały orzeczeń znajdowały się już w aktach sprawy.Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażaleniaPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 25 lutego 2026 r. Pozycja 23 POSTANOWIENIE z dnia 4 grudnia 2025 r. Sygn. akt Ts 5/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Krystyna Pawłowicz – przewodniczący Rafał Wojciechowski – sprawozdawca Justyn Piskorski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 19 października 2023 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej A.B., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło większością głosów. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 29 grudnia 2022 r. (data nadania) A.B. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił o zbadanie zgodności postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z 28 marca 2022 r. (sygn. akt […]) i postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 października 2022 r. (sygn. akt […]) z art. 2, art. 7 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także „przepis[ami] kodeksu administracyjnego, a to art. 7, [art.] 8, [art.] 35, [art.] 77 i [art.] 80”. Postanowieniem z 19 października 2023 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 3 listopada 2023 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konsty-tucyjnej z uwagi na skierowanie jej zarzutów wobec aktu stosowania prawa. Wskazał ponadto na nieusunięcie braku formalnego skargi w terminie określonym w zarządzeniu Prezesa Try-bunału Konstytucyjnego z 22 lutego 2023 r. W piśmie z 8 listopada 2023 r. (data nadania), potraktowanym przez Trybunał Konsty-tucyjny jako zażalenie na powyższe postanowienie, skarżący wniósł o nadanie dalszego biegu wniesionej przez niego skardze. W jego przekonaniu wnikliwie uzasadnił „na czym polegało naruszenie art. 32 Konstytucji przez niesprawiedliwe i dyskryminujące A.B. postępowanie organów administracji i samorządu terytorialnego”. Skarżący podniósł, że doręczenie odpi-
OTK ZU B/2026 Ts 5/23 poz. 23 2 sów orzeczeń wymienionych w wezwaniu Prezesa Trybunału lub ich kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem nie było możliwe, gdyż oryginały tych dokumentów znajdowały się w aktach sprawy (zostały złożone jako załączniki do skargi konstytucyjnej, a także do pi-sma z 8 marca 2023 r.). Tym samym, zdaniem skarżącego, wezwanie go do ponownego do-starczenia tych dokumentów było bezzasadne. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada prze-de wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że kwestionowane postanowienie jest prawi-dłowe, a argumenty przytoczone w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu. 2.1. Obowiązujący w Polsce model skargi konstytucyjnej zakłada, że ten środek ochrony praw i wolności może dotyczyć jedynie przepisów stanowiących podstawę norma-tywną ostatecznego rozstrzygnięcia o konstytucyjnych wolnościach lub prawach skarżącego (art. 79 Konstytucji). W zakresie przedmiotu skargi konstytucyjnej mieści się zatem wyłącz-nie norma prawna stanowiąca efekt działania prawotwórczego organów państwa, nie zaś jed-nostkowe akty stosowania przepisów (zob. postanowienie TK z 2 grudnia 2010 r., sygn. SK 11/10, OTK ZU nr 10/A/2010, poz. 131), nawet w sytuacji, gdy akty te w sposób niebu-dzący wątpliwości prowadzą do naruszenia konstytucyjnych wolności lub praw skarżącego. Trybunał Konstytucyjny jest „sądem prawa”, a nie „sądem faktów”, zatem nie należy do jego kompetencji kontrola prawidłowości ustaleń sądów czy też organów administracji publicznej rozstrzygających w indywidualnych sprawach (zob. postanowienie TK z 30 czerwca 2008 r., sygn. SK 15/07, OTK ZU nr 5/A/2008, poz. 99). Analiza skargi konstytucyjnej prowadzi do wniosku, że środek ten skierowany został nie „na przepis”, ale na „orzeczenia”, tj. – jak wprost wskazano w skardze – na odmowę Wój-ta Gminy K. z 28 lipca 2016 r. założenia skarżącemu kanalizacji na jego działce, na postano-wienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z 28 marca 2022 r. (sygn. akt […]) oraz na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 października 2022 r. (sygn. akt III […]). Żądanie uznania za niezgodne z Konstytucją wskazanych orzeczeń, argumenta-cja podniesiona w skardze, jak również zawarte w zażaleniu sformułowanie, że upatrywane przez skarżącego naruszenie Konstytucji polegało na niesprawiedliwym i dyskryminującym postępowaniu organów administracji i samorządu terytorialnego, wskazują jednoznacznie, iż przedmiotem skargi są indywidualne rozstrzygnięcia zapadłe w sprawie skarżącego. Przepro-wadzenie kontroli konstytucyjności w odniesieniu do tak określonego przedmiotu skargi jest niedopuszczalne. Odmowa nadania dalszego biegu skardze była zatem w pełni zasadna. 2.2. W uzasadnieniu kwestionowanego postanowienia Trybunał zauważył, że skarżący – mimo wezwania go zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 22 lutego 2023 r. – nie doręczył w wyznaczonym terminie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem: postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z 28 marca
OTK ZU B/2026 Ts 5/23 poz. 23 3 2022 r. (sygn. akt […]) i postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 października 2022 r. (sygn. akt […]). W rozpatrywanym zażaleniu skarżący w żaden spo-sób nie odniósł się do tego ustalenia Trybunału. Podniósł natomiast, że nie mógł usunąć bra-ków formalnych skargi w sposób określony w zarządzeniu, gdyż oryginały i odpisy żądanych orzeczeń złożył do akt niniejszej sprawy na wcześniejszych etapach postępowania. Analiza akt rozpatrywanej sprawy potwierdza trafność stwierdzenia przez Trybunał, że skarżący nie ustosunkował się terminowo do wezwania usunięcia braków formalnych skargi, mimo że został pouczony o konsekwencjach niewykonania ciążącego na nim obo-wiązku. Wynika z niej ponadto, że – wbrew twierdzeniu skarżącego o złożeniu do akt wierzy-telnych egzemplarzy wymienionych wyżej orzeczeń jeszcze przed doręczeniem mu przedmio-towego wezwania – przedstawił on jedynie ich kopie. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak na wstępie.
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucji RPart. 7 Konstytucji RPart. 32 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło