Ts 50/18

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2019-05-31

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 32 ust. 1 Konstytucji RP może stanowić samodzielny wzorzec kontroli w skardze konstytucyjnej?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że art. 32 ust. 1 Konstytucji RP nie kreuje w sposób samoistny praw lub wolności jednostki o charakterze podmiotowym. W związku z tym nie może on być powoływany jako samodzielny wzorzec kontroli w sprawach inicjowanych skargą konstytucyjną, chyba że skarżący wskaże konkretne podmiotowe prawo, którego naruszenie zarzuca, opierając się na tym przepisie.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, wskazując fundację jako pełnomocnika do odbioru korespondencji. Organ administracji wezwał ją do uzupełnienia braków formalnych, wysyłając pismo na adres fundacji oraz inny adres wskazany w ewidencji. Skarżąca nie zdążyła uzupełnić braków w terminie, co skutkowało odmową przywrócenia terminu i ostateczną odmową przyznania płatności. Skarżąca zaskarżyła te działania, twierdząc, że równy termin dla osób zamieszkałych w kraju i za granicą narusza zasadę równości wobec prawa.
Rozstrzygnięcie
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 2 stycznia 2020 r. Pozycja 4 POSTANOWIENIE z dnia 31 maja 2019 r. Sygn. akt Ts 50/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Pszczółkowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej B.B. w sprawie zgodności: art. 64 § 2 w związku z art. 40 § 4 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Ko-deks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.) w za-kresie, w jakim określa ten sam termin do uzupełnienia braków formalnych dla osób zamieszkałych w kraju i za granicą z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypo-spolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W sporządzonej przez radcę prawnego i wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 22 marca 2018 r. (data nadania) skardze konstytucyjnej B.B. (dalej: skarżąca) wystąpiła z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia. Skarga została wniesiona w związku z następującą sprawą. 19 maja 2013 r. skarżąca wniosła o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w ra-mach systemów wsparcia bezpośredniego. W piśmie złożonym 20 czerwca 2013 r. jako pełnomocnika do odbioru korespondencji wskazała Fundację „SP” w W. (dalej: fundacja). Pismem z 5 lipca 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. (dalej: Kierow-nik Biura Powiatowego), na podstawie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (ówcześnie: Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.; obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.; dalej: k.p.a.) wezwał skarżącą do usunięcia braków for-malnych stwierdzonych we wniosku. Wezwanie zostało wysłane zarówno na adres fundacji, jak i na adres do korespondencji wskazany w zmianie danych we wniosku o wpis do ewiden-cji producentów z 20 lutego 2013 r. 18 lipca 2013 r. skarżąca wniosła o przedłużenie terminu do usunięcia braków formal-nych. Pismem z 24 lipca 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego poinformował skarżącą o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie płatności. OTK ZU B/2020 Ts 50/18 poz. 4 2 26 lipca 2013 r. skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia bra-ków formalnych wniosku i załączników oraz korektę wniosku, w której uzupełniła braki. Po-stanowieniem z 2 sierpnia 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego odmówił przywrócenia ter-minu. Po rozpatrzeniu zażalenia na powyższe postanowienie, Dyrektor Oddziału Regional-nego ARiMR w Ł. (dalej: Dyrektor Oddziału) postanowieniem z 17 września 2013 r. utrzy-mał w mocy zaskarżone postanowienie. Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. (dalej: WSA), który wyrokiem z 30 stycznia 2014 r. (sygn. akt […]) oddalił skargę. 9 lipca 2014 r. skarżąca złożyła zażalenie na przewlekłość postępowania i niezała-twienie sprawy w terminie. Postanowieniem z 11 sierpnia 2014 r. Dyrektor Oddziału uznał zażalenie i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy. Kierownik Biura Powiatowego decyzją z 9 września 2014 r. (nr […]) odmówił przy-znania skarżącej płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. Decyzją z 28 listopada 2014 r. (nr […]) Dyrektor Oddziału utrzymał w mocy powyż-szą decyzję. Organ, w uzasadnieniu powyższej decyzji stwierdził, że wezwanie do uzupełnie-nia braków formalnych zostało wysłane na adres fundacji, jak i na adres do korespondencji wskazany w zmianie danych we wniosku o wpis do ewidencji producentów z 20 lutego 2013 r. Zdaniem organu, wezwanie zostało zatem skutecznie doręczone. Również i ta decyzja została zaskarżona do WSA, który wyrokiem z 29 lipca 2015 r. (sygn. akt […]) oddalił skargę. WSA podniósł, że braki formalne wniosku o przyznanie płat-ności rolnośrodowiskowych na 2013 r. zostały uzupełnione 26 lipca 2013 r. (wezwanie ode-brano 15 i 16 lipca 2013 r.), czyli po upływie siedmiodniowego terminu, a więc zasadnie or-gany administracji odmówiły przyznania płatności. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 listopada 2017 r. (sygn. akt […]) oddalił skargę kasacyjną skarżącej od wyroku sądu pierwszej instancji. Zdaniem skarżącej zakwestionowany przepis narusza wyrażoną w art. 32 ust. 1 Kon-stytucji zasadę równości wobec prawa. Wskazuje, że zgodnie z tą zasadą obywatele, w tym także uczestnicy postępowania administracyjnego, nie mogą być traktowani gorzej od innych. Jednocześnie żaden przepis nie rozróżnia sytuacji obywateli zamieszkałych w kraju i za gra-nicą. W przypadku skarżącej, prawo nakłada na wszystkich uczestników postępowania admi-nistracyjnego taki sam obowiązek, nie dając jednak adekwatnych narzędzi do wywiązania się z niego. Skutkiem tego jest sytuacja, w której równość obywateli pozostaje fikcją i jest jedy-nie pozorna. Dopóki uprawnienia nie będą zrównane, uznać należy, że art. 64 § 2 k.p.a. różni-cuje sytuację uczestników postępowania administracyjnego ze względu na ich miejsce za-mieszkania i tym samym jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Zarządzeniem sędziego Trybunału z 26 października 2018 r. skarżąca została wezwa-na do uzupełnienia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: po pierwsze, udokumen-towanie daty doręczenia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 listopada 2017 r. (sygn. akt […]), po drugie, doręczenie odpisu oraz 4 kopii: a) postanowienia Kierownika Biura Powiatowego z 2 sierpnia 2013 r. o odmowie przywrócenia terminu do usunięcia bra-ków formalnych wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na 2013 r.; b) postanowienia Dyrektora z 13 września 2013 r. (nr […]); c) wyroku WSA z 30 stycznia 2014 r. (sygn. akt […]); d) decyzji Kierownika Biura Powiatowego z 9 września 2014 r. (nr […]). W piśmie z 9 listopada 2018 r. skarżąca ustosunkowała się do powyższego wezwania. OTK ZU B/2020 Ts 50/18 poz. 4 3 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Skarga konstytucyjna jest szczególnym środkiem ochrony wolności lub praw. Musi ona spełniać przesłanki jej dopuszczalności, które zostały określone w art. 79 ust. 1 Konstytu-cji, a doprecyzowane w ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowa-nia przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK). Zgod-nie z art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK skarga konstytucyjna może zostać wniesiona do Trybunału Konstytucyjnego dopiero po wyczerpaniu drogi prawnej, w terminie trzech miesięcy od dorę-czenia skarżącej prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego roz-strzygnięcia. 2. Skarżąca zarzuca zakwestionowanym normom naruszenie zasady równości wobec prawa, wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji Należy przypomnieć, że w postanowieniu pełnego składu TK z 24 października 2001 r. (sygn. SK 10/01, OTK ZU nr 7/2001, poz. 225), Trybunał Konstytucyjny zajął stano-wisko o niedopuszczalności, w sprawach inicjowanych skargą konstytucyjną, powoływania jako „samodzielnego” wzorca kontroli art. 32 Konstytucji. Przepis ten nie kreuje bowiem w sposób samoistny praw lub wolności jednostki o charakterze podmiotowym (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK). Pogląd ten zachowuje nadal swą aktualność (por. wyrok TK z 21 czerwca 2017 r., sygn. SK 35/15, OTK ZU A/2017, poz. 51). Skarżąca nie wskazała żadnego konkretnego podmiotowego prawa wyrażonego w art. 32 ust. 1 Konstytucji, które jako „samodzielne” doznało naruszenia przez zakwestio-nowane w skardze przepisy, a tym samym nie spełniła wymogu określonego w art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażale-nia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty doręczenia tego postanowienia.

Powołane przepisy

art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło