Ts 56/24
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2024-07-25
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna powinna zostać oddalona z powodu nieusunięcia braków formalnych w wyznaczonym terminie?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, ponieważ skarżący nie usunął stwierdzonych braków formalnych w ustawowym terminie. Skarga jest środkiem sformalizowanym, a jej merytoryczne rozpoznanie uzależnione jest od spełnienia wymagań proceduralnych, w tym terminowego usunięcia wad skargi po wezwaniu przez sędziego Trybunału.Stan faktyczny
Skarżący, sędzia Sądu Okręgowego, złożył skargę konstytucyjną zaskarżając przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych dotyczące odwoływania prezesów sądów przez Ministra Sprawiedliwości. Sędzia Trybunału wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, w tym wskazania naruszonych praw i uzasadnienia zarzutów. Skarżący nie usunął braków w terminie, składając jedynie wniosek o jego przedłużenie, który został odrzucony jako niedopuszczalny.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnejPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 21 stycznia 2025 r. Pozycja 30 POSTANOWIENIE z dnia 25 lipca 2024 r. Sygn. akt Ts 56/24 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej B.M. o zbadanie zgodności: 1) art. 27 § 5 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powsze-chnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 217, ze zm.) w zakresie, w jakim „upoważnia Ministra Sprawiedliwości do odwołania prezesa albo wiceprezesa sądu bez opinii Krajowej Rady Sądownictwa”, z art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 186 ust. 1 w związku z art. 173 i art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 27 § 5a zdanie drugie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w zakresie, w jakim „dopuszcza niewiążący charakter negatywnej opinii Kra-jowej Rady Sądownictwa wydanej w przedmiocie zamiaru Ministra Sprawie-dliwości odwołania prezesa albo wiceprezesa sądu”, z art. 2, art. 10 ust. 1 i art. 186 ust. 1 w związku z art. 173 i art. 178 ust. 1 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 12 marca 2024 r. (data nadania) B.M. (dalej: skarżący) wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. Minister Sprawiedliwości, w piśmie z 4 marca 2024 r. (nr […]), skierowanym do Sądu Okręgowego w K. i jego Kolegium, na podstawie art. 27 § 2 w związku z art. 27 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 217, ze zm.; dalej: p.u.s.p.) poinformował Kolegium Sądu o zamiarze odwołania skar-żącego (sędziego Sądu Okręgowego w K.) z funkcji Prezesa Sądu Okręgowego w K. i zwrócił się do Kolegium o wyrażenie w tym zakresie opinii. Na podstawie art. 27 § 3 p.u.s.p. Minister Sprawiedliwości zawiesił skarżącego w pełnieniu czynności Prezesa Sądu Okręgowego w K. ze skutkiem od 4 marca 2024 r. Sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 20 marca 2024 r. (doręczonym skarżącemu 9 kwietnia 2024 r.) wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) wskazanie, które wolności lub prawa skarżącego wyrażone w art. 2,
OTK ZU B/2025 Ts 56/24 poz. 30 2 art. 10 ust. 1 i art. 186 ust. 1 w związku z art. 173 i art. 178 ust. 1 Konstytucji, i w jaki sposób, zostały naruszone przez zakwestionowany w skardze art. 27 § 5 i 5a zdanie drugie ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 334); 2) wyjaśnienie, jaki charakter w sprawie ma sformułowanie: „Wzorzec kontroli w skardze konstytucyjnej opartej na naruszeniu art. 60 w zw. z art. 31 ust. 3 w zw. z art. 2 Konstytucji oraz art. 178 ust. 1 ma na celu zapewnienie ochrony praw jednostki – sędziego B.M. i przywrócenie zgodności działań organów władzy publicznej – Ministra Sprawie-dliwości z Konstytucją. Jest to istotna forma zabezpieczenia konstytucyjnych wartości i zasad, które chronią prawa i wolności obywatela” (s. 12); 3) uzasadnienie zarzutu niezgodności zakwestionowanych w skardze przepisów z wolnościami lub prawami skarżącego, z powoła-niem argumentów lub dowodów na jego poparcie; 4) doręczenie odpisu pisma Ministra Spra-wiedliwości z 4 marca 2024 r. (nr […]) lub jego kopii poświadczonej za zgodność z orygi-nałem. W ustawowym terminie skarżący nie usunął braków formalnych skargi. W piśmie procesowym z 16 kwietnia 2024 r. (data nadania) złożył jedynie wniosek o przedłużenie ter-minu ich usunięcia. Skarżący zarzucił, że określony w zakwestionowanych przepisach tryb odwoływania przez Ministra Sprawiedliwości prezesów i wiceprezesów sądów powszechnych narusza zasady: trójpodziału władzy, demokratycznego państwa prawnego, poprawnej legislacji i je-dnoznaczności przepisów prawnych. Zakłóca bowiem ciągłość funkcjonowania kluczowych organów sądu, jakimi są prezes i wiceprezes. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia licznych prze-słanek wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanych w ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Weryfikacja tych przesłanek następuje na eta-pie wstępnego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (art. 61 ust. 1 u.o.t.p.TK). Zgodnie z art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK jeżeli skarga nie spełnia wymagań przewidzianych w ustawie, a usunięcie braków jest możliwe, wyznaczony sędzia Trybunału wydaje zarządze-nie, w którym wzywa do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia. 2. Zarządzeniem z 20 marca 2024 r. sędzia Trybunału wezwał skarżącego do usunięcia stwierdzonych w toku wstępnej kontroli braków formalnych skargi. W treści zarządzenia oprócz dokładnego wskazania braków zawarto pouczenie, że w wypadku nieusunięcia ich w terminie wydane zostanie postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dal-szego biegu. Odpis zarządzenia sędziego Trybunału z 20 marca 2024 r. został skutecznie doręczony skarżącemu 9 kwietnia 2024 r. Skarżący złożył wprawdzie wniosek o przedłużenie terminu usunięcia braków, jednak ze względu na ustawowy charakter tego terminu – art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK – wniosek musiał zostać odrzucony jako niedopuszczalny. W ustawowym terminie skarżący nie usunął więc braków wskazanych w zarządzeniu. Powyższa okoliczność jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK – podstawą odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. 3. Trybunał zwraca uwagę, że jeśli z przyczyn obiektywnych skarżący nie jest w stanie w terminie usunąć braków formalnych skargi konstytucyjnej, to zgodnie z art. 36 u.o.t.p.TK
OTK ZU B/2025 Ts 56/24 poz. 30 3 w związku z art. 168 k.p.c. może wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu podjęcia tej czynności. Warunkami uwzględnienia wniosku – zgodnie z art. 168 i art. 169 k.p.c. – są: wniesienie wniosku w ciągu tygodnia od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi; jed-noczesne z wniesieniem wniosku dopełnienie czynności, dla której określony był termin; uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy wnioskodawcy. Do dnia wydania niniejszego postanowienia skarżący nie wykonał którejkolwiek z tych czynności. Mając powyższe na względzie, Trybunał postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucjiart. 10 ust. 1 Konstytucjiart. 186 ust. 1 w związku z art. 173 i art. 178 ust. 1 Konstytucji
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło