Ts 58/17

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 14 lutego 2019 r. Pozycja 37 POSTANOWIENIE z dnia 8 listopada 2018 r. Sygn. akt Ts 58/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Justyn Piskorski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej W.J. w sprawie zgodności: art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks postę-powania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 437, ze zm.) w związku z art. 552a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. poz. 1247) z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 10 marca 2017 r. (data nadania) W.J. (dalej: skarżący), wystąpił o stwierdzenie, że art. 25 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2016 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 437, ze zm.; dalej: ustawa zmieniająca) w związku z art. 552a ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw; Dz. U. poz. 1247; dalej: k.p.k.), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została sformułowana w związku z następującą sprawą. Wyrokiem z 18 października 2012 r. (sygn. […]) Sąd Rejonowy w W. uniewinnił skarżącego od popełnienia zarzucanych mu czynów. W związku z tym skarżący, we wniosku z 30 września 2016 r., skierowanym do Sądu Okręgowego w W. Wydział Karny (dalej: Sąd Okręgowy) na podstawie art. 552a § 1 k.p.k., zażądał zasądzenia od Skarbu Państwa 14 537 589,36 zł tytułem odszkodowania oraz 525 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za niesłuszne stosowanie środków zapobiegawczych (tj. zabezpieczenia na koncie i gotówce skarżącego, zakazu opuszczania kraju połączonego z zatrzymaniem paszportu oraz poręczeń majątkowych). Postanowieniem z 9 listopada 2016 r. (sygn. […]) Sąd Okręgowy, stwierdziw-szy swą niewłaściwość rzeczową do rozpoznania wniosku, przekazał go do rozpoznania OTK ZU B/2019 Ts 58/17 poz. 37 2 – jako właściwemu rzeczowo i miejscowo – Sądowi Okręgowemu w W. Wydział Cywilny. Na to rozstrzygnięcie skarżący wniósł zażalenie. Postanowieniem z 8 grudnia 2016 r. (sygn. […]) Sąd Apelacyjny w W. Wydział Karny, utrzymał w mocy środek odwoławczy. W uza-sadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazał, że art. 552a § 1 k.p.k., na którym skarżący oparł swo-je żądania, obowiązywał od 1 lipca 2015 r. do 14 kwietnia 2016 r. Skarżący złożył wniosek 30 września 2016 r., a więc już po uchyleniu tego przepisu przez ustawę zmieniającą. Powyż-sze orzeczenie zostało doręczone skarżącemu 19 grudnia 2016 r. Skarżący twierdzi, że zakwestionowany w skardze – regulujący kwestie intertempo-ralne – art. 25 ust. 3 ustawy zmieniającej, narusza „zasadę ochrony praw nabytych” (art. 2 Konstytucji), gdyż w sytuacji uniewinnienia skarżącego uniemożliwił rozpoznanie przez Sąd Okręgowy wniosku o odszkodowanie i zadośćuczynienie za doznaną krzywdę. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę-powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeli-minowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmio-tem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skar-dze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub jest oczywi-ście bezzasadna. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji skargę konstytucyjną może wnieść „każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone”. Oznacza to, że warunkiem dopusz-czalności skargi nie jest każde naruszenie Konstytucji, ale tylko takie, które dotyczy wyrażo-nych w niej norm regulujących wolności lub prawa człowieka i obywatela. Z tego względu, w skardze konstytucyjnej trzeba wskazać konkretną osobę, której wolności lub prawa naru-szono, przedstawić oznaczone (poręczone, zapewnione, gwarantowane, chronione) w Konsty-tucji wolności lub prawa, które naruszono, oraz określić sposób tego naruszenia (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK). W sprawie będącej przedmiotem wstępnego rozpoznania skarżący żąda zbadania zgodności zakwestionowanych przepisów z art. 2 Konstytucji. Trybunał przypomina, że o charakterze norm określonych w art. 2 Konstytucji wypo-wiadał się już wielokrotnie, w tym najpełniej w postanowieniu z 23 stycznia 2002 r. (sygn. Ts 105/00, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 60). W wymienionej sprawie Trybunał, zbadawszy dopuszczalność dochodzenia w trybie skargi ochrony zasad określonych w art. 2 Konstytucji, wskazał przede wszystkim na ko-nieczność precyzyjnego określenia wolności lub prawa podmiotowego, wyinterpretowanych z przepisu, którego naruszenie ma uzasadnić legitymację do wniesienia skargi konstytucyjnej. Trybunał podkreślił przy tym, że chodzi tu o prawa lub wolności przyjmujące normatywną postać praw podmiotowych. To znaczy o prawa, których adresatem jest obywatel (lub inny podmiot prawa), które kształtują jego sytuację prawną i dają mu możliwość wyboru zacho-wania się, tj. spełnienia lub niespełnienia normy prawnej. Podstawą do wniesienia skargi nie jest powołanie się przez skarżącego na naruszenie norm prawnych wynikających z art. 2 Kon-stytucji. Ze względu na swój przedmiotowy charakter są one bowiem adresowane przede wszystkim do ustawodawcy i wyznaczają sposób unormowania poszczególnych dziedzin ży-cia publicznego. Odwołanie się do zasady ochrony praw słusznie nabytych może mieć zna-czenie tylko wtedy, gdy skarżący wskaże równocześnie wolność lub prawo podmiotowe, któ-re mają swoje źródło w przepisie Konstytucji i zostały ograniczone na skutek naruszenia po-wyższej zasady (zob. także postanowienia TK z: 19 grudnia 2001 r., sygn. SK 8/01, OTK ZU nr 8/2001, poz. 272 oraz 26 czerwca 2002 r., sygn. SK 1/02, OTK ZU nr 4/A/2002, poz. 53). OTK ZU B/2019 Ts 58/17 poz. 37 3 Postanowienie w sprawie o sygnaturze Ts 105/00 zostało wydane przez Trybunał w pełnym składzie. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 lit. e u.o.t.p. TK wyraża ono pogląd prawny, którym są związane pozostałe składy orzekające, kształtuje zatem orzecznictwo Trybunału w sprawach zainicjowanych wniesieniem skargi konstytucyjnej. (zob. postanowienia TK z: 28 sierpnia 2002 r., sygn. Ts 57/02, OTK ZU nr 4/B/2002, poz. 285; 20 lipca 2004 r., sygn. Ts 62/04, OTK ZU nr 5/B/2004, poz. 301; 27 czerwca 2007 r., sygn. Ts 80/07, OTK ZU nr 5/B/2007, poz. 250). W złożonej w Trybunale skardze konstytucyjnej skarżący sformułował zarzut nie-zgodności art. 25 ust. 3 ustawy zmieniającej w związku z art. 552a § 1 k.p.k. wyłącznie z art. 2 Konstytucji. Trybunał stwierdza zatem, że nie wskazał on naruszonych praw, a w kon-sekwencji nie określił sposobu ich naruszenia. Analizowana skarga nie spełnia więc podsta-wowego warunku określonego w art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanego w art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p. TK. Wskazana okoliczność jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK – podstawą od-mowy nadania rozpatrywanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał postanowił jak na wstępie. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zaża-lenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.