Ts 58/22

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 3 października 2023 r. Pozycja 258 POSTANOWIENIE z dnia 14 czerwca 2023 r. Sygn. akt Ts 58/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej J.G. o zbadanie zgodności: 1) art. 3989 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.) rozumianego w ten sposób, że „przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu jej oczywi-stej zasadności jest tylko sytuacja, w której oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego spowodowało wydanie oczy-wiście nieprawidłowego orzeczenia, a nie jest sytuacja, w której naruszenie konkretnego przepisu prawa spowodowało inne bezprawne skutki trwające na dzień orzekania (jak w przedmiotowej sprawie: trwające do dziś bezprawne zajęcie udziału w nieruchomości na podstawie tytułu wykonawczego, który upadł z mocy prawa, a zatem nie istniał)”, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 379 pkt 5 w związku z art. 3989 § 1 pkt 3 ustawy – Kodeks postępowania cywilnego rozumianego w ten sposób, że „pozbawienie możliwości obrony swych praw, skutkujące nieważnością postępowania, która jest przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zachodzi tylko wtedy, jeżeli stro-na nie mogła wbrew swej woli brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, zaś nie obejmuje sytuacji, gdy doszło do oddalenia lub pominięcia wniosków dowodowych złożonych przez stronę, skutkiem czego strona została pozbawiona możności działania”, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 11 marca 2022 r. (data prezentaty), J.G. (dalej: skarżący) – reprezentowany przez pełnomocnika z urzę-du – wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego: OTK ZU B/2023 Ts 58/22 poz. 258 2 Postanowieniem z 19 marca 2021 r. (sygn. akt […]) Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575, ze zm.; dalej: k.p.c.), odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyj-nej skarżącego, wniesionej od wyroku Sądu Okręgowego w W. z 5 grudnia 2018 r. (sygn. akt […]), w którym oddalono apelację skarżącego od wyroku Sądu Rejonowego w W. z 4 lipca 2017 r. (sygn. akt […]), oddalającego powództwo skarżącego przeciwko jego byłej żonie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego. W ocenie Sądu Najwyższego skarga kasacyjna nie spełniała przesłanek z art. 3989 § 1 pkt 3 i 4 k.p.c., tj. nie doszło do nieważności postępowania poprzedzającego wniesienie tego środka prawnego, a sama skarga nie była oczywiście uzasadniona. 2. Zdaniem skarżącego art. 3989 § 1 pkt 4 oraz art. 379 pkt 5 w związku z art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. w sposób nieproporcjonalny pozbawiają go „prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia jego życiowej sprawy przez bezstronny i niezawisły sąd w postępowaniu kasa-cyjnym” (s. 2 skargi). 3. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 19 stycznia 2023 r., którego odpis został doręczony pełnomocnikowi skarżącego 25 stycznia 2023 r., skarżący – na pod-stawie art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) – został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi konstytucyjnej przez uzasadnienie – zgodnie z dyspozycją art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK – zarzutów niezgodności: a) art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., w rozumieniu wskazanym w petitum skargi, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art.2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) art. 379 pkt 5 w związku z art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c., w rozumieniu wskazanym w petitum skargi, z art.45 ust. l w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji. W sporządzonym przez pełnomocnika piśmie procesowym, wniesionym do Trybunału 1 lutego 2023 r. (data nadania), skarżący przedstawił argumenty świadczące – jego zdaniem – o niekonstytucyjności zaskarżonych przepisów. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. Stosownie do art. 61 ust. 4 u.o.t.p.TK Trybunał odmawia nadania dalszego biegu skar-dze konstytucyjnej, jeżeli: – nie spełnia ona wymogów określonych w ustawie i usunięcie braków nie jest możli-we (pkt 1); – braki, o których mowa w art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK, nie zostały usunięte w terminie (pkt 2); – jest ona oczywiście bezzasadna (pkt 3). 2. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie uczyniono art. 3989 § 1 pkt 4 oraz art. 379 pkt 5 w związku z art. 3989 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postę-powania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.; dalej: k.p.c.). Zaskarżone przepisy mają następujące brzmienie: – art. 3989 § 1 pkt 3 i 4: „Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: OTK ZU B/2023 Ts 58/22 poz. 258 3 (…) 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona”; – art. 379 pkt 5: „Nieważność postępowania zachodzi: (…) 5) jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw; (…)”. Jako wzorce kontroli skarżący powołał art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 w zwią-zku z art. 2 Konstytucji. 3. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego zarzuty analizowanej skargi są oczywiście bezzasadne z przedstawionych poniżej powodów. 3.1. Instytucja przedsądu kasacyjnego w sprawach cywilnych została już szczegółowo omówiona przez Trybunał Konstytucyjny m.in. w wyroku pełnego składu z 31 marca 2005 r., sygn. SK 26/02 (OTK ZU nr 3/A/2005, poz. 29) oraz w wyroku z 1 lipca 2008 r., sygn. SK 40/07 (OTK ZU nr 6/A/2008, poz. 101). Z tych względów analiza cech skargi kasacyjnej zostanie ograniczona do kilku uwag. W wyniku nowelizacji k.p.c. dokonanej ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszech-nych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98; dalej: ustawa z 2004 r.), która weszła w życie 6 lutego 2005 r., modyfikacji uległ charakter prawny kasacji. Przestała być ona środkiem służącym kwestionowaniu orzeczeń pozbawionych cechy prawomocności, czyli zwyczajnym środkiem odwoławczym. Stała się nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia – skargą, służącą inicjowaniu postępowania kontrolnego przed Sądem Najwyższym w odniesieniu do orzeczeń prawomoc-nych. Przepisy dotyczące skargi kasacyjnej zostały zamieszczone w nowym dziale Va części I k.p.c. Zmiany wprowadzone w wyniku wspomnianej nowelizacji doprowadziły „do dobitnego podkreślenia, że jest to szczególny środek prawny, w ramach którego Sąd Najwyższy kontro-luje wyłącznie stosowanie prawa, a nie ustalenia faktyczne, i mający przede wszystkim na celu – w interesie publicznym – ujednolicenie orzecznictwa sądów powszechnych, rozstrzy-ganie spraw precedensowych oraz o istotnym znaczeniu dla rozwoju prawa judykatury sądo-wej (…). Celem skargi kasacyjnej jest ostateczna kontrola zgodności z prawem zaskarżonych nią prawomocnych orzeczeń sądów II instancji. Przez tę kontrolę skarga kasacyjna ma służyć praworządności i jednolitości wymiaru sprawiedliwości, a jednocześnie umożliwić Sądowi Najwyższemu bezpośredni wgląd w orzecznictwo sądów niższych, realizację jego funkcji w zakresie nadzoru judykacyjnego” (T. Ereciński, [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Ko-mentarz, t. 2, red. T. Ereciński, Warszawa 2007, s. 190-191). 3.2. W obowiązującym przed 6 lutego 2005 r. stanie prawnym (tj. przed zmianą k.p.c. ustawą z 2004 r.) elementy, które powinna zawierać kasacja, wskazywał art. 393 k.p.c. Okre-ślone w art. 393 § 1 k.p.c. przesłanki wskazywały, że Sąd Najwyższy może odmówić przyję-cia kasacji do rozpoznania, jeżeli w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywo-łujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, kasacja jest oczywiście bezzasadna. Zgodnie z art. 393 § 2 k.p.c. przepis § 1 tego artykułu nie był stosowany, jeżeli zaskarżone orzeczenie oczywiście naruszało prawo albo gdy zachodziła nieważność postępowania. Obowiązujący obecnie art. 3989 § 1 k.p.c. zawiera nieco odmienną treść w porównaniu z poprzednio obowiązującym art. 393 § 1 k.p.c. Artykuł 3989 § 1 k.p.c. ujęty został jako prze-pis określający przesłanki przyjęcia (a nie odmowy przyjęcia) skargi kasacyjnej do rozpozna- OTK ZU B/2023 Ts 58/22 poz. 258 4 nia – Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących po-ważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważ-ność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przyjmując taką treść przepisu, ustawodawca zareagował na zarzut niespójności i braku dostatecznej precyzji do-tychczasowego art. 393 k.p.c., który określał zarówno negatywne jak i pozytywne przesłanki przedsądu wzajemnie się krzyżujące. Obecnie ustawa wymienia jedynie pozytywne okolicz-ności obligujące Sąd Najwyższy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (por. T. Ere-ciński, op.cit., s. 240). 3.3. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie podkreślał, że zarówno z Konstytucji, jak i z przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupeł-nionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284, ze zm.), wynika, iż standardem mi-nimalnym odnoszącym się do postępowania sądowego jest jego dwuinstancyjność. Wszystko, co przekracza ten standard, włącznie z instytucją skargi kasacyjnej (kasacji) i sposobem jej ukształtowania, jest swoistym „naddatkiem”, podwyższeniem standardu minimalnego. Prze-pisy k.p.c. nie muszą w tym kontekście zapewniać stronom prawa do rozpatrzenia sprawy przez Sąd Najwyższy, zaś możliwość odwołania się do trzeciej instancji wykracza poza kon-stytucyjne minimum. To znaczy, że strona nie ma podstaw do roszczenia względem państwa o takie ukształtowanie obowiązujących przepisów, które zapewniałyby jej rozpoznanie każdej sprawy przez Sąd Najwyższy (por.: wyroki pełnego składu TK z 6 października 2004 r., sygn. SK 23/02, OTK ZU nr 9/A/2004, poz. 89 oraz 31 marca 2005 r., sygn. SK 26/02, OTK ZU nr 3/A/2005, poz. 29; wyroki TK z: 10 lipca 2000 r., sygn. SK 12/99, OTK ZU nr 5/2000, poz. 143; 17 maja 2004 r., sygn. SK 32/03, OTK ZU nr 5/A/2004, poz. 44 oraz 16 stycznia 2006 r., sygn. SK 30/05, OTK ZU nr 1/A/2006, poz. 2; postanowienie TK z 7 października 2008 r., sygn. SK 55/06, OTK ZU nr 8/A/2008, poz. 144). Z przepisów Konstytucji nie można zatem wywodzić prawa do skargi kasacyjnej (ka-sacji) jako prawa do rozpoznania sprawy przez kolejną, trzecią instancję. Możliwość wniesie-nia środka zaskarżenia do trzeciej instancji wykracza poza konstytucyjne minimum wyzna-czone w art. 176 ust. 1 Konstytucji. Jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 17 maja 2004 r. w sprawie o sygn. SK 32/03, kwestia dokonanego przez ustawodawcę wyboru charakteru kasacji i uczynienia jej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia pozostaje poza kognicją Trybunału. Ustawodawca dysponuje szerszym marginesem swobody w wypadku środka nadzwyczajnego, a to nakazuje stosować łagodniejsze kryteria oceny konstytucyjności przepisów regulujących jego prawny reżim w ustawodawstwie zwykłym. W konsekwencji kształtowanie procedury przedsądu w odniesieniu do skargi kasacyjnej jako środka nadzwyczajnego (od orzeczeń prawomoc-nych), który sąd „może przyjąć”, zezwala na szerszy margines swobody ustawodawcy przy formułowaniu przepisów. Zakres swobody regulacyjnej w odniesieniu do nadzwyczajnych i zwyczajnych środków jest bowiem inny (większe uprawnienia ustawodawcy kształtującego reżim prawny środka nadzwyczajnego). Tym samym także kryteria kontroli konstytucyjności w obu wypadkach są różne. Okoliczność ta powinna być – w ocenie Trybunału Konstytucyjnego – uwzględniona także w przypadku oceny przepisów zakreślających warunki formalne skargi kasacyjnej. Odejście od typowego modelu ochrony sądowej w określonych normatywnie sytuacjach nie może być jednak per se traktowane jako przejaw naruszenia konstytucyjnych gwarancji prawa do sądu. Stanowisko takie wyraził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 lipca 2004 r., sygn. P 2/04 (OTK ZU nr 7/A/2004, poz. 72). Sprawiedliwość proceduralna nie może być oceniana w kategoriach abstrakcyjnych, niezależnie od kategorii spraw, które są przedmiotem OTK ZU B/2023 Ts 58/22 poz. 258 5 rozpoznania sądowego, konfiguracji podmiotowych, znaczenia poszczególnych kategorii praw dla ochrony interesów jednostki. Ustawodawca zachowuje w tym zakresie znaczne pole swobody, które umożliwia kształtowanie procedur sądowych z uwzględnieniem zróżnicowa-nych czynników w sposób stanowiący próbę wyważenia interesów pozostających w pewnym konflikcie (zob. powołany wyrok TK z 1 lipca 2008 r., sygn. SK 40/07). Skoro Konstytucja w art. 78 i art. 176 w pełni gwarantuje co najmniej dwuinstancyjny tryb postępowania, to nawet gdyby k.p.c. w ogóle nie przewidywał kontroli orzeczeń w trybie rozpatrywania skargi kasacyjnej, regulacja tej ustawy mieściłaby się w ramach konstytucyj-nego modelu prawa do sądu (por. powołane postanowienie TK z 7 października 2008 r., sygn. SK 55/06). Konstytucja w art. 78 formułuje gwarancję prawa do zaskarżenia orzeczeń sądów pierwszej instancji, nie stoi natomiast na przeszkodzie uzależnieniu prawa do skargi kasacyj-nej (kasacji) od dodatkowych kryteriów. Przepisy Konstytucji dają ustawodawcy zwykłemu pewną swobodę kreowania środków zaskarżenia orzeczeń zapadłych w drugiej instancji. Wprowadzając je do procedury cywilnej, ustawodawca mógł – przy spełnieniu konstytucyj-nego wymogu dwuinstancyjności – ukształtować w ustawie zakres ich dopuszczalności wedle swego uznania (zob. powołany wyrok pełnego składu TK z 6 października 2004 r., sygn. SK 23/02). 3.4. W postanowieniu z 18 września 2006 r., sygn. Ts 36/06 (OTK ZU nr 3/B/2007, poz. 110), rozpoznając skargę konstytucyjną dotyczącą niezgodności art. 3983 § 3 oraz art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 78 i art. 175 ust. 1 Konstytucji, Trybunał Konstytucyjny wskazał, że „wyłączenie pewnych spraw spod kontroli kasacyjnej nie narusza samego prawa do sądu w kształcie, jaki nadała temu prawu obowiązująca Konstytucja (…). Konstytucja nie gwarantuje (…) możliwości wszechstronnego osądu sporu przez Sąd Naj-wyższy. Taka możliwość jest gwarantowana w zakresie dwuinstancyjnego postępowania są-dowego”. Z kolei postanowieniu TK z 26 maja 2008 r., sygn. SK 12/06 (OTK ZU nr 4/A/2008, poz. 71) – w sprawie dotyczącej badania zgodności art. 3983 § 3 oraz art. 3989 § 2 zdanie pierwsze k.p.c. z art. 2 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 45 ust. 1 Konstytucji – Trybunał Kon-stytucyjny uznał, że „obowiązujące przepisy kształtują skargę kasacyjną przede wszystkim jako instrument, za pomocą którego Sąd Najwyższy sprawuje nadzór judykacyjny nad orzecznictwem sądów powszechnych. Okoliczności wymienione w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c. świadczą o tym, że w przypadku kasacji nad interesem indywidualnym (uzyskaniem sprawie-dliwego orzeczenia w konkretnej sprawie) przeważa interes publiczny. Sąd Najwyższy doko-nuje selekcji wpływających do niego skarg kasacyjnych, wybierając sprawy najpoważniejsze lub o charakterze precedensowym, w celu zapewnienia jednolitości wykładni oraz dalszego rozwoju prawa. Tymczasem dla stron postępowania kwestia, czy to ich właśnie sprawa przy-czyni się do dalszego rozwoju prawa, czy harmonizacji praktyki orzeczniczej, ma znaczenie drugorzędne (…). Zadaniem Sądu Najwyższego nie jest zatem ponowna analiza oceny wiary-godności i mocy dowodów oraz ustalanego stanu faktycznego, lecz rozpatrywanie kwestii prawnych budzących spory, wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie sądów i w doktrynie (zob. T. Zembrzuski, Zarzut naruszenia art. 233 jako podstawa kasacyjna po nowelizacji k.p.c., „Monitor Prawniczy” nr 23/2005, s. 1169). Jest to kolejny argument potwierdzający stanowisko ustawodawcy, że wystarczającą ochronę interesów jednostki zapewnia dwukrotne rozpoznanie jej sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. O ile więc strony postępowania mają pełny dostęp do rozbudowanych gwarancji procesowych w pierw-szej i drugiej instancji, o tyle skarga kasacyjna jest środkiem nadzwyczajnym, istniejącym niejako «ponadstandardowo» i służącym przede wszystkim określonym celom publicznym. Prawo do skargi kasacyjnej, jako przewidziane przez ustawę zwykłą prawo wnoszenia wnio- OTK ZU B/2023 Ts 58/22 poz. 258 6 sku o przeprowadzenie kontroli orzeczenia drugiej instancji, nie jest bowiem koniecznym i konstytutywnym składnikiem prawa do sądu. Ma ono charakter wyłącznie ustawowy”. Uzupełnienie postępowania kasacyjnego instytucją przedsądu, nie odbierając stronie prawa do wniesienia skargi kasacyjnej, upoważnia jednocześnie Sąd Najwyższy do jej rozpo-znania przede wszystkim wtedy, gdy przemawia za tym interes publiczny. Czynności Sądu Najwyższego, skutkujące przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania, należy uznać za for-mę merytorycznego badania skargi co najmniej w zakresie warunków, określonych w art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. (por. powołane postanowienie TK z 7 października 2008 r., sygn. SK 55/06). 3.5. W świetle dokonanych rozważań należy stwierdzić, że kwestionowane unormo-wania art. 3989 § 1 pkt 3 i 4 k.p.c. nie eliminują prawa do sądu osoby (podmiotu) składające-go skargę kasacyjną w postępowaniu cywilnym, rozumianego jako prawo uruchomienia po-stępowania przed Sądem Najwyższym. Sąd ten musi: zbadać skargę kasacyjną pod kątem spełnienia przesłanek jej rozpoznania określonych w art. 3989 § 1, następnie wydać postano-wienie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz uzasadnić to postanowienie. Tym samym spełnione zostają podstawowe elementy konstytucyjnego prawa do sądu. Należy nadto podkreślić, że Trybunał Konstytucyjny w dotychczasowym orzecznic-twie uznawał zarzuty względem przesłanek przyjęcia przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej do rozpoznania za oczywiście bezzasadne. W ocenie Trybunału art. 45 ust. 1 czy art. 77 ust. 2 Konstytucji nie mogą być uznane za podstawę normatywną do konstruowania podmiotowego prawa skarżącego do korzystania z kasacji lub skargi kasacyjnej (zob.: powołany wyrok z 10 lipca 2000 r., sygn. SK 12/99, a także postanowienia z: 15 grudnia 1999 r., sygn. Ts 111/99, OTK ZU nr 1/2000, poz. 23; 13 listopada 2001 r. i 23 stycznia 2002 r., sygn. Ts 117/01, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 90 i 91; 15 listopada 2001 r. i 4 lutego 2002 r., sygn. Ts 107/01, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 87 i 88; 12 grudnia 2001 r. i 23 stycznia 2002 r., sygn. Ts 135/01, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 102 i 103; 5 listopada 2001 r. i 29 stycznia 2002 r., sygn. Ts 95/01, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 74 i 75; 9 października 2007 r., sygn. Ts 45/07, OTK ZU nr 6/B/2007, poz. 292; 7 października 2008 r., sygn. SK 55/06; 27 kwietnia 2016 r., sygn. Ts 58/16, OTK ZU B/2016, poz. 381 oraz 13 czerwca 2017 r., sygn. Ts 262/16, OTK ZU B/2018, poz. 59). 3.6. W tym kontekście nie kwalifikują się do rozpoznania merytorycznego przez Try-bunał Konstytucyjny zarzuty niekonstytucyjności: a) art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. rozumianego w ten sposób, że „przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu jej oczywistej zasadności jest tylko sytuacja, w której oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego spowodo-wało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia, a nie jest sytuacja, w której narusze-nie konkretnego przepisu prawa spowodowało inne bezprawne skutki trwające na dzień orze-kania (jak w przedmiotowej sprawie: trwające do dziś bezprawne zajęcie udziału w nieru-chomości na podstawie tytułu wykonawczego, który upadł z mocy prawa, a zatem nie istniał)”, b) art. 379 pkt 5 w związku z art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. rozumianego w ten sposób, że „pozbawienie możliwości obrony swych praw, skutkujące nieważnością postępowania, która jest przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zachodzi tylko wtedy, jeżeli strona nie mogła wbrew swej woli brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, zaś nie obejmuje sytuacji, gdy doszło do oddalenia lub pominięcia wniosków dowodowych złożonych przez stronę, skutkiem czego strona została pozbawiona możności działania”. OTK ZU B/2023 Ts 58/22 poz. 258 7 W tym stanie rzeczy – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK – należało postano-wić jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na niniejsze postanowienie w terminie siedmiu dni od daty jego doręczenia.