Ts 59/17
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2017-06-01
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP mogą stanowić samodzielny wzorzec kontroli w skardze konstytucyjnej, oraz czy skarżący wskazał konkretne naruszone prawa podmiotowe wynikające z tych przepisów?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, stwierdzając, że skarżący nieprawidłowo wskazał wzorce kontroli. Przepisy art. 2 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji nie mogą być powoływane jako samodzielne wzorce kontroli w postępowaniu skargowym, ponieważ nie statuują one konstytucyjnych praw podmiotowych, które mogłyby zostać naruszone. Skarga konstytucyjna służy wyłącznie ochronie naruszonych konstytucyjnych praw podmiotowych, a brak ich wskazania uniemożliwia weryfikację konstytucyjności kwestionowanych przepisów.Stan faktyczny
Skarżący J.Ż. wniósł skargę konstytucyjną, zakwestionując zgodność art. 32 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z art. 2 i art. 32 Konstytucji. Zarzucał, że przepisy te mają zastosowanie wyłącznie do pracowników, ignorując pracę członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych jako tytuł do emerytury w obniżonym wieku. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając, że skarżący nieprawidłowo przywołał wzorce kontroli. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie, twierdząc, że wskazał prawa podmiotowe, tj. prawo do równego traktowania i zasadę sprawiedliwości społecznej.Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażaleniaPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 23 czerwca 2017 r. Pozycja 100 POSTANOWIENIE z dnia 1 czerwca 2017 r. Sygn. akt Ts 59/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mariusz Muszyński przewodniczący i sprawozdawca Julia Przyłębska Leon Kieres, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia J.Ż. na postanowienie Trybunału Kon-stytucyjnego z dnia 27 kwietnia 2017 r. o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 9 marca 2017 r. (data nadania) J.Ż. (dalej: skarżący) zakwestionował zgodność art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 887, ze zm.; dalej: ustawa o emeryturach) – w zakresie, w jakim prze-pisy te mają zastosowanie wyłącznie do pracowników, a nie do ubezpieczonych, przez co nie uwzględniają pracy wykonywanej przez członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych jako tytułu uprawniającego do nabycia prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym ze względu na świadczenie pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze – z art. 2 i art. 32 Konstytucji. 2. Postanowieniem z 27 kwietnia 2017 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał uznał, że skarżący nieprawidłowo przywołał wzorce kontroli konstytucyjności, przez co sformułowany przez niego zarzut nie spełnia warunków określonych w art. 79 Konstytucji oraz art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: ustawa o TK). 3. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Trybunału. W jego przekonaniu wskazał prawa podmiotowe podlegające ochronie, tj. prawo do równego traktowania i zasadę sprawiedliwości społecznej.
OTK ZU B/2017 Ts 59/17 poz. 100 2 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia za-żalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytu-cyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedze-niu niejawnym. Bada w szczególności, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał Konstytucyjny uznaje, że postanowienie o odmowie nadania rozpatrywa-nej skardze konstytucyjnej dalszego biegu jest prawidłowe, a zarzuty sformułowane w zaża-leniu nie zasługują na uwzględnienie. 3. Trybunał podtrzymuje stanowisko, zgodnie z którym skarżący nie wskazał wzorców kontroli, z których wynikałyby jego prawa podmiotowe chronione konstytucyjnie, co wyklu-czyło nadanie rozpatrywanej skardze dalszego biegu. Na podstawie art. 79 ust. 1 Konstytucji „każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obo-wiązkach określonych w Konstytucji”. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że przedmio-tem skargi mogą być wyłącznie te przepisy prawa, na podstawie których sądy ukształtowały sytuację prawną skarżącego, a wzorce kontroli muszą statuować konstytucyjne wolności i prawa, które w wyniku zastosowania kwestionowanych, niezgodnych z Konstytucją, przepi-sów zostały naruszone. Skarga konstytucyjna została więc ukształtowana jako środek zindy-widualizowanej kontroli konstytucyjności o ograniczonym zakresie, mający służyć ochronie naruszonych konstytucyjnych praw podmiotowych skarżących. 3.1. Zażalenie nie podważa podstaw odmowy nadania dalszego biegu skardze konsty-tucyjnej w zakresie wzorca kontroli określonego w art. 2 Konstytucji. Trybunał Konstytucyj-ny zwraca uwagę na to, że stanowisko w sprawie niedopuszczalności przywoływania art. 2 Konstytucji jako samodzielnego wzorca kontroli w sprawach skargowych przedstawił w postanowieniu pełnego składu z 23 stycznia 2002 r. (Ts 105/00, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 60). Trybunał podziela przyjęty tam pogląd i jednocześnie przypomina, że na gruncie procesowym – zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 lit. e in fine ustawy o TK – wszystkie składy orzekające związane są zapatrywaniem prawnym wyrażonym w orzeczeniu pełnego składu, dopóki inny pełny skład od niego nie odstąpi. Trybunał uznał, że żadnej z zasad wyprowa-dzonych z art. 2 Konstytucji, tj. zasady demokratycznego państwa prawnego, zasady dosta-tecznej określoności przepisów prawa, zasady przyzwoitej legislacji i zasady sprawiedliwości proceduralnej, nie można uznać za prawo podmiotowe podlegające ochronie w postępowaniu zainicjowanym wniesieniem skargi konstytucyjnej. W ocenie Trybunału skarżący nie wskazał przy tym podmiotowych wolności ani praw wynikających z art. 2 Konstytucji, które mogłyby być podstawą skargi konstytucyjnej. 3.2. Podobnie negatywnie należy ocenić wskazanie art. 32 ust. 1 Konstytucji jako wzorca kontroli. Postanowienie z 24 października 2001 r. (SK 10/01, OTK ZU nr 7/2001, poz. 225), w którym Trybunał wypowiedział się na temat braku możliwości powoływania art. 32 ust. 1 Konstytucji jako samoistnego wzorca kontroli, zostało również wydane w peł-nym składzie, co wyklucza odstąpienie od wyrażonej w nim oceny prawnej.
OTK ZU B/2017 Ts 59/17 poz. 100 3 W przypadku, gdy w skardze nie wskazano żadnych praw podmiotowych konstytu-cyjnie chronionych, brakuje w niej punktu odniesienia dla weryfikacji konstytucyjności kwe-stionowanej regulacji, co uniemożliwia nadanie jej dalszego biegu. W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia.
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucji RPart. 32 ust. 1 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło