Ts 60/20

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 11 lutego 2021 r. Pozycja 21 POSTANOWIENIE z dnia 16 grudnia 2020 r. Sygn. akt Ts 60/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Julia Przyłębska, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej T.Z. i M.Z. o zbadanie zgodności: 1) art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygoto-wania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721, ze zm.) w zakresie, w jakim wyklucza odpowiednie stosowanie przepisów rozdziału 6 działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospo-darce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741, ze zm.) o zwrocie wy-właszczonych nieruchomości do nieruchomości nabytych przez gminę na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przy-gotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.), z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 21 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 216 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomo-ściami (Dz. U. Nr 115, poz. 741, ze zm.) w zakresie, w jakim wyklucza od-powiednie stosowanie przepisów rozdziału 6 działu III tejże ustawy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości do nieruchomości nabytych przez gminę na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przy-gotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721, ze zm.), z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 21 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 1 kwietnia 2020 r. T.Z. i M.Z. (dalej: skarżący), reprezentowani przez adwokata ustanowionego pełno-mocnikiem z wyboru, wystąpili z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu fak-tycznego. OTK ZU B/2021 Ts 60/20 poz. 21 2 Decyzją Prezydenta Miasta L. nr […] z 21 października 2013 r. (utrzymaną w mocy decyzją Wojewody L. z 9 lipca 2014 r., znak sprawy: […]) o zezwoleniu na realizację inwe-stycji drogowej – budowę drogi gminnej nr […], objęta została działka nr 16, której właści-cielami są skarżący i działka nr 17, której właścicielką jest M.W. Na mocy tej decyzji wydzie-lono działki nr […], które zostały przeznaczone pod budowę pasa drogowego drogi publicz-nej i stały się własnością Gminy L.. Sąd Rejonowy w L. postanowieniem z 24 listopada 2014 r. (sygn. akt […]) stwierdził, że z dniem 29 sierpnia 2014 r. skarżący nabyli ‒ przez zasiedzenie, na prawie wspólności ustawowej ‒ własność działki gruntu nr […], stanowiącej część dawnej działki nr […] objętej decyzją Prezydenta Miasta L. nr […] z 21 października 2013 r. Wnioskiem z 2 stycznia 2015 r., złożonym do Prezydenta Miasta L., skarżący wystąpi-li o zwrot na ich rzecz działki nr […] oraz części działki nr […] jako niewykorzystanych na cel wywłaszczenia, tj. pod budowę ulicy N. Decyzją Starosty L. z 15 lutego 2017 r. (nr […]), uwzględniono wniosek skarżących jedynie w zakresie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr […] oraz projektowana działka nr […] stanowiąca część aktualnej działki nr […], a w części dotyczącej pozostałego obszaru działki nr 17/5, wskazanego jako projektowana działka nr […], postępo-wanie zostało umorzone. Od decyzji tej do Wojewody L. (dalej: organ odwoławczy) odwołał się Prezydent Miasta L.. Organ odwoławczy decyzją z 5 kwietnia 2017 r. (nr […]) uchylił zaskarżoną decy-zję Starosty L. w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Na powyższą decyzję skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administra-cyjnego w L. (dalej: WSA), która w wyroku z 28 września 2017 r. (sygn. […]) została odda-lona. Wyrokiem z 13 listopada 2019 r. (sygn. […]) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA oraz orzekł o kosztach postępowania. Rozstrzygnięcie to (doręczone pełnomocnikowi skarżących 7 stycznia 2020 r.) zostało wskazane przez skarżą-cych jako ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. 1 kwietnia 2020 r. skarżący w złożonej skardze konstytucyjnej wnieśli o zbadanie zgodności z Konstytucją ‒ wskazanych w komparycji niniejszego postanowienia ‒ regulacji, które nie przewidują możliwości zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, na których osta-tecznie nie zostały zrealizowane inwestycje celu publicznego, odebranych dotychczasowym właścicielom przez podmiot publiczny. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 15 września 2020 r. (doręczo-nym pełnomocnikowi skarżących 23 września 2020 r.) skarżący zostali wezwani do usunięcia braku formalnego skargi poprzez doręczenie własnoręcznie podpisanej skargi konstytucyjnej, pod rygorem ujemnych skutków procesowych. Pełnomocnik skarżących wykonał zarządzenie w zakreślonym terminie. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Skarga konstytucyjna jest nadzwyczajnym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności lub praw, którego merytoryczne rozpoznanie uwarunkowane zostało spełnieniem wielu przesłanek wynikających zarówno z art. 79 ust. 1 Konstytucji, jak i z przepisów ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.o.t.p.TK skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymaganiom. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. OTK ZU B/2021 Ts 60/20 poz. 21 3 Trybunał wydaje postanowienie o nadaniu skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy spełnia ona wymagania przewidziane w ustawie oraz nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. 2. W ocenie Trybunału analizowana skarga konstytucyjna spełnia wymagania formal-ne wynikające z art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 53 i art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. 2.1. Wyczerpana została przysługująca skarżącym droga prawna, ponieważ wyrok Na-czelnego Sądu Administracyjnego z 13 listopada 2019 r. (sygn. akt […]) jest ostateczny i nie przysługują od niego żadne zwyczajne środki zaskarżenia. Zgodnie z art. 53 ust. 2 pkt 2 u.o.t.p.TK zostały też dołączone rozstrzygnięcia potwierdzające wyczerpanie drogi prawnej, o której mowa w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK. 2.2. Dochowany został trzymiesięczny termin wniesienia skargi zastrzeżony w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, a skarżący, zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 5 u.o.t.p.TK, udokumentowali datę doręczenia im ostatecznego rozstrzygnięcia. 2.3. Skarga konstytucyjna została sporządzona i wniesiona przez pełnomocnika będą-cego adwokatem, który załączył do skargi pełnomocnictwo szczególne do sporządzenia i wniesienia tego środka prawnego, a także do reprezentowania skarżących w postępowaniu przed Trybunałem (art. 53 ust. 2 pkt 3 u.o.t.p.TK). 2.4. Przedstawiony został stan faktyczny sprawy (art. 53 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK) oraz określony został przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK). Skarżący wskazali, które przysługujące im konstytucyjne prawa i w jaki sposób zostały – ich zdaniem – naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK), a także uzasadnili sformułowane w skardze zarzuty (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK), w zakresie braku możliwości zwrotu nieruchomości wywłaszczonej na cele publiczne w sytuacji gdy takie inwestycje celu publicznego ostatecznie nie zostały zrealizowane. 2.5. W ocenie Trybunału skoro wniesiona przez skarżących skarga konstytucyjna spełnia wymagania przewidziane w u.o.t.p.TK, to – na podstawie art. 61 ust. 2 tej ustawy – zasadne było nadanie jej dalszego biegu. Mając na uwadze powyższe, Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.