Ts 62/18
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2021-01-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wspólnik wykreślonej z rejestru sądowego spółki z o.o. posiada legitymację do wniesienia skargi konstytucyjnej w imieniu spółki oraz czy orzeczenie wydane na podstawie zakwestionowanych przepisów spełnia warunki art. 79 ust. 1 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej wniesionej przez wspólnika wykreślonej z rejestru spółki, stwierdzając, że mimo braku legitymacji samej spółki, skarga nie spełniała wymogów art. 79 ust. 1 Konstytucji. Orzeczenie, na którym oparto skargę, nie rozstrzygało o prawach wolnościach konstytucyjnych (własności i ochronie praw słusznie nabytych), lecz jedynie o statusie prawnym podmiotu gospodarczego, co wykluczało możliwość jego wykorzystania jako podstawy skargi konstytucyjnej.Stan faktyczny
Spółka z o.o. i jej wspólnik H.M.W. wnieśli skargę konstytucyjną, żądając stwierdzenia niezgodności art. 9 ust. 2, 2a i 2b ustawy wprowadzającej KRS z art. 2, 21 ust. 1 i 64 ust. 1 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny w pierwszej instancji odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając spółkę za podmiot nieistniejący (wykreślony z rejestru) oraz wskazując, że orzeczenie podstawowe nie rozstrzygało o prawach własności. W zażaleniu skarżący podnosili, że legitymację posiada wspólnik, a orzeczenie stanowiło podstawę do zarzutów.Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażaleniaPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 9 kwietnia 2021 r. Pozycja 69 POSTANOWIENIE z dnia 20 stycznia 2021 r. Sygn. akt Ts 62/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski – przewodniczący Jarosław Wyrembak – sprawozdawca Wojciech Sych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 25 września 2018 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej sy-gnowanej przez […] sp. z o.o. i H.M.W., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło większością głosów. UZASADNIENIE Skarga konstytucyjna wniesiona do Trybunału Konstytucyjnego 12 kwietnia 2018 r. (data nadania) sygnowana została przez […] sp. z o.o. reprezentowaną przez prezesa spółki H.M.W. oraz przez H.M.W. – właściciela udziałów w spółce. W skardze sformułowano żąda-nie stwierdzenia, że art. 9 ust. 2, 2a i 2b ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. – Przepisy wprowa-dzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. Nr 121, poz. 770, ze zm.; dalej: ustawa wprowadzająca KRS) jest niezgodny z art. 2, art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 Konstytucji. W skardze podniesiono, że zakwestionowane przepisy naruszają prawo własności (art. 64 ust. 1 Konstytucji), a także zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz ochrony praw słusznie nabytych (art. 2 Konstytucji). Przedstawiono także pogląd, że nieodpłatne przejęcie własności przez Skarb Państwa, będące co do istoty wywłaszczeniem, jest sprzeczne z brzmieniem art. 21 Konstytucji, który gwarantuje wywłaszczenie za odszko-dowaniem. Postanowieniem z 12 września 2018 r. (doręczonym pełnomocnikowi 25 września 2018 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej stwierdziwszy, że nie została ona wniesiona przez uprawniony podmiot. Trybunał ustalił, że spółka […] sp. z o.o. została z mocy prawa wykreślona z rejestru sądowego z dniem 1 stycz-nia 2016 r. W związku z tym, jako podmiot nieistniejący, nie jest beneficjentem określonych w Konstytucji praw i wolności. W sprawie, w związku z którą zostało zainicjowane postępo-wanie przed Trybunałem, konstytucyjne prawa i wolności przysługują jedynie wspólnikom
OTK ZU B/2021 Ts 62/18 poz. 69 2 byłej spółki, i to oni są podmiotami legitymowanymi do wystąpienia ze skargą konstytucyjną. Niezależnie od powyższego, Trybunał ustalił ponadto, że skardze należy odmówić nadania dalszego biegu, ponieważ dołączone do niej orzeczenie nie spełnia warunków określonych w art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanych w art. 53 ust. 1 pkt 1 i art. 53 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072). Nie rozstrzyga ono bowiem o wskazanych w skardze prawach wyrażonych w art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 Konstytucji. Trybunał ustalił także, że spośród zakwestionowanych w skardze przepisów, podstawę prawną orzeczenia stanowił tyl-ko art. 9 ust. 2 i 2a zdanie pierwsze ustawy wprowadzającej KRS. W zażaleniu na powyższe postanowienie Trybunału Konstytucyjnego, wniesionym 2 października 2018 r. (data nadania), zarzucono, że Trybunał błędnie ustalił, iż skargę wniósł podmiot, który nie posiada legitymacji skargowej. Zwrócono także uwagę, że ze „sformuło-wań w początkowej i końcowej treści” pisma procesowego oraz dołączonych do niego peł-nomocnictw wynika, iż środek ten został złożony zarówno przez skarżącą spółkę, jak i przez jej wspólnika. W związku z tym, jeśli nawet skarżąca nie ma legitymacji do złożenia skargi, to ma ją jej wspólnik. W skardze nie zgodzono się także z tym, że art. 9 ust. 2a zdanie drugie oraz art. 9 ust. 2b ustawy wprowadzającej KRS nie był podstawą ostatecznego orzeczenia. Jak podkreślono: „przedmiotem zarzutu była całość wskazanych przepisów, a nie ich poszczegól-ne zdania”, dlatego nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że „zarzut naruszenia art. 9 ust. 2, [ust.] 2a oraz [ust.] 2b ustawy (…) [wprowadzającej KRS] jako całości nie spełnia warunków wskazanych w art. 79 ust. 1 Konstytucji”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK) stanowi podstawę wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie na-dania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał rozpatruje zażalenie w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p. TK). Rozpoznając zażalenie bada zakwestionowane postanowienie pod kątem prawi-dłowego zidentyfikowania w nim przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Podstawą odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu było m.in. wniesie-nie jej przez nieuprawniony podmiot. W zażaleniu nie zakwestionowano tego, że skarżącej spółce – jako wykreślonej z reje-stru – nie przysługuje legitymacja do wniesienia skargi. Podniesiono natomiast, że Trybunał nie uwzględnił faktu, iż oprócz nieistniejącej spółki, skarżącym jest także jej wspólnik. W toku postępowania odwoławczego Trybunał uznał, że tak sformułowany zarzut jest zasad-ny. Okoliczność ta nie może jednak przesądzać o uwzględnieniu zażalenia. Trybunał zważył bowiem, że o odmowie nadania skardze dalszego biegu przesądziła także ta okoliczność, iż orzeczenie, które wskazano w skardze jako ostateczne, nie spełnia warunku określonego w art. 79 ust. 1 Konstytucji. Wprawdzie – jak ustalił Trybunał – zostało ono wydane na pod-stawie zakwestionowanego w skardze art. 9 ust. 2 i 2a zdanie pierwsze ustawy wprowadzają-cej KRS, ale nie rozstrzyga ono o prawach wyrażonych w art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 Konsty-tucji. Tym samym, nie może stanowić oparcia skargi wniesionej przez wspólnika nieistnieją-cej spółki. Mając powyższe na względzie, Trybunał – na podstawie art. 61 ust. 8 u.o.t.p. TK – po-stanowił jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucji RPart. 21 ust. 1 Konstytucji RPart. 64 ust. 1 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło