Ts 62/22
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2023-04-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna powinna zostać oddalona z powodu nieusunięcia braków formalnych w ustawowym terminie, mimo wniesienia wniosku o przedłużenie terminu?Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna jest środkiem sformalizowanym, a jej merytoryczne rozpoznanie uzależnione jest od spełnienia wszystkich wymagań proceduralnych. W przypadku stwierdzenia braków formalnych, Trybunał wzywa do ich usunięcia w ustawowym terminie 7 dni. Wniesienie wniosku o przedłużenie tego terminu jest niedopuszczalne, ponieważ termin ten ma charakter ustawowy. Jeśli skarżący nie usunie braków w całości i nie wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu (na podstawie art. 168 k.p.c.) z usprawiedliwieniem braku winy, Trybunał odmawia nadania skardze dalszego biegu.Stan faktyczny
Skarżąca K.M. wniosła skargę konstytucyjną, zaskarżając przepisy ustawy o zapobieganiu zakażeniom oraz rozporządzenia w sprawie szczepień, zarzucając naruszenie praw do prywatności i zasady określoności prawa. Sprawa wynikała z postępowania administracyjnego dotyczącego nałożenia grzywny w celu przymuszenia do szczepienia dziecka. Prezes Trybunału oraz sędzia sprawujący nadzór wezwali skarżącą do uzupełnienia skargi o brakujące dokumenty (pełnomocnictwa, orzeczenia, tytuł wykonawczy). Skarżąca uzupełniła tylko część dokumentów i wniosła o przedłużenie terminu, co zostało uznane za niedopuszczalne.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego bieguPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 27 lipca 2023 r. Pozycja 222 POSTANOWIENIE z dnia 13 kwietnia 2023 r. Sygn. akt Ts 62/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej K.M. o zbadanie zgodności: 1) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o za-pobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239, ze zm.) z art. 2 oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753, ze zm.) z art. 2 oraz art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji; 3) art. 17 ust. 11 ustawy wymienionej w punkcie 1 niniejszego postanowienia w związku z § 5 rozporządzenia wymienionego w punkcie 2 z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 14 marca 2022 r. (data nadania) K.M. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wystąpiła z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle nastę-pującej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 października 2021 r. (sygn. akt […]) oddalił skargę kasacyjną skarżącej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z 25 lipca 2018 r. (sygn. akt […]) oddalającego skargę na postanowienie Ministra Zdrowia z 3 października 2017 r. (nr […]) w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym. Orzeczenie to utrzymało w mocy postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 5 sierpnia 2016 r. (znak: […]). Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 6 maja 2022 r. (doręczonym peł-nomocnikowi skarżącej 17 maja 2022 r.) wezwał skarżącą do doręczenia: 1) własnoręcznie podpisanej skargi konstytucyjnej wraz z jej czterema odpisami; 2) odpisów lub kopii po-
OTK ZU B/2023 Ts 62/22 poz. 222 2 świadczonych za zgodność z oryginałem (wraz z czterema kopiami): a) pełnomocnictwa szczególnego uprawniającego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz repre-zentowania skarżącej przed Trybunałem Konstytucyjnym w odniesieniu do sprawy, w związ-ku z którą złożona została skarga konstytucyjna, b) ostatecznego orzeczenia, tj. wyroku NSA z 27 października 2021 r. (sygn. akt […]) oraz c) orzeczeń (wyroków, postanowień, decyzji i innych rozstrzygnięć) potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej; 3) udokumentowania daty doręczenia jej ostatecznego orzeczenia. Skarżąca 24 maja 2022 r. (data nadania) doręczyła tylko część dokumentów, o których mowa w zarządzeniu. Sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 22 listopada 2022 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 30 listopada 2022 r.) wezwał skarżącą do sprecyzowania przed-miotu skargi konstytucyjnej przez wyjaśnienie, czy są nimi tylko art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b oraz art. 17 ust. 1 i ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2019 r. poz. 1239, ze zm.; dalej: ustawa o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych) i § 3 oraz § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753, ze zm.; dalej: rozporządzenie), czy także wskazana, po słowach „Zaskarżone prze-pisy” (strona 2 skargi), „Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Kon-stytucyjnym z dnia 30 listopada 2016 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 2072)”. W razie wskazania jako przedmiotu skargi przepisów ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę-powania przed Trybunałem Konstytucyjnym, skarżąca została zobowiązana do uzupełnienia uzasadnienia przez wyjaśnienie, w jaki sposób przepisy tej ustawy naruszają jej konstytucyjne wolności i prawa wskazane w skardze. Skarżąca ponadto została zobligowana do doręczenia brakujących odpisów lub poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii: tytułu wykonaw-czego z 15 lipca 2016 r. wystawionego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitar-nego w M., postanowień Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. z 5 sierpnia 2016 r. (znak: […]) nakładającego na skarżącą grzywnę w wysokości 500 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku poddania dziecka szczepieniom ochronnym oraz Ministra Zdrowia z 3 października 2017 r. (nr […]) utrzymującego w mocy rozstrzy-gnięcie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G., a także wyroku WSA w W. z 25 lipca 2018 r. (sygn. akt […]). Sędzia Trybunału zobowiązał także skarżącą do wy-jaśnienia, jaki charakter dla analizowanej sprawy ma doręczony w odpowiedzi na zarządzenie Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 6 maja 2022 r. wniosek skarżącej z 14 kwietnia 2020 r., skierowany do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G. o umorzenie po-stępowań egzekucyjnych o sygn. […]. W piśmie procesowym z 7 grudnia 2022 r. (data nadania; błędnie oznaczonym jako pi-smo w sprawie o sygn. Ts 61/22) skarżąca wyjaśniła, że przedmiotem skargi konstytucyjnej są wskazane w jej petitum przepisy ustawy o zapobieganiu i zwalczaniu chorób zakaźnych i roz-porządzenia. Do pisma skarżąca dołączyła tylko część dokumentów wskazanych w zarządze-niu. W zakresie pozostałych sformułowała wniosek o wyznaczenie nowego terminu, ewentu-alnie o przedłużenie terminu wskazanego w zarządzeniu. Zakwestionowanym w skardze przepisom skarżąca zarzuciła naruszenie prawa do prywatności oraz prawa do decydowania o swoim życiu osobistym (art. 47 Konstytucji), a także naruszenie zasady dostatecznej określoności przepisów prawa (art. 2 Konstytucji). Zdaniem skarżącej zaskarżone przez nią przepisy naruszają również art. 87 Konstytucji, który statuuje zamknięty katalog źródeł prawa powszechnie obowiązującego.
OTK ZU B/2023 Ts 62/22 poz. 222 3 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wol-ności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia licznych przesłanek wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanych w ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Weryfikacja tych przesłanek następuje na etapie wstępnego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (art. 61 ust. 1 u.o.t.p.TK). Zgodnie z art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK jeżeli skarga nie spełnia wymagań przewidzianych w ustawie, a usunięcie braków jest możliwe, wyznaczony sędzia Trybunału wydaje zarządze-nie, w którym wzywa do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia. Zarządzeniem z 22 listopada 2022 r. sędzia Trybunału wezwał skarżącą do usunięcia stwierdzonych w toku wstępnej kontroli braków formalnych skargi, w tym także tych, które nie zostały usunięte w wykonaniu zarządzenia Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 6 maja 2022 r. W treści zarządzenia oprócz dokładnego wskazania m.in. brakujących dokumentów zawarto pouczenie, że w przypadku nieusunięcia braków w ustawowym terminie wydane zostanie postanowienie o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Odpis zarządzenia sędziego Trybunału z 22 listopada 2022 r. został skutecznie dorę-czony pełnomocnikowi skarżącej 30 listopada 2022 r. Obowiązkiem skarżącej było więc wy-konać zarządzenie w całości w przepisanym terminie. Zarządzenie nie zostało jednak ponow-nie wykonane w całości, albowiem skarżąca usunęła jedynie część braków formalnych – nie doręczyła tytułu wykonawczego z 15 lipca 2016 r., postanowienia Państwowego Wojewódz-kiego Inspektora Sanitarnego w G. z 5 sierpnia 2016 r. (znak: […]) oraz wyroku WSA w W. z 25 lipca 2018 r. (sygn. akt […]). Skarżąca złożyła wprawdzie wniosek o wyznaczenie nowego terminu usunięcia braków ewentualnie o jego przedłużenie, jednak ze względu na ustawowy charakter terminu (art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK) wniosek musiał zostać odrzucony jako niedopuszczalny. Trybunał zwraca uwagę, że jeśli z przyczyn obiektywnych skarżący nie jest w stanie w terminie usunąć braków formalnych skargi konstytucyjnej, to zgodnie z art. 36 u.o.t.p.TK w związku z art. 168 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 1805, ze zm.; dalej: k.p.c.), może wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu do podjęcia tej czynności. Warunkami uwzględnienia wniosku – zgodnie z art. 168 i art. 169 k.p.c. – są: wniesienie wniosku w ciągu tygodnia od czasu ustania przy-czyny uchybienia terminowi; jednoczesne z wniesieniem wniosku dopełnienie czynności, dla której określony był termin; uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez wi-ny wnioskodawcy. Do dnia wydania niniejszego postanowienia skarżąca nie doręczyła dokumentów, o których mowa w zarządzeniu z 22 listopada 2022 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie ter-minu. Wskazane okoliczności są – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK – podstawą od-mowy nadania skardze dalszego biegu. Mając powyższe na względzie Trybunał postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło