Ts 62/25

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2025-10-21

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna podlega odmowie nadania dalszego biegu ze względu na przekroczenie terminu jej wniesienia oraz nieusunięcie braków formalnych?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmawia nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, gdy została wniesiona po upływie trzymiesięcznego terminu od doręczenia ostatecznego orzeczenia, a wniosek o przywrócenie terminu został odrzucony. Odmowa ta stanowi samodzielną podstawę procesową wynikającą z art. 77 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK. Dodatkowo, nieusunięcie braków formalnych po wezwaniu sędziego Trybunału stanowi kolejną podstawę do odmowy dalszego rozpoznania skargi.
Stan faktyczny
Skarżący A.Ł. wniósł skargę konstytucyjną z żądaniem zbadania zgodności art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z Konstytucją RP w kontekście podziału majątku wspólnego w postępowaniu rozwodowym. Skarżący wskazał na naruszenie prawa własności i zasady równości. Skarga została wniesiona prawie 3 lata po wydaniu ostatecznego orzeczenia Sądu Okręgowego. Trybunał wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych, w tym udokumentowania daty doręczenia orzeczenia i uzasadnienia zarzutów, czego skarżący nie uczynił.
Rozstrzygnięcie
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 12 marca 2026 r. Pozycja 37 POSTANOWIENIE z dnia 21 października 2025 r. Sygn. akt Ts 62/25 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Stanisław Piotrowicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej A.Ł. o zbadanie zgodności: art. 31 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809, ze zm.) z „zasad[ą] demokratycznego państwa prawa, ochron[ą] konstytucyjną (art. 64 Konstytucji [Rzeczypospolitej Polskiej]) prawa własności oraz zasad[ą] równości wobec prawa”, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 28 lutego 2025 r. (data nadania) A.Ł. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia. Skarga została wniesiona w związku z następującym stanem faktycznym. W toku postępowania o podział majątku wspólnego skarżącego i jego byłej żony, po-stanowieniem z 26 stycznia 2021 r. Sąd Rejonowy w J. (sygn. akt […]) ustalił, które przed-mioty wchodzą w jego skład i rozdzielił je pomiędzy strony postępowania. Skarżący złożył od powyższego postanowienia apelację. Postanowieniem Sądu Okrę-gowego w P. z 19 stycznia 2022 r. (sygn. akt […]) apelacja została oddalona. Rozstrzygnięcie to skarżący wskazał jako ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem skarżącego odebranie mu majątku, na który pracował przez cały okres trwa-nia małżeństwa i przydzielenie go na rzecz byłej żony jest niezgodne z art. 64 Konstytucji. Twierdzi, że regulacja ta narusza ochronę jego prawa własności, zasadę równości wobec pra-wa, a także zasadę demokratycznego państwa prawa. Zarządzeniami Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 6 maja 2025 r. (doręczone pełnomocnikowi skarżącego 21 maja 2025 r.) oraz sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 29 lipca 2025 r. (doręczone pełnomocnikowi skarżącego 4 sierpnia 2025 r.) skarżący został wezwany, pod rygorem wydania postanowienia o odmowie nadania skardze konstytucyjnej OTK ZU B/2026 Ts 62/25 poz. 37 2 dalszego biegu, do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem wyroków, decyzji lub innych rozstrzygnięć (wraz z uzasadnieniami) potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej (wraz z czterema kopiami), w szczególności: a) uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w J. z 26 stycznia 2021 r. (sygn. akt […]), b) postanowienia Sądu Okręgowego w P. z 19 stycznia 2022 r. (sygn. akt […]); 2) udokumentowanie daty doręczenia skarżącemu ostatecznego orze-czenia (przesłanie np. poświadczonej za zgodność z oryginałem koperty, w której doręczone zostało to orzeczenie, wraz z monitoringiem przesyłki Poczty Polskiej lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki albo elektronicz-nego potwierdzenia odbioru) wraz z czterema kopiami; 3) poinformowanie, czy od wskaza-nego w skardze konstytucyjnej ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny śro-dek zaskarżenia (wraz z czterema kopiami); 4) złożenie jednego odpisu skargi konstytucyjnej wraz z załącznikami; 5) wskazanie pełnej nazwy aktu normatywnego zawierającego kwestio-nowany przepis (w skardze konstytucyjnej skarżący powołuje skrót „k.r.o.”) oraz adresu jego publikacji; 6) wskazanie kolejno, które konstytucyjne wolności lub prawa skarżącego, wyra-żone w przepisach Konstytucji wskazanych w petitum skargi, zostały naruszone przez „art. 31 k.r.o.”; 7) uzasadnienie zarzutu niezgodności zakwestionowanego w skardze przepisu z wol-nościami lub prawami, o których mowa w pkt. 6 zarządzenia, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie. Skarżący nie ustosunkował się do żadnego z zarządzeń. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2. W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. Wspomniane zasady korzystania z tego środ-ka ochrony wolności i praw precyzują przepisy u.o.t.p.TK. Zgodnie z art. 77 ust. 1 tej ustawy skarga konstytucyjna może być wniesiona po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana, w ciągu 3 miesięcy od dnia doręczenia skarżącemu prawomocnego wyroku, ostatecznej decyzji lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie jako orzeczenie ostateczne skarżący wskazał postanowienie Sądu Okręgowego w P. z 19 stycznia 2022 r. (sygn. akt […]). Trybunał ma na uwadze, że mimo dwukrotnego wezwania do udokumentowania daty doręczenia wskazanego orzeczenia, skar-żący tego nie uczynił. Skoro jednak wraz ze skargą konstytucyjną złożył wniosek o przywró-cenie terminu jej wniesienia, a sama skarga została złożona w Trybunale prawie 3 lata po wy-daniu ostatecznego orzeczenia, przyjąć należy, że została wniesiona po terminie, w szczegól-ności w sytuacji, w której Trybunał odrzucił wniosek o jego przywrócenie. Konkludując Trybunał stwierdza, że rozpatrywana skarga konstytucyjna została wnie-siona z przekroczeniem terminu określonego w u.o.t.p.TK, co uzasadnia odmowę nadania jej dalszego biegu. Okoliczność ta stanowi samodzielną podstawę odmowy (art. 77 ust. 1 w związku art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK). OTK ZU B/2026 Ts 62/25 poz. 37 3 3. Zgodnie z art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK jeżeli skarga nie spełnia wymagań przewidzia-nych w ustawie, a usunięcie braków jest możliwe, wyznaczony sędzia Trybunału wydaje za-rządzenie, w którym wzywa do ich usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządze-nia. Zarządzeniem z 29 lipca 2025 r. sędzia Trybunału wezwał skarżącego do usunięcia stwierdzonych w toku wstępnej kontroli braków formalnych skargi, w tym także tych, których skarżący nie usunął na wezwanie Prezesa Trybunału zarządzeniem z 6 maja 2025 r. W treści zarządzenia oprócz dokładnego wskazania brakujących dokumentów zawarto pouczenie, że w wypadku nieusunięcia braków w terminie wydane zostanie postanowienie o odmowie na-dania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Odpis zarządzenia sędziego Trybunału z 29 lipca 2025 r. został skutecznie doręczony pełnomocnikowi 4 sierpnia 2025 r. Obowiązkiem skarżącego było wykonanie zarządzenia w całości w przepisanym terminie. Skarżący na zarządzenie nie odpowiedział. Podkreślić należy, że do złożenia dokumentów niezbędnych do nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu był wzywany dwukrotnie. Trybunał jednocześnie zauważa, że do usunięcia braków w uzasadnieniu skargi konstytucyjnej nie były konieczne dokumenty – w tym zakresie skarżący miał możliwość wykonania zarządzenia w terminie, ale zaniechał wykonania nałożonego na niego obowiązku. W związku z powyższym należy stwierdzić, że skarżący świadomie naraził się na wy-stąpienie negatywnego skutku procesowego, o którym mowa w art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK (por. np. postanowienie TK z 15 marca 2023 r., sygn. Ts 192/22, OTK ZU B/2023, poz. 189). 4. Trybunał na marginesie wskazuje także na inne uchybienia skargi, które nie pozwa-lają na poddanie jej kontroli merytorycznej. Zgodnie z treścią art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK jednym z obowiązkowych elementów konstrukcyjnych skargi konstytucyjnej jest uzasadnie-nie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem skarżącego, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie. Uzasadnienie niniejszej skargi sprowadza się do opisania instytucji małżeńskiego ustroju majątkowego oraz sprecyzowania zakresu powołanego wzorca kontroli. Skarżący ograniczył się jedynie do wyrażenia przekonania o niezgodności kwestionowanego przepisu z Konstytucją lakonicznie stwierdzając, że doszło do odebrania mu wypracowanego przez niego majątku. Nie wyjaśnił jednak, na czym miałaby polegać niezgodność zaskarżonego przepisu z Konstytucją. Brak uzasadnienia zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ze wskazanym przez skarżącego wzorcem konstytucyjnym oraz brak powołania argumentów lub dowodów na jego poparcie – mimo stosownego wezwania w tym zakresie – prowadzi Trybunał do usta-lenia, że skarżący dąży jedynie do uzyskania korzystnego ze swojego punktu widzenia roz-strzygnięcia, a nie do ochrony przysługujących mu praw i wolności konstytucyjnych. Z tych przyczyn Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na niniejsze postanowienie w terminie siedmiu dni od daty jego doręczenia.

Powołane przepisy

art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejzasada demokratycznego państwa prawazasada równości wobec prawa

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło