Ts 64/18
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2019-10-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo informacyjne sądu o braku podstaw do zmiany stanowiska stanowi ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, oraz czy skarga konstytucyjna wniesiona po upływie terminu wynikającego z art. 77 ust. 1 ustawy o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym może być rozpatrzona merytorycznie?Ratio decidendi
Pismo sądu, które jedynie informuje o braku podstaw do zmiany stanowiska i nie zawiera norm o charakterze indywidualnym i konkretnym, nie stanowi ostatecznego orzeczenia w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji RP. W przypadku braku ostatecznego orzeczenia, skarga konstytucyjna nie spełnia wymogów formalnych. Ponadto, nawet gdyby uznać wcześniejsze pismo za rozstrzygnięcie ostateczne, termin do wniesienia skargi został przekroczony, a obliczenie czasu wstrzymania biegu terminu przez wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu zostało dokonane nieprawidłowo.Stan faktyczny
MKS Spółka z o.o. wniósł skargę konstytucyjną, zarzucając niezgodność przepisów Kodeksu postępowania cywilnego z Konstytucją RP. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, stwierdzając, że pismo Sądu Apelacyjnego nie jest ostatecznym orzeczeniem, a termin do wniesienia skargi został przekroczony. Skarżąca złożyła zażalenie, twierdząc, że pismo z października 2017 r. jest ostatecznym rozstrzygnięciem, a termin nie został uchybiony ze względu na wstrzymanie biegu przez wniosek o pełnomocnika z urzędu.Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażaleniaPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 2 stycznia 2020 r. Pozycja 12 POSTANOWIENIE z dnia 9 października 2019 r. Sygn. akt Ts 64/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Małgorzata Pyziak-Szafnicka – przewodniczący i sprawozdawca Stanisław Rymar Wojciech Sych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 10 lipca 2019 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej MKS Spółka z o.o., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE W sporządzonej przez radcę prawnego i wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 13 kwietnia 2018 r. (data nadania) skardze konstytucyjnej MKS Spółka z o.o. (dalej: skarżą-ca) zarzuciła niezgodność art. 118 § 5 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępo-wania cywilnego (ówcześnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.; dalej: k.p.c.) z art. 32 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 31 ust. 3 zdanie ostatnie, art. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 i w związku z art. 190 ust. 5, art. 77 ust. 1 i 2 w związku z art. 2 i w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 1173 k.p.c. z art. 45 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2, art. 10 ust. 1, art. 2 Konstytucji. W ocenie skarżącej brak jest jasnej regulacji co do trybu procedowania przez wyzna-czonego pełnomocnika z urzędu, który może odmówić sporządzenia skargi konstytucyjnej. Pełnomocnik, który nie posiada statusu niezawisłego sądu nie powinien – zdaniem skarżącej – decydować o zasadności wszczęcia postępowania przez wydanie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi. Postanowieniem z 10 lipca 2019 r. (doręczonym skarżącej 29 lipca 2019 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał stwierdził, że wskazane w skardze pismo Sądu Apelacyjnego w K. (dalej: Sąd Apelacyjny) z 10 października 2017 r. nie jest ostatecznym orzeczeniem w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji.
OTK ZU B/2020 Ts 64/18 poz. 12 2 Uznał ponadto, że nawet gdyby za ostateczne orzeczenie przyjąć pierwsze pismo z 12 września 2017 r., inicjujące ciąg korespondencji ze skarżącą, to termin wniesienia skargi konstytucyjnej został przekroczony. Skarga nie spełniała podstawowego wymogu wynikają-cego z art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz z art. 53 ust. 1 pkt 1 i art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 30 li-stopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.). Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła – w ustawowym terminie – zażalenie. Zarzuciła w nim, że wyczerpała przysługującą jej drogę prawną przez uzyskanie ostatecznego orzeczenia – drugiego pisma Sądu Apelacyjnego z 10 października 2017 r. Wskazała ponadto, że gdyby uznać pierwsze pismo z 12 września 2017 r. jako rozstrzygnięcie ostateczne, to nie uchybiła terminowi do wniesienia skargi konstytucyjnej. W jej ocenie termin został wstrzy-many przez złożenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (31 października 2017 .) i wyniósł 71 dni (36 i 35 dni). Skarżąca wniosła o nadanie dalszego biegu skardze konstytu-cyjnej. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p.TK), skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyj-nego o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał rozpatruje zażale-nie w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym. Rozpoznając zażalenie bada za-kwestionowane postanowienie pod kątem prawidłowego zidentyfikowania w nim przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty sfor-mułowane w zażaleniu nie podważają podstawy odmowy nadania skardze dalszego biegu. 3. Skarżąca podnosi, że pismo z 10 października 2017 r. jest ostatecznym rozstrzy-gnięciem sądu oraz wyczerpało drogę prawną. 4. Trybunał podtrzymuje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że pi-smo z 10 października 2017 r. nie może zostać uznane za ostateczne orzeczenie o wolno-ściach lub prawach albo obowiązkach skarżącej. W piśmie tym Sąd Apelacyjny w K. (dalej: Sąd Apelacyjny) poinformował jedynie skarżącą o braku podstaw do zmiany stanowiska zaję-tego w pierwszym piśmie. Pismo to nie zawierało jakichkolwiek norm, których adresatem miałaby być skarżąca. Trybunał stwierdza, że decydującą rolę ma charakter podejmowanego rozstrzygnięcia, a zatem nie sposób zakwalifikować wskazanego pisma informacyjnego do rozstrzygnięć zawierających normy o charakterze indywidualnym i konkretnym, które doty-czą konstytucyjnych praw skarżącej. 5. Skarżąca wskazuje w zażaleniu, że nie uchybiła terminowi do wniesienia skargi konstytucyjnej. Zaznacza, że wniosła ją w terminie, nawet w stosunku do pierwszego pisma, wskazując, że minęło 71 dni. 6. Trybunał stwierdza, że gdyby nawet dopuścić możliwość zamiany przez skarżącą ostatecznego rozstrzygnięcia i wprowadzenie innego, które wskazuje w skardze konstytucyj-nej, to termin do jej wniesienia nie został dochowany. Termin do wniesienia skargi konstytu-cyjnej wynosi trzy miesiące (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK) i jest liczony zgodnie z art. 112 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145, ze zm.; dalej: k.c.)
OTK ZU B/2020 Ts 64/18 poz. 12 3 w związku z art. 165 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilne-go (Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.). Bieg tego terminu zostaje natomiast wstrzymany w dniu złożenia wniosku o ustano-wienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi konstytucyjnej. Wówczas, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Trybunału (np. postanowienia z: 21 marca 2013 r., sygn. SK 32/12, OTK ZU nr 3/A/2013, poz. 37; 10 lipca 2007 r., sygn. Ts 269/06, OTK ZU nr /B/2007, poz. 174; 24 września 2013 r., sygn. Ts 137/13, OTK ZU nr 6/B/2013, poz. 614; 6 lipca 2016 r., sygn. Ts 102/16, OTK ZU B/2016, poz. 448), zmienia się metoda liczenia terminu, gdyż art. 112 k.c. zastąpiony zostaje art. 114 k.c. Termin trzech miesięcy zastąpiony zostaje terminem 90-dniowym. Trybunał stwierdza, że przytoczone w zażaleniu obliczenia skarżącej są nieprawidło-we. Termin do wniesienia badanej skargi rozpoczął bieg z chwilą doręczenia skarżącej pierw-szego pisma z Sądu Apelacyjnego, tj. 25 września 2017 r., a jeśli nawet uznać, że przerwanie biegu terminu nastąpiło przez złożenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, to do wstrzymania biegu doszłoby po 35 dniach (31 października 2017 r.) Wznowienie biegu ter-minu nastąpiłoby pierwszego dnia po dniu doręczenia radcy prawnemu rozstrzygnięcia wła-ściwego organu o wyznaczeniu go pełnomocnikiem skarżącej (art. 44 ust. 3 pkt 1 u.o.t.p.TK), czyli 6 lutego 2018 r. Skarga została natomiast złożona 13 kwietnia 2018 r. (po upływie 67 dni od wznowienia biegu terminu) przez pełnomocnika z wyboru, a więc łącznie po upły-wie 102 dni (35+67 dni). Mając na uwadze powyższe ustalenia, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 8 u.o.t.p.TK – nie uwzględnił zażalenia.
Powołane przepisy
art. 32 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 zdanie ostatnie Konstytucji RPart. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RPart. 190 ust. 5 Konstytucji RPart. 77 ust. 1 i 2 w związku z art. 2 i w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 2 Konstytucji RPart. 10 ust. 1 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło