Ts 70/18

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2020-07-22

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana pełnomocnika z urzędu w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym wstrzymuje bieg terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej, a w konsekwencji czy odmowa nadania jej dalszego biegu z powodu upływu terminu była prawidłowa?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny uznał, że stanowisko dotyczące wpływu zmiany pełnomocnika z urzędu na bieg terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej jest niejednolite w dotychczasowym orzecznictwie. Wobec wystąpienia wątpliwości co do interpretacji przepisów o wznowieniu biegu terminu w kontekście ustanowienia pełnomocnika z urzędu, Trybunał uznał, że kwestia ta wymaga rozstrzygnięcia na etapie rozpoznania merytorycznego skargi, a nie w postępowaniu wstępnym.
Stan faktyczny
Skarżąca, MKS sp. z o.o., wniosła skargę konstytucyjną zarzucającą niezgodność art. 17 pkt 1 k.p.c. z Konstytucją RP. Trybunał Konstytucyjny w pierwszej instancji odmówił nadania skardze dalszego biegu, stwierdzając, że została wniesiona po upływie terminu, a zmiana pełnomocnika z urzędu nie wstrzymywała biegu terminu. Skarżąca złożyła zażalenie, argumentując, że termin wznowił bieg dopiero z chwilą doręczenia orzeczenia o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu, a nie z chwilą decyzji rady adwokackiej.
Rozstrzygnięcie
Uwzględnić zażalenie i nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 13 października 2020 r. Pozycja 297 POSTANOWIENIE z dnia 22 lipca 2020 r. Sygn. akt Ts 70/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Sych – przewodniczący Jakub Stelina – sprawozdawca Andrzej Zielonacki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 15 stycznia 2020 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej MKS sp. z o.o., p o s t a n a w i a: uwzględnić zażalenie i nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 26 kwietnia 2018 r. (data nadania), MKS sp. z o.o. (dalej: skarżąca) zarzuciła art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 1460, ze zm.; dalej: k.p.c.) niezgodność z art. 45 w związku z art. 2 Konstytucji w zakresie, w jakim: a) „wskutek rozwoju judykatury przepis ten poddaje pod wyłączną właściwość sądów okręgowych jedynie roszczenia niemajątkowe podczas, gdy gramatyczna i celowościowa wy-kładnia normy prawnej poddaje pod wyłączną właściwość sądów okręgowych roszczenia, których podstawą jest ochrona praw niemajątkowych i ewentualne dochodzenie wraz z nimi roszczeń majątkowych związanych z ochroną tychże praw niemajątkowych”, b) „przepis ten nie wskazuje katalogu praw majątkowych i niemajątkowych, od które-go zależy rozpoznanie sprawy przez właściwy sąd”. 2. Postanowieniem z 15 stycznia 2020 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, stwierdzając, że skarga została wniesiona po upływie terminu, o którym mowa w art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK). W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia stwierdzono, że zwolnie- OTK ZU B/2020 Ts 70/18 poz. 297 2 nie z obowiązku reprezentowania skarżącej przez pierwszego pełnomocnika, jak i wyznacze-nie kolejnego, nie miało wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej. 3. W zażaleniu z 27 stycznia 2020 r. (data nadania) na powyższe postanowienie skar-żąca zarzuciła Trybunałowi błędne uznanie, że skarga konstytucyjna została wniesiona po upływie przepisanego terminu. Zdaniem skarżącej, art. 44 ust. 3 pkt 1 u.o.t.p. TK, odczytywany łącznie z art. 118 § 1 k.p.c., powinien być rozumiany w ten sposób, że o dalszym biegu terminu do wniesienia skargi decyduje dokonanie zawiadomienia pełnomocnika o jego ustanowieniu przez sąd, a nie przez okręgową radę adwokacką lub radę okręgowej izby radców prawnych. Podkreśla ona, że zgodnie z art. 1173 § 2 k.p.c., organ wyznaczający pełnomocnika zawiadamia o tym fakcie sąd, który dopiero następnie ustanawia go pełnomocnikiem. W związku z powyższym – w ocenie skarżącej – skoro jej pełnomocnikowi nie doręczono orzeczenia sądu, o którym mowa powyżej, to w konsekwencji nie mogło nastąpić wznowienie biegu zawieszonego terminu. Niezależnie od powyższego – zdaniem skarżącej – uznanie, że zmiana pełnomocnika z urzędu nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej, prowadzi do pozbawienia jej prawa, o którym mowa w art. 79 Konstytucji. Wskazuje, że nie miała ona wpływu na czas trwania procedury zmiany pełnomocnika. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Kon-stytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym. Bada w szczególności, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdzono istnienie przesłanek odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. 2. Trybunał Konstytucyjny w obecnym składzie stwierdza, że zarzuty sformułowane przez skarżącą w zażaleniu uzasadniają nadanie skardze dalszego biegu. 3. Zagadnienie wpływu zmiany pełnomocnika z urzędu na bieg terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej było dotychczas przedmiotem nielicznych orzeczeń Trybunału. Z ich analizy wynika, że stanowisko Trybunału odnośnie powyższej kwestii jest niejednolite. Zda-niem Trybunału zachodzące wątpliwości wymagają zbadania na etapie rozpoznania meryto-rycznego sprawy. Mając powyższe na względzie, Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 8 u.o.t.p. TK – postanowił uwzględnić zażalenie i nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.

Powołane przepisy

art. 45 w związku z art. 2 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło