Ts 71/16

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 28 kwietnia 2023 r. Pozycja 137 POSTANOWIENIE z dnia 20 lipca 2016 r. Sygn. akt Ts 71/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Małgorzata Pyziak-Szafnicka – przewodniczący i sprawozdawca Stanisław Rymar Andrzej Rzepliński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej […] sp. z o.o. w sprawie zgodności: 1) art. 21a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r. poz. 1155, ze zm.) w zw. z art. 775 § 2, 3 i 5 ustawy z dnia 26 czer-wca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1502, ze zm.), 2) art. 775 § 3 i 5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1502, ze zm.), 3) § 9 ust. 2 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorzą-dowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz. U. Nr 236, poz. 1991, ze zm.) z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 i 2 i w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 5 kwietnia 2016 r. […] sp. z o.o. (dalej: skarżąca) wystąpiła o zbadanie zgodności: po pierwsze, art. 21a ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz.U.2012.1155, ze zm.) w zw. z art. 775 § 2, 3 i 5 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – kodeks pracy (Dz.U.2014.1502, ze zm.; dalej: kodeks pracy), po drugie, art. 775 § 3 i 5 kodeksu pracy (Dz.U.2014.1502, ze zm.) oraz po trzecie, § 9 ust. 2 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługują-cych pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budże-towej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz.U.236.1991, ze zm.; dalej: rozpo-rządzenie) z art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 i 2 i w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. OTK ZU B/2023 Ts 71/16 poz. 137 2 Skarga konstytucyjna została złożona na tle następującego stanu faktycznego. Sąd Rejonowy w Z. w wyroku z 21 kwietnia 2015 r. (sprawa […]) zasądził od skarżącej kwotę 9000 zł w związku z ryczałtami za noclegi z tytułu podróży służbowej. Skarżąca odwołała się od orzeczenia sądu I instancji. Jednak Sąd Okręgowy w J. wyrokiem z 25 listopada 2015 r. (sprawa […]) oddalił jej apelację. Zdaniem skarżącej zakwestionowane przepisy są niezgodne z art. 2 Konstytucji, gdyż naruszają standard konstytucyjny wynikający z zasady określoności przepisów prawa. W jej ocenie naruszeniem Konstytucji jest stanowienie przepisów niejasnych, wieloznacznych, które nie pozwalają przewidzieć adresatowi prawa konsekwencji prawnych podjętych przez niego działań. Skarga konstytucyjna zawiera również fragment zatytułowany: „skutki niezgodności norm z Konstytucją dla naruszenia prawa własności”, w którym przedstawione są rozważania dotyczące uchwały Sądu Najwyższego z 12 czerwca 2014 r. (sprawa II PZP 1/14) odnoszącej się do należności z tytułu kosztów noclegów kierowców i jej skutków czasowych. Skarżąca zwraca uwagę na to, że firmy z branży transportowej znalazły się w związku z tą uchwałą w trudnej sytuacji, gdyż kierowcy w nich pracujący wystąpili z roszczeniami przeciwko swym pracodawcom. Pismem z 11 maja 2016 r. skarżąca rozwinęła i poszerzyła argumentację dotyczącą za-rzutu naruszenia zasady równej ochrony własności i praw majątkowych. Podkreśliła, że dzia-łając w zaufaniu do państwa i stanowionego przez nie prawa, poniosła koszty montażu miejsc do spania w samochodach ciężarowych w celu zapewnienia kierowcom bezpłatnego noclegu w trakcie podróży służbowych, a następnie – ze względu na przyjęte w orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowisko, zgodnie z którym zapewnienie noclegu w kabinie nie wyłącza ob-owiązku wypłacenia pracownikowi ryczałtu za nocleg – została obowiązana do wypłaty świadczeń pieniężnych z tego tytułu. Zdaniem skarżącej utrwalona w orzecznictwie SN inter-pretacja przepisów odnoszących się do czasu pracy kierowców prowadzi do naruszenia jej prawa własności. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej jest ustawa lub inny akt normatywny, na podstawie których sąd lub organ administracji publicznej orze-kły ostatecznie o wolnościach lub prawach albo o obowiązkach skarżącego określonych w Konstytucji. Na etapie wstępnej kontroli Trybunał Konstytucyjny bada, czy skarga spełnia przesłanki, o których mowa w przywołanym przepisie Konstytucji, oraz wymagania wskaza-ne w art. 60 i art. 64-66 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U.2016.293; dalej: ustawa o TK), a także czy nie zachodzą okoliczności przewidziane w art. 77 ust. 3 tej ustawy. 2. Jak ustalił Trybunał, skargę konstytucyjną złożył w imieniu skarżącej radca prawny, który przedstawił stosowne pełnomocnictwo. 3. Skarżąca wyczerpała przysługującą jej drogę prawną, ponieważ wyrok Sądu Okrę-gowego w J. z 25 listopada 2015 r. (sprawa […]) jest prawomocny i nie przysługują od niego żadne zwyczajne środki zaskarżenia. 4. Trybunał stwierdza też, że skarżąca dochowała trzymiesięcznego terminu do wnie-sienia skargi zastrzeżonego w art. 64 ustawy o TK. Wyrok Sądu Okręgowego w J. z 25 listo-pada 2015 r. (sprawa […]) został jej doręczony 5 stycznia 2016 r., a skarga została złożona 5 kwietnia 2016 r. OTK ZU B/2023 Ts 71/16 poz. 137 3 5. Pierwszej z zakwestionowanych regulacji „w zakresie, w jakim przyznaje kierowcy zatrudnionemu w transporcie międzynarodowym zwrot kosztów za nocleg w granicach limitu określonego dla pracowników zatrudnionych w państwowej lub samorządowej jednostce sfe-ry budżetowej w załączniku do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 gru-dnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pra-cownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju”, skarżąca zarzuciła naruszenie zasady po-prawnej legislacji i określoności przepisów prawa, a w konsekwencji prawa własności (art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 i 2 i w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji). Druga z zaskarżonych regulacji (art. 775 § 3 i 5 kodeksu pracy), rozumiana w ten spo-sób, że przepisy wydane na podstawie art. 772 § 2 kodeksu pracy „w zakresie zwrotu kosztów noclegu pracownika w trakcie podróży służbowej poza granicami kraju stanowią minimalny standard również dla pracowników niezatrudnionych w państwowej lub samorządowej jedno-stce sfery budżetowej i nie jest możliwe określenie wysokości tych należności w umowie o pracę, regulaminie wynagradzania lub układzie zbiorowym pracy na poziomie niższym niż przewidziany w tych przepisach” – zdaniem skarżącej – narusza zasady poprawnej legislacji i określoności przepisów prawa, a w konsekwencji prawa własności (art. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 i 2 i w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji). Skarżąca formułuje ten sam zarzut pod adresem trzeciej z zakwestionowanych regula-cji (§ 9 ust. 2 i 4 rozporządzenia) w zakresie, w jakim przewiduje prawo kierowcy zatrudnio-nego w transporcie międzynarodowym do uzyskania ryczałtu za nocleg pomimo zapewnienia mu bezpłatnego noclegu w przystosowanej do tego kabinie pojazdu. 6. W ocenie Trybunału skarżąca prawidłowo określiła przedmiot kontroli (art. 65 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK), wskazała, jakie przysługujące jej konstytucyjne prawa i w jaki spo-sób zostały – jej zdaniem – naruszone (art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK), a także należycie uzasadniła sformułowane w skardze zarzuty (art. 65 ust. 1 pkt 3 ustawy o TK). Oceny tej nie zmienia niepowołanie w petitum skargi konstytucyjnej art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji, gdyż z jej treści oraz pisma procesowego z 11 maja 2016 r. wynika, że w przekonaniu skarżącej zakwe-stionowane przepisy naruszają prawo do równej ochrony własności i praw majątkowych. Skoro złożona skarga spełnia wymagania przewidziane w ustawie o TK, a nie zacho-dzą okoliczności określone w art. 77 ust. 3 ustawy o TK, to – na podstawie art. 77 ust. 5 tej ustawy – zasadne było nadanie jej dalszego biegu.