Ts 73/22

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 22 grudnia 2022 r. Pozycja 214 POSTANOWIENIE z dnia 12 lipca 2022 r. Sygn. akt Ts 73/22 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Sych, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej H.E.B. o zbadanie zgodności: art. 15 zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwią-zaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzyso-wych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, ze zm.) w zakresie, w jakim „przewiduje rozpoznawanie zażaleń na postanowienie sądu pierwszej instancji w przed-miocie zabezpieczenia w składzie jednego sędziego”, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 28 marca 2022 r. (data nadania) H.E.B. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wystąpiła z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. Postanowieniem z 1 marca 2021 r. (sygn. akt […]) Sąd Rejonowy w T. I Wydział Cywilny (dalej: Sąd Rejonowy) oddalił wniosek o uchylenie prawomocnego postanowienia tego sądu z 6 września 2017 r. (sygn. akt jw.) o udzieleniu skarżącej (uczestniczce postępo-wania) zabezpieczenia roszczenia o zwrot dokonanych nakładów na rzecz wspólną przez ustanowienie hipoteki przymusowej na należącym do wnioskodawcy udziale w nieruchomo-ściach gruntowych. Na powyższe rozstrzygnięcie zażalenie złożył wnioskodawca. Postano-wieniem z 22 listopada 2021 r. (sygn. akt […]) Sąd Rejonowy, orzekając w składzie jednego sędziego, zmienił zaskarżone orzeczenie w ten sposób, że uchylił zabezpieczenie udzielone prawomocnym postanowieniem Sądu Rejowego z 6 września 2017 r. Powyższe orzeczenie, wskazane przez skarżącą jako ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, zostało jej doręczone 27 grudnia 2021 r. Skarżąca zarzuciła, że zakwestionowany w skardze przepis nadmiernie ingeruje w pra-wo do sądu. Wprowadzone nim ograniczenie nie jest niezbędne do osiągnięcia celu, dla które-go zostało ustanowione. Istnieją bowiem inne metody zapobiegające rozprzestrzenianiu się OTK ZU B/2022 Ts 73/22 poz. 214 2 wirusa, jak np. „przeprowadzenie narady w sposób zdalny, bądź za pomocą innych środków komunikacji na odległość (…). Zapewnienie realizacji zadań orzeczniczych w okresie pandemii możliwe jest zatem w sposób, który nie będzie naruszał prawa do rozpoznania środka zaskarżenia, w konsekwencji wydania ostatecznego rozstrzygnięcia przez skład kolegialny” (s. 4). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub gdy braki formalne nie zostały usunięte w ustawowym terminie, albo gdy skarga jest oczywi-ście bezzasadna. 2. Skarżąca zakwestionowała art. 15 zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalcza-niem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095, ze zm.), który stanowi, że w okresie obowiązywania stanu zagro-żenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, w sprawach rozpoznawanych według przepisów ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, w pierwszej i drugiej instancji sąd rozpoznaje sprawy w składzie jednego sędziego; prezes sądu może zarządzić rozpoznanie sprawy w składzie trzech sędziów, jeżeli uzna to za wskazane ze względu na szczególną zawi-łość lub precedensowy charakter sprawy. 3. Powyższemu przepisowi skarżąca zarzuciła naruszenie prawa do sądu w aspekcie odpowiedniego ukształtowania procedury sądowej. 4. W odniesieniu do sformułowanych w skardze zarzutów Trybunał zwrócił uwagę, że nie istnieje konstytucyjne prawo do rozpoznania sprawy (w tym środka odwoławczego) przez sąd w składzie kolegialnym (zob. postanowienie TK z 19 lipca 2005 r., sygn. SK 22/04, OTK ZU nr 7/A/2005, poz. 86), podobnie jak nie ma „lepszych” (wieloosobowych) i „gorszych” (jednoosobowych) składów sądu. Wszyscy sędziowie orzekający w sądach powszechnych, niezależnie od tego, czy są to sądy rejonowe, okręgowe czy apelacyjne, są niezawiśli, co oznacza, że posiadają swobodę podejmowania decyzji procesowych w zakresie wyznaczonym przez ustawy i Konstytucję. Żadna osoba trzecia nie może wywierać wpływu na podejmowa-ne przez nich rozstrzygnięcia (zob. postanowienie TK z 7 października 2005 r., sygn. Ts 58/05, OTK ZU nr 1/B/2006, poz. 32). Jak stwierdził Trybunał w wyroku z 24 czerwca 1998 r. (sygn. K 3/98, OTK ZU nr 4/1998, poz. 52), na niezawisłość składa się bowiem kilka istot-nych elementów, do których należą: 1) bezstronność sądu (sędziów) w stosunku do uczestni-ków postępowania; 2) niezależność wobec organów i instytucji pozasądowych; 3) samodziel-ność sędziego wobec władz i innych organów sądowych; 4) niezależność od wpływu czynni-ków politycznych, zwłaszcza partii politycznych; 5) wewnętrzna niezależność sędziego (zob. także wyrok TK z 20 listopada 2007 r., sygn. SK 57/05, OTK ZU nr 10/A/2007, poz. 125). Mając powyższe na względzie Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że zarzuty sformu-łowane w skardze cechuje oczywista bezzasadność. OTK ZU B/2022 Ts 73/22 poz. 214 3 Powyższa okoliczność jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK – podstawą od-mowy nadania analizowanej skardze dalszego biegu. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty doręczenia tego postanowienia.