Ts 74/08

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2009-03-02

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, przewidujący umorzenie postępowania w przypadku utraty mocy obowiązującej zaskarżonego aktu normatywnego, jest zgodny z Konstytucją RP, w szczególności z art. 79 ust. 1, oraz czy orzeczenie TK jest ostatecznym rozstrzygnięciem o prawach skarżącego.
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, stwierdzając, że zarzuty są oczywiście bezzasadne. Po pierwsze, orzeczenie TK nie jest ostatecznym rozstrzygnięciem o prawach skarżącego w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, co wyklucza dopuszczalność skargi w tym zakresie. Po drugie, art. 39 ust. 3 ustawy o TK stanowi wyłączenie stosowania art. 39 ust. 1 pkt 3, gdy wydanie orzeczenia jest konieczne dla ochrony konstytucyjnych wolności lub praw, co obala tezę skarżącego o automatycznym umorzeniu postępowania. W niniejszej sprawie umorzenie poprzedniego postępowania nastąpiło z powodu niespełnienia wymogów formalnych (brak wskazania sposobu naruszenia praw), a nie utraty mocy obowiązującej przepisu.
Stan faktyczny
Skarżący M.J. złożył skargę konstytucyjną, zarzucając niezgodność art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy o TK z Konstytucją, twierdząc, że przepis ten pozbawia go prawa do sądu i uniemożliwia wznowienie postępowania. Skarga wynikała z wcześniejszego umorzenia przez TK postępowania (SK 44/07) dotyczącego art. 16 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Skarżący uważał, że umorzenie to nastąpiło z powodu utraty mocy obowiązującej zaskarżonego przepisu, co uniemożliwiło mu obronę praw. W rzeczywistości TK umorzył postępowanie z powodu braku wykazania związku między przepisem a naruszeniem praw konstytucyjnych.
Rozstrzygnięcie
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 23 kwietnia 2019 r. Pozycja 96 POSTANOWIENIE z dnia 2 marca 2009 r. Sygn. akt Ts 74/08 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Janusz Niemcewicz, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.J., Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej w sprawie zgodności: art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.) z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 1 oraz art. 79 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej zarzucono, że art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.) jest niezgodny z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 1 oraz art. 79 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem skarżącego przepis ten doprowadził do faktycznego pozbawienia go prawa do sądu. Zniweczył też możliwość wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 190 ust. 4 Konstytucji. Źródłem naruszenia praw skarżącego jest – jego zdaniem – dyspozycja, w myśl której Trybunał Konstytucyjny umarza postępowanie, jeżeli akt normatywny w zakwestionowanym zakresie utracił moc ob-owiązującą. Zdaniem skarżącego zastosowanie tego przepisu w odniesieniu do art. 16 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych uniemożliwiło kontrolę konstytucyjności tego przepisu, a w konsekwencji uniemożliwiło wznowienie postępowania zakończonego niekorzystnym dla skarżącego orzeczeniem sądu. Skarga konstytucyjna została złożona w oparciu o następujący stan faktyczny. Skarżą-cy 21 lutego 2006 r. złożył skargę konstytucyjną, w której zakwestionował m.in. zgodność z Konstytucją art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w spra-wach cywilnych (Dz. U. Nr 24, poz. 110, ze zm.). W opinii skarżącego zaskarżony przepis nie gwarantuje zwolnienia przedsiębiorcy od kosztów sądowych w sytuacji, gdy istnieją rzeczy-wiste przesłanki do takiego zwolnienia. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 20 lutego 2008 r. umorzył postępowanie (SK 44/07, OTK ZU nr 1/A/2008, poz. 23). W uzasadnieniu postanowienia Trybunał Konstytucyjny wskazał, że skarżący nie wykazał związku między zaskarżonym art. 16 ust. 3 a swymi prawami konstytucyjnymi. OTK ZU B/2019 Ts 74/08 poz. 96 2 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji skarga konstytucyjna jest dopuszczalna, o ile skarżą-cy wskaże ostateczne rozstrzygnięcie o swych prawach, którego podstawę stanowią wskazane w niej przepisy. Warunek ten w niniejszej sprawie nie został spełniony. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wydane na skutek złożenia skargi konstytucyjnej nie jest ostatecznym orze-czeniem o prawach skarżącego w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji (por. postanowienie TK z 28 listopada 2001 r., SK 12/00, OTK ZU nr 8/2001, poz. 267). Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że zarzuty sformułowane w skardze konstytucyjnej są oczywiście bezzasadne. Skarżący, kwestionując treść art. 39 ust. 1 pkt 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, zdaje się nie zauważać, że w myśl art. 39 ust. 3 przepi-su tego nie stosuje się, gdy wydanie orzeczenia jest konieczne dla ochrony konstytucyjnych wolności lub praw. Tak więc zarzut skarżącego, w myśl którego utrata mocy obowiązującej zaskarżonego przepisu powoduje umorzenie postępowania, nie znajduje podstaw w treści ustawy o Trybunale Konstytucyjnym. Ponadto, we wskazanym w skardze konstytucyjnej postanowieniu Trybunału Konsty-tucyjnego z 20 lutego 2008 r. umorzenie postępowania nie nastąpiło ze względu na utratę mo-cy obowiązującej zaskarżonego przepisu. Trybunał Konstytucyjny na stronie siódmej uzasad-nienia stwierdził m.in.: „W ocenie Trybunału niezasadne byłoby umorzenie postępowania z powodu utraty przez przepis mocy obowiązującej”. Podstawą umorzenia postępowania było niespełnienie przez skargę konstytucyjną wymogów formalnych – wskazania sposobu naru-szenia konstytucyjnych praw skarżącego. Mając powyższe na względzie, należało orzec jak na wstępie.

Powołane przepisy

art. 2 Konstytucjiart. 45 ust. 1 Konstytucjiart. 77 ust. 1 Konstytucjiart. 79 ust. 1 Konstytucji

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło