Ts 74/24

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2025-10-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna, w której skarżąca powołała wyłącznie art. 2 Konstytucji jako wzorzec kontroli, nie wskazując naruszonych konstytucyjnych wolności lub praw, może zostać dopuszczona do rozpoznania merytorycznego?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, ponieważ skarżąca nie usunęła braków formalnych wezwanych w zarządzeniu sędziego TK, a ponadto powołała art. 2 Konstytucji jako jedyny wzorzec kontroli bez wskazania naruszonych wolności lub praw. Art. 2 Konstytucji nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli w postępowaniu skargowym, a brak wyjaśnienia, jakie konkretne prawa zostały naruszone, uniemożliwia Trybunałowi ewentualne odstąpienie od tej zasady.
Stan faktyczny
Skarżąca, spółka z o.o., zaskarżyła zgodność art. 44 § 1 pkt 2 Kodeksu karnego skarbowego z art. 2 Konstytucji, twierdząc, że przedawnienie należności podatkowej powinno oznaczać przedawnienie karalności za przestępstwo skarbowe. Sprawa toczyła się przed organami podatkowymi oraz sądami administracyjnymi, gdzie ostateczny wyrok NSA zapadł w 2023 r. Skarżąca w skardze konstytucyjnej powołała wyłącznie art. 2 Konstytucji, nie wskazując konkretnych naruszonych wolności lub praw, co doprowadziło do wezwania do usunięcia braków formalnych.
Rozstrzygnięcie
odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 24 marca 2026 r. Pozycja 42 POSTANOWIENIE z dnia 6 października 2025 r. Sygn. akt Ts 74/24 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bogdan Święczkowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej […] sp. z. o.o. z siedzibą w R. o zbadanie zgodności: art. 44 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2023 r. poz. 654), rozumianego w ten sposób, że „stanowi podstawę przedawnienia karalności czynu polegającego na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej (a więc również czynu z art. 56 § 1 k.k.s.), podczas gdy karalność takiego przestępstwa skarbowego ustaje zgodnie z art. 44 § 2 k.k.s., a więc także wówczas gdy nastąpiło przedawnienie tej należ-ności”, z art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 22 kwietnia 2024 r. (data nadania) […] sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wystąpiła z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego po-stanowienia. Skarga konstytucyjna została wniesiona na tle następującego stanu faktycznego. Decyzją z 11 grudnia 2019 r. (znak: […]) Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w K. (dalej: Naczelnik UCS) określił skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik 2014 r. Wskutek wniesionego odwołania rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Naczelnika UCS decyzją z 26 czerwca 2020 r. (znak: […], […], […]; dalej: decyzja z 26 czer-wca 2020 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z 10 lutego 2021 r. (sygn. akt […]) oddalił skargę skarżącej w tej sprawie. Orzeczenie to zostało jednak uchylone w całości na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 marca 2022 r. (sygn. akt […]), po-nieważ sąd pierwszej instancji nie zbadał, czy wszczęcie postępowania w sprawie przestęp- OTK ZU B/2026 Ts 74/24 poz. 42 2 stwa karnoskarbowego miało charakter instrumentalny i służyło jedynie uniknięciu przedaw-nienia zobowiązania podatkowego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy z uwzględnieniem powyższej kwestii Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z 29 sierpnia 2022 r. (sygn. akt […]) ponownie oddalił skargę skarżącej na decyzję z 26 czerwca 2020 r. Skarga kasacyjna skarżącej od tego orzeczenia została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 listopada 2023 r. (sygn. akt […]). Wyrok ten został doręczo-ny skarżącej 24 stycznia 2024 r. i wskazany w skardze jako ostateczne orzeczenie w rozumie-niu art. 79 ust. 1 Konstytucji. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że przedawnienie należności publicznoprawnej powinno każdorazowo oznaczać dla podatnika brak możliwości podlegania odpowiedzialno-ści karnej za przestępstwo skarbowe. Tymczasem na skutek kwestionowanej wykładni w sy-tuacji przedawnienia karalności przestępstwa polegającego na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej nie może dojść do skutecznego zawieszenia biegu terminu zobowiązania podatkowego. Kwestionowane przepisy są sprzeczne z zasadą zaufania do państwa i organów podatkowych, a także z zasadą niedziałania prawa wstecz (s. 3 skargi). Prezes Trybunału Konstytucyjnego w zarządzeniu z 23 maja 2024 r. (doręczonym peł-nomocnikowi skarżącej 6 czerwca 2024 r.) wezwał skarżącą do: 1) podpisania skargi konsty-tucyjnej; 2) doręczenia pełnomocnictwa szczególnego; 3) doręczenia odpisów (lub kopii po-świadczonych za zgodność z oryginałem) rozstrzygnięć potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej; 4) udokumentowania daty doręczenia skarżącej ostatecznego orzeczenia oraz 5) zło-żenia czterech odpisów skargi konstytucyjnej. Skarżąca odpowiedziała na powyższe zarządzenie w piśmie z 13 czerwca 2024 r. (data nadania), jednak część złożonych przez nią dokumentów (m.in. skarga konstytucyjna i peł-nomocnictwo) dotyczyła innej sprawy. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 29 kwietnia 2025 r. (doręczo-nym pełnomocnikowi skarżącej 2 lipca 2025 r.) skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi przez: 1) doręczenie podpisanej skargi konstytucyjnej, pełnomoc-nictwa szczególnego oraz kompletnego odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z orygi-nałem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z 29 sierpnia 2022 r. (sygn. akt […]); 2) wskazanie naruszonych konstytucyjnych wolności lub praw skarżącej, wynikających z art. 2 Konstytucji, oraz sposobu ich naruszenia; 3) uzasadnienie zarzutu niekonstytucyjno-ści. Skarżąca nie ustosunkowała się do powyższego zarządzenia. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub gdy braki formalne nie zostały usunięte w ustawowym terminie. 2. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 29 kwietnia 2025 r. skarżąca została wezwana – na podstawie art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK – do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego zarządzenia, pod rygorem odmowy nadania skardze dalszego biegu. Wymienione w nim braki skargi konstytucyjnej OTK ZU B/2026 Ts 74/24 poz. 42 3 dotyczyły zarówno określonych dokumentów, jak i kwestii merytorycznych (wątpliwości co do wzorca kontroli oraz uzasadnienia zarzutów). Zarządzenie zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi skarżącej 2 lipca 2025 r., który nie nadesłał jednak do Trybunału żadnej odpowiedzi. W świetle art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK powoduje to konieczność odmowy nadania skardze dalszego biegu. 3. Niezależnie od powyższego, analizowana skarga konstytucyjna nie spełnia również wymogów formalnych wskazanych w art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK. Skarżąca wniosła o zbadanie kwestionowanych regulacji wyłącznie z art. 2 Konstytu-cji. Przepis ten (co do zasady) nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli konstytu-cyjności w postępowaniu wszczętym na podstawie skargi konstytucyjnej (por. np. postano-wienie pełnego składu z 23 stycznia 2002 r., sygn. Ts 105/00, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 60 oraz wyrok pełnego składu TK z 21 września 2011 r., sygn. SK 6/10, OTK ZU nr 7/A/2011, poz. 73). Pomimo wezwania w trybie art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK skarżąca nie wyjaśniła, jakie kon-stytucyjne wolności lub prawa wywodzi z art. 2 Konstytucji, uniemożliwiając Trybunałowi ewentualne uczynienie odstępstwa od powyższej zasady. Z tego względu należało uznać, że przepis ten nie stanowił dopuszczalnego wzorca kontroli i odmówić nadania skardze dalszego biegu także na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK. 4. W świetle powyższych okoliczności Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania ba-danej skardze dalszego biegu na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 i 2 u.o.t.p.TK. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.

Powołane przepisy

art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło