Ts 75/18

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2020-12-02

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna wniesiona przez osobę nieuprawnioną, mimo powołania się na wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, może uzyskać dalszy bieg, jeśli nie zostało doręczone rozstrzygnięcie właściwego organu o wyznaczeniu pełnomocnika?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że skarga konstytucyjna wniesiona przez osobę nieuprawnioną (czyli nie przez profesjonalnego pełnomocnika, do którego zastępstwa dąży przymus adwokacko-radcowski) jest nieważna. Obowiązek zastępstwa przez pełnomocnika oraz precyzyjne zasady obliczania terminów, w tym moment wznowienia biegu terminu po doręczeniu rozstrzygnięcia o wyznaczeniu pełnomocnika, są kluczowe dla dopuszczalności skargi. Brak doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia właściwego organu (Okręgowej Rady Adwokackiej) o wyznaczeniu pełnomocnika oznacza, że termin nie został prawidłowo zawieszony ani wznowiony, a skarga wniesiona przez osobę nieposiadającą pełnomocnictwa jest niedopuszczalna.
Stan faktyczny
Skarżący K.W. złożył skargę konstytucyjną 7 maja 2018 r., powołując się na wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu złożony wcześniej. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu ze względu na przekroczenie terminu. Skarżący złożył zażalenie, twierdząc, że termin nie upłynął, ponieważ nie został doręczony mu akt wyznaczenia pełnomocnika przez właściwy organ (ORA), a jedynie zarządzenie sędziego. Trybunał zbadał zażalenie i stwierdził, że skarga została sporządzona i wniesiona przez osobę nieuprawnioną, co uniemożliwia nadanie jej dalszego biegu.
Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażalenia

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 12 lutego 2021 r. Pozycja 27 POSTANOWIENIE z dnia 2 grudnia 2020 r. Sygn. akt Ts 75/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski – przewodniczący Mariusz Muszyński – sprawozdawca Justyn Piskorski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 17 grudnia 2019 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej K.W., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej z 7 maja 2018 r. (data nadania) K.W. (dalej: skarżący) kwestionuje zgodność art. 42 § 4 w związku z art. 459 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1904, ze zm.) w zakresie, w jakim przepisy te nie przewidują możliwości złożenia zażalenia na postanowienie sądu w przedmio-cie nieuwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie, z art. 176 ust. 1 w związku z art. 78, w związku z art. 45 ust. 1 i w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospo-litej Polskiej. Skarżący uważa, że kwestionowany przepis pozbawia prawa do zaskarżenia orzecze-nia wydanego w pierwszej instancji i tym samym narusza zasadę dwuinstancyjności postępo-wania sądowego oraz prawo do rozpatrzenia sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. W konsekwencji narusza również zasadę zaufania do państwa i stanowione-go przez nie prawa. 2. Postanowieniem z 17 grudnia 2019 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, ponieważ została wniesiona z naruszeniem ustawo-wego terminu do jej wniesienia. 3. W zażaleniu wniesionym do Trybunału 14 stycznia 2020 r. skarżący zwraca uwagę, że skarga konstytucyjna nie została wniesiona z przekroczeniem ustawowego terminu, po- OTK ZU B/2021 Ts 75/18 poz. 27 2 nieważ nie nastąpiło wznowienie biegu terminu zawieszonego po złożeniu przez niego wnio-sku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Nie został bowiem imiennie wyznaczony pełno-mocnik z urzędu do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej w jego imieniu . Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Kon-stytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p. TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty sfor-mułowane w zażaleniu nie dają podstaw do nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. 3. W skardze konstytucyjnej z 7 maja 2018 r. (data nadania) zawarto informację, że w imieniu skarżącego działa pełnomocnik z urzędu „ustanowiony na skutek wniosku skarżą-cego z dnia 25 listopada 2017 r. zarządzeniem Sądu Rejonowego w P. z dnia 2 lutego 2018 r. w sprawie sygn. akt […], doręczonym pełnomocnikowi w dniu 7 lutego 2018 r.” Dołączone do skargi konstytucyjnej dokumenty potwierdzają wskazane informacje, na podstawie których Trybunał prawidłowo obliczył termin wniesienia skargi konstytucyjnej i stwierdził że został on przekroczony. W zażaleniu skarżący stwierdza, że sędzia sądu rejonowego w wydziale karnym nie jest właściwym organem do ustanowienia pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi kon-stytucyjnej. W związku z tym wznowienie biegu terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej, zawieszonego po złożeniu przez skarżącego wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, nie nastąpiło, ponieważ „autorce skargi konstytucyjnej nie zostało doręczone rozstrzygnięcie Okręgowej Rady Adwokackiej w P. w przedmiocie wyznaczenia jej pełnomocnikiem skarżą-cego, a jedynie zarządzenie sędziego Sądu Rejonowego w P. z dnia 2 lutego 2018 r. w przedmiocie wyznaczenia dla skarżącego pełnomocnika z listy.” 4. Zgodnie z art. 44 u.o.t.p. TK istnieje obowiązek zastępstwa skarżącego przez profe-sjonalnego pełnomocnika. W przypadku, gdy skarżący nie może ponieść kosztów pomocy prawnej może złożyć do sądu rejonowego swego miejsca zamieszkania wniosek o ustanowie-nie dla siebie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Złożenie wniosku wstrzymuje bieg terminu do wniesienia skargi konstytucyjnej. Jego wznowienie następuje pierwszego dnia po dniu doręczenia adwokatowi lub radcy prawnemu rozstrzygnięcia właściwego organu o wy-znaczeniu go pełnomocnikiem skarżącego. Istotą ustanowionego w ustawie przymusu adwokacko-radcowskiego jest reprezento-wanie skarżącego przez profesjonalnego pełnomocnika, a wskazana procedura pozwala na stwierdzenie, czy skarga konstytucyjna została wniesiona w ustawowo określonym terminie. Z treści skargi konstytucyjnej wynika, że została ona sporządzona przez profesjonal-nego pełnomocnika, a dołączone do niej dokumenty pozwalają ocenić, czy została wniesiona w ustawowym terminie. W zażaleniu wniesionym 14 stycznia 2020 r. (data nadania) pełnomocnik z urzędu – odmiennie niż w skardze konstytucyjnej – twierdzi, że nie został wyznaczony do sporządze-nia i wniesienia skargi konstytucyjnej w imieniu skarżącego. Trybunał uznaje zatem, że skar- OTK ZU B/2021 Ts 75/18 poz. 27 3 ga konstytucyjna z 7 maja 2018 r. (data nadania) została wniesiona przez osobę nieuprawnio-ną i nadanie jej dalszego biegu jest niedopuszczalne. Z tych względów Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia.

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło