Ts 75/19
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2019-06-26
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna może być wniesiona od wyroku, od którego strona nie wniósła przysługującego jej środka odwoławczego (apelacji)?Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna jest środkiem sformalizowanym, który można wnieść wyłącznie od orzeczeń ostatecznych, po wyczerpaniu drogi prawnej. Wyczerpanie drogi prawnej oznacza skorzystanie ze wszystkich środków przysługujących w toku instancji. Jeśli strona nie wniesie apelacji od wyroku, nie wyczerpuje drogi prawnej, a tym samym nie uzyskuje orzeczenia spełniającego warunki art. 79 ust. 1 Konstytucji, co stanowi podstawę do odmowy nadania skardze dalszego biegu.Stan faktyczny
Skarżący P.N. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego z 15 maja 2012 r. za popełnienie czynów zabronionych. Skarżący nie wniósł apelacji od tego wyroku, przez co stał się on prawomocny. W 2019 r. skarżący wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego ze skargą konstytucyjną, kwestionującą zgodność art. 31 § 3 k.k. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, wskazując wyrok z 2012 r. jako ostateczne rozstrzygnięcie.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnejPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 31 października 2019 r. Pozycja 189 POSTANOWIENIE z dnia 26 czerwca 2019 r. Sygn. akt Ts 75/19 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Małgorzata Pyziak-Szafnicka, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej P.N. w sprawie zgodności: art. 31 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1600) w zakresie, w jakim „pozwala on na niezastosowanie wyłączenia od-powiedzialności karnej sprawcy, w sytuacji, w której wprawił się on w stan nie-trzeźwości lub odurzenia powodujący wyłączenie lub ograniczenie poczytalno-ści, które przewidywał albo mógł przewidzieć” z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rze-czypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 13 maja 2019 r. (data nadania), P.N. (dalej: skarżący) wystąpił z żądaniem przytoczonym w komparycji ni-niejszego postanowienia. Stan faktyczny, leżący u podstaw skargi konstytucyjnej, przedstawia się następująco. Wyrokiem z 15 maja 2012 r. (sygn. akt […]) Sąd Rejonowy w K. II Wydział Karny (dalej: Sąd Rejonowy) uznał skarżącego za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów (opisanych w punkcie III-XIV komparycji) i za to, na podstawie art. 85 i art. 86 § 1 i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1600, ze zm.; dalej: k.k.) wy-mierzył mu karę łączną dwóch lat i czterech miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 150 stawek dziennych po 10 zł każda. Ponadto, na podstawie art. 46 § 1 k.k., orzekł wobec skarżącego obowiązek naprawienia szkody. Od powyższego orzeczenia skarżą-cy nie wniósł apelacji. Wyrok Sądu Rejonowego z 15 maja 2012 r. został przez skarżącego wskazany jako ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. W związku z tym rozstrzygnięciem skarżący wystąpił do Sądu Rejonowego w K. I Wydział Cywilny z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi konstytucyjnej. Sąd uwzględnił wniosek, a Okręgowa Rada Adwokacka w P. wyzna-
OTK ZU B/2019 Ts 75/19 poz. 189 2 czyła pełnomocnika. O tych ustaleniach Sąd Rejonowy w K. powiadomił pełnomocnika skar-żącego pismem z 12 lutego 2019 r. (sygn. akt […]). Dokument ten został mu doręczony 18 lutego 2019 r. Skarżący twierdzi, że orzeczenie, w związku z którym wystąpił do Trybunału ze skar-gą konstytucyjną, „zostało wydane z pogwałceniem przepisów kodeksu karnego, albowiem w tej sprawie zachodziły okoliczności wyłączające [jego] odpowiedzialność karną”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wol-ności i praw. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji skargę wnosi się „na zasadach określonych w ustawie” w związku z orzeczeniem, w którym sąd lub organ administracji publicznej, na podstawie zakwestionowanego w niej przepisu ustawy lub innego aktu normatywnego, „orzekł ostatecznie” o wolnościach lub prawach występującego z tym środkiem prawnym. W związku z tym, art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i try-bie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK) stanowi, że skarga może być wniesiona „po wyczerpaniu drogi prawnej, o ile droga ta jest przewidziana (…)”. Przez wyczerpanie tej drogi należy – zgodnie z orzecznic-twem Trybunału Konstytucyjnego – rozumieć skorzystanie z wszystkich środków prawnych przysługujących w toku instancji i umożliwiających merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Pojęcie to trzeba zatem łączyć – na podstawie art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK – z wydaniem przez sąd powszechny orzekający w sprawie prawomocnego wyroku, prawomocnego postanowie-nia lub innego ostatecznego rozstrzygnięcia. Istotne jest przy tym to, że obowiązek skorzysta-nia z wszystkich środków prawnych przysługujących skarżącemu w toku instancji wyklucza wniesienie skargi konstytucyjnej od wyroków lub postanowień (czy też innych ostatecznych rozstrzygnięć), które stały się prawomocne lub ostateczne dlatego, że skarżący nie wyczerpał przewidzianej drogi prawnej w postępowaniu sądowym lub administracyjnym (zob. postano-wienie z 18 listopada 2009 r., sygn. SK 12/09, OTK ZU nr 10/A/2009, poz. 158 oraz z 4 sier-pnia 1998 r., sygn. Ts 55/98, OTK ZU nr 5/1998, poz. 93). W analizowanej sprawie skarżący wniósł skargę w związku z wyrokiem Sądu Rejono-wego w K. II Wydział Karny z 15 maja 2012 r. (sygn. akt […]). Zgodnie z art. 444 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1987, ze zm.), od tego rozstrzygnięcia skarżącemu przysługiwała apelacja, z której nie skorzystał. Skoro skarżący nie wniósł środka odwoławczego od wyroku z 15 maja 2012 r., to nie wyczerpał przysługującej mu drogi prawnej, o której mowa w art. 77 ust. 1 Konstytucji, a przez to nie uzyskał orzeczenia spełniającego warunki określone w art. 79 ust. 1 Konstytu-cji. Okoliczność ta jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p. TK – podstawą odmowy na-dania rozpatrywanej skardze dalszego biegu. Mając powyższe na względzie, Trybunał postanowił jak na w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zaża-lenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
OTK ZU B/2019 Ts 75/19 poz. 189 3
Powołane przepisy
art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło