Ts 75/24

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 26 czerwca 2026 r. Pozycja 55 POSTANOWIENIE z dnia 4 lutego 2026 r. Sygn. akt Ts 75/24 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej […] sp. z. o.o. z siedzibą w R. o zbadanie zgodności: 1) art. 94 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administra-cji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615) w związku z art. 165b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383), rozumianego w ten sposób, że „dopuszcza wszczęcie kontroli celno-skarbowej względem podatnika, [u] którego zakończono kontrolę po-datkową i nie wszczęto postępowania podatkowego w sprawie, która była przedmiotem kontroli podatkowej w ciągu 6 miesięcy od jej zakończenia”, ewentualnie: 2) ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 2200), w brzmieniu obowiązującym 11 grudnia 2019 r., w zakresie, w jakim „nie przewiduje szczególnej regulacji dotyczącej zakazu wszczęcia kontroli celno-skarbowej w przypadku przedawnienia możliwości wszczęcia postępowania podatkowego na podstawie art. 165b o.p. przez Na-czelnika Urzędu Skarbowego, tj. w przypadku, w którym Naczelnik Urzędu Skarbowego przeprowadził kontrolę podatkową i nie wszczął postępowania podatkowego w terminie 6 miesięcy”, z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 22 kwietnia 2024 r. (data nadania) […] sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wystąpiła z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego po-stanowienia. OTK ZU B/2026 Ts 75/24 poz. 55 2 Skarga konstytucyjna została wniesiona na tle następującego stanu faktycznego. Decyzją z 11 grudnia 2019 r. (znak: […]) Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w K. (dalej: Naczelnik UCS) określił skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za październik 2014 r. Wskutek wniesionego odwołania rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Naczelnika UCS decyzją z 26 czerwca 2020 r. (znak: […]; dalej: decyzja z 26 czerwca 2020 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z 10 lutego 2021 r. (sygn. akt […]) oddalił skargę skarżącej w tej sprawie. Orzeczenie to zostało jednak uchylone w całości na skutek wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 marca 2022 r. (sygn. akt […]), po-nieważ sąd pierwszej instancji nie zbadał, czy wszczęcie postępowania w sprawie przestęp-stwa karnoskarbowego miało charakter instrumentalny i służyło jedynie uniknięciu przedaw-nienia zobowiązania podatkowego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy z uwzględnieniem powyższej kwestii Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z 29 sierpnia 2022 r. (sygn. akt […]) ponownie oddalił skargę skarżącej na decyzję z 26 czerwca 2020 r. Skarga kasacyjna skarżącej od tego orzeczenia została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 listopada 2023 r. (sygn. akt […]). W uzasadnieniu stwier-dzono, że nie ma ustawowego zakazu przeprowadzenia ponownej kontroli u tego samego po-datnika za ten sam okres rozliczeniowy, jeżeli pierwsza kontrola nie zakończyła się wydaniem ostatecznej decyzji. Wyrok ten, doręczony skarżącej 24 stycznia 2024 r., został wskazany w skardze jako ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że na niekonstytucyjność ponownego wszczynania kontroli celno-skarbowej po przedawnieniu możliwości prowadzenia postępo-wania podatkowego można patrzeć albo jako na skutek błędnej wykładni przepisów wskaza-nych w punkcie 1 petitum skargi, albo jako na lukę legislacyjną w ustawie z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 2200; dalej: ustawa o KAS, s. 3 skargi). Jej zdaniem ustawa o KAS nie rozstrzyga, co dzieje się w przypadku, gdy organ po-datkowy wszczął postępowanie podatkowe i nie wydał decyzji wymiarowej (wobec czego doszło do przedawnienia możliwości prowadzenia postępowania podatkowego), a następnie rozpoczął prowadzenie kontroli celno-skarbowej w oparciu o przepisy ustawy o KAS. Zawie-ra więc lukę prawną, która narusza zasady demokratycznego państwa prawnego, w tym zasa-dę ochrony praw słusznie nabytych, zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz zasadę lex retro non agit (s. 12 skargi). Prezes Trybunału Konstytucyjnego w zarządzeniu z 23 maja 2024 r. (doręczonym peł-nomocnikowi skarżącej 6 czerwca 2024 r.) wezwał skarżącą do: 1) podpisania skargi konsty-tucyjnej; 2) doręczenia pełnomocnictwa szczególnego; 3) doręczenia odpisów (lub kopii po-świadczonych za zgodność z oryginałem) rozstrzygnięć potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej; 4) udokumentowania daty doręczenia skarżącej ostatecznego orzeczenia oraz 5) zło-żenia czterech odpisów skargi konstytucyjnej. Skarżąca odpowiedziała na powyższe zarządzenie w piśmie z 13 czerwca 2024 r. (data nadania), jednak część złożonych przez nią dokumentów (m.in. skarga konstytucyjna i peł-nomocnictwo) dotyczyła innej sprawy. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 21 maja 2025 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 5 czerwca 2025 r.) skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: 1) doręczenie podpisanej skargi konstytucyjnej, peł-nomocnictwa szczególnego oraz kompletnego odpisu lub kopii poświadczonej za zgodność z oryginałem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z 29 sierpnia 2022 r. (sygn. akt […]); 2) doprecyzowanie przedmiotu kontroli wskazanego w punkcie 1 petitum OTK ZU B/2026 Ts 75/24 poz. 55 3 skargi; 3) wskazanie naruszonych konstytucyjnych wolności lub praw skarżącej, wynikają-cych z art. 2 Konstytucji, oraz sposobu ich naruszenia; 4) uzasadnienie zarzutu niekonstytu-cyjności. Skarżąca nie ustosunkowała się do powyższego zarządzenia. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań lub gdy braki formalne nie zostały usunięte w ustawowym terminie. 2. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 21 maja 2025 r. skarżąca zo-stała wezwana – na podstawie art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK – do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego zarządzenia, pod rygorem odmowy nadania skardze dalszego biegu. Wymienione w nim braki skargi konstytucyjnej dotyczyły zarówno określonych dokumentów, jak i kwestii merytorycznych (wątpliwości co do przedmiotu i wzorca kontroli oraz uzasadnienia zarzutów). Powyższe zarządzenie zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi skarżącej 5 czerwca 2025 r. (data udokumentowana), który nie nadesłał jednak do Trybunału żadnej odpowiedzi. W świetle art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p.TK powoduje to konieczność odmowy na-dania skardze dalszego biegu. 3. Niezależnie od powyższego, analizowana skarga konstytucyjna nie spełnia również wymogów formalnych wskazanych w art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK. Skarżąca wniosła o zbadanie kwestionowanych regulacji wyłącznie z art. 2 Konstytu-cji. Przepis ten (co do zasady) nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli konstytu-cyjności w postępowaniu wszczętym na podstawie skargi konstytucyjnej (por. np. postano-wienie pełnego składu z 23 stycznia 2002 r., sygn. Ts 105/00, OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 60 oraz wyrok pełnego składu TK z 21 września 2011 r., sygn. SK 6/10, OTK ZU nr 7/A/2011, poz. 73). Skarżąca, pomimo wezwania w trybie art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK, nie wyjaśniła, jakie konstytucyjne wolności lub prawa wywodzi z art. 2 Konstytucji, uniemożliwiając Trybunało-wi ewentualne uczynienie odstępstwa od powyższej zasady. Z tego względu należało uznać, że przepis ten nie stanowił dopuszczalnego wzorca kontroli i odmówić nadania skardze dalszego biegu także na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK. 4. Badana skarga konstytucyjna jest obciążona także brakiem nieusuwalnym dotyczą-cym przedmiotu kontroli wskazanego w punkcie drugim petitum skargi. Skarżąca wniosła bowiem o zbadanie konstytucyjności całej ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 2200), w brzmieniu obowiązującym 11 grud-nia 2019 r., w zakresie, w jakim nie przewiduje ona określonego rozwiązania. W świetle art. 79 ust. 1 Konstytucji w skardze konstytucyjnej co do zasady nie można kwestionować całej ustawy (w praktyce bowiem podstawą ostatecznych orzeczeń nie są akty normatywne w całości, lecz ich poszczególne przepisy – por. np. postanowienie z 2 grudnia 2020 r., sygn. Ts 155/19, OTK ZU B/2022, poz. 7). Reguła ta obowiązuje także wtedy, gdy OTK ZU B/2026 Ts 75/24 poz. 55 4 przedmiotem skargi konstytucyjnej jest pominięcie prawodawcze (por. np. postanowienie z 2 grudnia 2014 r., sygn. SK 7/14, OTK ZU nr 11/A/2014, poz. 123). W rezultacie skarżący – jak jednoznacznie stanowi art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK – zawsze jest zobowiązany do precy-zyjnego określenia kwestionowanego przepisu ustawy (lub innego aktu normatywnego). W omówionym zakresie skarga nie spełnia tego wymogu formalnego, co powoduje odmowę nadania jej dalszego biegu – w tej części – również na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK. 5. W świetle powyższych okoliczności Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania ba-danej skardze dalszego biegu na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 i 2 u.o.t.p.TK. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.