Ts 76/18
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2019-04-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące ustanawiania pełnomocnika z urzędu i jego procedowania mogą być przedmiotem skargi konstytucyjnej, jeśli nie stanowiły podstawy prawnej ostatecznego rozstrzygnięcia sądu?Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna może dotyczyć tylko tych przepisów, które stanowiły podstawę prawną ostatecznego rozstrzygnięcia sądu. W niniejszej sprawie orzeczenie sądu dotyczyło oceny rzetelności opinii pełnomocnika, a nie samego trybu jego ustanowienia lub obowiązku zawiadomienia o braku podstaw do wniesienia skargi. Zatem przepisy art. 1173 oraz art. 118 § 5 k.p.c. nie były podstawą rozstrzygnięcia, co wyklucza możliwość ich zakwestionowania w skardze konstytucyjnej.Stan faktyczny
Skarżąca K.J. wniosła skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność art. 118 § 5 oraz art. 1173 k.p.c. z Konstytucją RP. Skarga dotyczyła trybu ustanawiania pełnomocnika z urzędu oraz możliwości odmowy sporządzenia skargi przez tego pełnomocnika. Podstawą skargi było postanowienie Sądu Rejonowego z 9 października 2017 r., które oddaliło wniosek skarżącej o stwierdzenie nierzetelności opinii pełnomocnika. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, a następnie nie uwzględnił zażalenia skarżącej na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażaleniaPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 26 sierpnia 2019 r. Pozycja 158 POSTANOWIENIE z dnia 29 kwietnia 2019 r. Sygn. akt Ts 76/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Pszczółkowski – przewodniczący i sprawozdawca Leon Kieres Stanisław Rymar, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 17 stycznia 2019 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej K.J., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej z 4 maja 2018 r. (data wniesienia) K.J. (dalej: skarżąca) zakwestionowała zgodność: 1) art. 118 § 5 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.; dalej: k.p.c.) z art. 32 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 31 ust. 3 zdanie ostatnie, art. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 190 ust. 5, art. 77 ust. 1 i 2, art. 77 ust. 1 i 2 w związku z art. 2, art. 77 ust. 1 i 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypo-spolitej Polskiej; 2) art. 1173 k.p.c. z art. 45 ust. 1, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 2 Konstytucji. Skarżąca kwestionuje określony w art. 1173 k.p.c. tryb ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz tryb jego procedowania przewidziany w art. 118 § 5 k.p.c., dający możliwość odmowy sporządzenia skargi konstytucyjnej lub skargi do Sądu Najwyższego. Zdaniem skarżącej, art. 118 § 5 k.p.c., umożliwiając pełnomocnikowi, a więc osobie nie mającej statusu sędziego Trybunału Konstytucyjnego, wstępne rozpoznanie skargi, naru-sza wymienione w petitum skargi wzorce kontroli konstytucyjności. 2. Postanowieniem z 17 stycznia 2019 r. Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o orga-nizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK) – odmówił nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że wskazane w niej przepisy k.p.c. nie były podstawą prawną rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji.
OTK ZU B/2019 Ts 76/18 poz. 158 2 3. W zażaleniu z 25 stycznia 2019 r. (data nadania), skarżąca zakwestionowała posta-nowienie Trybunału w całości. Zdaniem skarżącej, postanowienie Sądu Rejonowego z 9 października 2017 r. (sygn. akt I Co 106/17) stanowi ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie, a tym samym niezasadne są więc argumenty Trybunału wskazujące na jego brak. Skarżąca zwróciła uwagę, że w sprawie będącej podstawą wniesienia skargi nie mogła skorzystać z konstytucyjnego prawa określonego w art. 79 Konstytucji, ponieważ ustawa zwykła uzależnia możliwość skorzystania z tego prawa od wydania opinii przez osobę nie będącą niezawisłym sądem. Samo wyznaczenie pełnomocnika przez samorząd zawodowy godzi, zdaniem skarżą-cej, w konstytucyjną zasadę rozpoznawania sprawy przez niezawisły wymiar sprawiedliwo-ści. W opinii skarżącej naruszeniem zasad państwa prawa jest uprawnienie samorządu zawo-dowego do umocowania pełnomocnika w sprawie, zamiast ustanowienia go przez sąd. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę-powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p. TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Trybunał stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty sformu-łowane w zażaleniu nie podważają podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w postanowieniu z 17 stycznia 2019 r., słusznie ustalił, że wskazane w peti-tum skargi konstytucyjnej przepisy nie były podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 79 Konstytucji. Z akt sprawy wynika, że skarżąca w piśmie procesowym do Sądu Rejonowego w Ty-chach datowanym na 30 września 2017 r. wniosła, na podstawie art. 118 § 6 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.; dalej: k.p.c.), o stwierdzenie nierzetelności opinii wydanej przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Sąd Rejonowy postanowieniem z 9 października 2017 r. (sygn. akt I Co 106/17) odda-lił wniosek skarżącej o stwierdzenie nierzetelności opinii pełnomocnika ustanowionego w sprawie oraz sporządzenie uzasadnienia. 17 stycznia 2018 r. referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Tychach (sygn. akt I Co 1586/17) postanowił ustanowić dla skarżącej pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego, celem wniesienia skargi konstytucyjnej w związku z postanowieniem Sądu Rejo-nowego w Tychach z 9 października 2017 r. (sygn. akt I Co 106/17). Orzeczenie Sądu Rejonowego z 9 października 2017 r. (sygn. akt I Co 106/17), będące podstawą wniesienia skargi konstytucyjnej dotyczyło oceny rzetelności opinii ustanowionego w sprawie pełnomocnika. W związku z tym ani art. 1173 k.p.c. odnoszący się do trybu wyzna-czania konkretnego pełnomocnika z urzędu przez organ samorządu zawodowego adwokatów lub radców prawnych, ani art. 118 § 5 k.p.c. nakładający na pełnomocnika obowiązek zawia-domienia na piśmie strony oraz sąd, gdy pełnomocnik ten nie stwierdza podstaw do wniesie-
OTK ZU B/2019 Ts 76/18 poz. 158 3 nia skargi, nie były podstawą rozstrzygnięcia będącego podstawą wniesienia skargi konstytu-cyjnej. Zarówno w skardze konstytucyjnej, jak i w zażaleniu na postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, skarżąca przedstawiła zatem zarzuty dotyczące innej kwestii niż ta, która została rozstrzygnięta w orzeczeniu wskazanym jako ostateczne rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 79 Konstytucji. Z tych względów Trybunał – na podstawie art. 61 ust. 8 u.o.t.p. TK – nie uwzględnił zażalenia.
Powołane przepisy
art. 32 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 zdanie ostatnie Konstytucji RPart. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 w związku z art. 190 ust. 5 Konstytucji RPart. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RPart. 77 ust. 1 i 2 w związku z art. 2 Konstytucji RPart. 77 ust. 1 i 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 10 ust. 1 i 2 Konstytucji RPart. 2 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło