Ts 76/18

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2019-04-29

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące ustanawiania pełnomocnika z urzędu i jego procedowania mogą być przedmiotem skargi konstytucyjnej, jeśli nie stanowiły podstawy prawnej ostatecznego rozstrzygnięcia sądu?
Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna może dotyczyć tylko tych przepisów, które stanowiły podstawę prawną ostatecznego rozstrzygnięcia sądu. W niniejszej sprawie orzeczenie sądu dotyczyło oceny rzetelności opinii pełnomocnika, a nie samego trybu jego ustanowienia lub obowiązku zawiadomienia o braku podstaw do wniesienia skargi. Zatem przepisy art. 1173 oraz art. 118 § 5 k.p.c. nie były podstawą rozstrzygnięcia, co wyklucza możliwość ich zakwestionowania w skardze konstytucyjnej.
Stan faktyczny
Skarżąca K.J. wniosła skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność art. 118 § 5 oraz art. 1173 k.p.c. z Konstytucją RP. Skarga dotyczyła trybu ustanawiania pełnomocnika z urzędu oraz możliwości odmowy sporządzenia skargi przez tego pełnomocnika. Podstawą skargi było postanowienie Sądu Rejonowego z 9 października 2017 r., które oddaliło wniosek skarżącej o stwierdzenie nierzetelności opinii pełnomocnika. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, a następnie nie uwzględnił zażalenia skarżącej na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażalenia

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 26 sierpnia 2019 r. Pozycja 158 POSTANOWIENIE z dnia 29 kwietnia 2019 r. Sygn. akt Ts 76/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Pszczółkowski – przewodniczący i sprawozdawca Leon Kieres Stanisław Rymar, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 17 stycznia 2019 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej K.J., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej z 4 maja 2018 r. (data wniesienia) K.J. (dalej: skarżąca) zakwestionowała zgodność: 1) art. 118 § 5 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.; dalej: k.p.c.) z art. 32 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 31 ust. 3 zdanie ostatnie, art. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w związku z art. 2, art. 45 ust. 1 w związku z art. 190 ust. 5, art. 77 ust. 1 i 2, art. 77 ust. 1 i 2 w związku z art. 2, art. 77 ust. 1 i 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypo-spolitej Polskiej; 2) art. 1173 k.p.c. z art. 45 ust. 1, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 2 Konstytucji. Skarżąca kwestionuje określony w art. 1173 k.p.c. tryb ustanowienia pełnomocnika z urzędu oraz tryb jego procedowania przewidziany w art. 118 § 5 k.p.c., dający możliwość odmowy sporządzenia skargi konstytucyjnej lub skargi do Sądu Najwyższego. Zdaniem skarżącej, art. 118 § 5 k.p.c., umożliwiając pełnomocnikowi, a więc osobie nie mającej statusu sędziego Trybunału Konstytucyjnego, wstępne rozpoznanie skargi, naru-sza wymienione w petitum skargi wzorce kontroli konstytucyjności. 2. Postanowieniem z 17 stycznia 2019 r. Trybunał Konstytucyjny – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o orga-nizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK) – odmówił nadania dalszego biegu skardze, stwierdzając, że wskazane w niej przepisy k.p.c. nie były podstawą prawną rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji. OTK ZU B/2019 Ts 76/18 poz. 158 2 3. W zażaleniu z 25 stycznia 2019 r. (data nadania), skarżąca zakwestionowała posta-nowienie Trybunału w całości. Zdaniem skarżącej, postanowienie Sądu Rejonowego z 9 października 2017 r. (sygn. akt I Co 106/17) stanowi ostateczne rozstrzygnięcie w sprawie, a tym samym niezasadne są więc argumenty Trybunału wskazujące na jego brak. Skarżąca zwróciła uwagę, że w sprawie będącej podstawą wniesienia skargi nie mogła skorzystać z konstytucyjnego prawa określonego w art. 79 Konstytucji, ponieważ ustawa zwykła uzależnia możliwość skorzystania z tego prawa od wydania opinii przez osobę nie będącą niezawisłym sądem. Samo wyznaczenie pełnomocnika przez samorząd zawodowy godzi, zdaniem skarżą-cej, w konstytucyjną zasadę rozpoznawania sprawy przez niezawisły wymiar sprawiedliwo-ści. W opinii skarżącej naruszeniem zasad państwa prawa jest uprawnienie samorządu zawo-dowego do umocowania pełnomocnika w sprawie, zamiast ustanowienia go przez sąd. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę-powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072, ze zm.; dalej: u.o.t.p. TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p. TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. Trybunał stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty sformu-łowane w zażaleniu nie podważają podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w postanowieniu z 17 stycznia 2019 r., słusznie ustalił, że wskazane w peti-tum skargi konstytucyjnej przepisy nie były podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 79 Konstytucji. Z akt sprawy wynika, że skarżąca w piśmie procesowym do Sądu Rejonowego w Ty-chach datowanym na 30 września 2017 r. wniosła, na podstawie art. 118 § 6 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360, ze zm.; dalej: k.p.c.), o stwierdzenie nierzetelności opinii wydanej przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika. Sąd Rejonowy postanowieniem z 9 października 2017 r. (sygn. akt I Co 106/17) odda-lił wniosek skarżącej o stwierdzenie nierzetelności opinii pełnomocnika ustanowionego w sprawie oraz sporządzenie uzasadnienia. 17 stycznia 2018 r. referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Tychach (sygn. akt I Co 1586/17) postanowił ustanowić dla skarżącej pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego, celem wniesienia skargi konstytucyjnej w związku z postanowieniem Sądu Rejo-nowego w Tychach z 9 października 2017 r. (sygn. akt I Co 106/17). Orzeczenie Sądu Rejonowego z 9 października 2017 r. (sygn. akt I Co 106/17), będące podstawą wniesienia skargi konstytucyjnej dotyczyło oceny rzetelności opinii ustanowionego w sprawie pełnomocnika. W związku z tym ani art. 1173 k.p.c. odnoszący się do trybu wyzna-czania konkretnego pełnomocnika z urzędu przez organ samorządu zawodowego adwokatów lub radców prawnych, ani art. 118 § 5 k.p.c. nakładający na pełnomocnika obowiązek zawia-domienia na piśmie strony oraz sąd, gdy pełnomocnik ten nie stwierdza podstaw do wniesie- OTK ZU B/2019 Ts 76/18 poz. 158 3 nia skargi, nie były podstawą rozstrzygnięcia będącego podstawą wniesienia skargi konstytu-cyjnej. Zarówno w skardze konstytucyjnej, jak i w zażaleniu na postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, skarżąca przedstawiła zatem zarzuty dotyczące innej kwestii niż ta, która została rozstrzygnięta w orzeczeniu wskazanym jako ostateczne rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 79 Konstytucji. Z tych względów Trybunał – na podstawie art. 61 ust. 8 u.o.t.p. TK – nie uwzględnił zażalenia.

Powołane przepisy

art. 32 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 zdanie ostatnie Konstytucji RPart. 10 ust. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 w związku z art. 190 ust. 5 Konstytucji RPart. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RPart. 77 ust. 1 i 2 w związku z art. 2 Konstytucji RPart. 77 ust. 1 i 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 10 ust. 1 i 2 Konstytucji RPart. 2 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło