Ts 76/20

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2020-10-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 113a ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 50 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ograniczając status strony postępowania wyłącznie do cudzoziemca, narusza prawo do sądu oraz prawo do udziału w postępowaniu administracyjnym zleceniodawcy pracodawcy?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny nadał skardze konstytucyjnej dalszy bieg, stwierdzając, że nie jest ona oczywiście bezzasadna. Skarżący, jako zleceniodawca (pracodawca), powoływał się na naruszenie prawa do sądu administracyjnego oraz prawa do bycia stroną w postępowaniu o zezwolenie na pobyt czasowy cudzoziemca, co zostało odrzucone przez sądy powszechne i NSA na podstawie przepisu wyłączającego pracodawcę ze statusu strony. TK uznał, że zarzuty te wymagają merytorycznego rozpoznania.
Stan faktyczny
Skarżący, będący przedsiębiorcą i zleceniodawcą obywatela Ukrainy, złożył wniosek do Wojewody o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę dla cudzoziemca. Wobec bezczynności lub przewlekłości postępowania skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Sąd odrzucił skargę, uznając, że zgodnie z art. 113a ustawy o cudzoziemcach stroną postępowania jest wyłącznie cudzoziemiec, a pracodawca nie ma statusu strony ani interesu prawnego do wniesienia skargi na bezczynność. Od tego wyroku skarga kasacyjna została oddalona przez NSA.
Rozstrzygnięcie
Nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg.

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 21 grudnia 2020 r. Pozycja 381 POSTANOWIENIE z dnia 6 października 2020 r. Sygn. akt Ts 76/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mariusz Muszyński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.S. w sprawie zgodności: art. 113a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2018 r. poz. 2094, ze zm.) w związku z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) z: – art. 45 ust. 1 w związku z art. 175 ust. 1 w związku z art. 184 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej art. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji, – art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji, – art. 2 w związku z art. 7 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 78 Konstytucji, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 14 kwietnia 2020 r. M.S. (dalej: skarżący), reprezentowany przez radcę prawnego ustanowionego pełnomocnikiem z wyboru, wystąpił z żądaniem na tle następującego stanu faktycznego. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z 1 października 2019 r. (sygn. akt […]) odrzucono, wniesioną przez skarżącego, skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania, zainicjowanego wnioskiem obywatela Ukrainy R.K. (dalej: wnioskodawca), a prowadzonego przez Wojewodę w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Skarżący wyjaśniał, że jest przedsiębiorcą i jako zleceniodawca związany jest z wnioskodawcą umową zlecenia, której wykonanie uzależnione jest od pozytywnego rozpatrzenia złożonego wniosku. W orzeczeniu tym sąd stwierdził jednak, że zgodnie z art. 113a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 35; dalej: ustawa o cudzoziemcach), w postępowaniu w sprawie udzielenia albo cofnięcia zezwolenia na pobyt czasowy, stroną postępowania jest wyłącznie cudzoziemiec, o którym mowa – odpowiednio – w art. 98 ust. 1 albo art. 101 tej ustawy. Z tego względu, OTK ZU B/2020 Ts 76/20 poz. 381 2 zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325; dalej: p.p.s.a.), skarga na bezczynność i przewlekłość postępowania – wniesiona przez skarżącego, a nie przez samego wnioskodawcę – jest niedopuszczalna i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. podlega odrzuceniu. Wniesiona przez skarżącego od tego orzeczenia skarga kasacyjna została oddalona postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 2020 r. (sygn. akt […]), wskazanym ustawie oraz nie jest oczywiście bezzasadna. w skardze konstytucyjnej jako ostateczne – w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji – orzeczenie wydane w sprawie. W petitum skargi konstytucyjnej skarżący wniósł o stwierdzenie niezgodności art. 113a ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 50 § 1 p.p.s.a. w zakresie, w jakim „pozbawia podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę interesu prawnego we wniesieniu skargi oraz pozbawia go prawa do bycia stroną w tym postępowaniu administracyjnym” – z art. 45 ust. 1 w związku z art. 175 ust. 1 w związku z art. 184 oraz art. 77 ust. 1-2 i art. 2, a także z art. 31 ust. 3 w związku z art. 78 Konstytucji. Jednak w uzasadnieniu skargi doprecyzował (s. 2 skargi), że w istocie kwestionowana regulacja, stanowiąc podstawę ostatecznego orzeczenia, wydanego w sprawie objętej wniesioną skargą, naruszyła wynikające – zdaniem skarżącego – z: a) art. 45 ust. 1 w związku z art. 175 ust. 1 w związku z art. 184 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji – prawo do sądu administracyjnego; b) art. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji – prawo do odszkodowania za bezprawne działanie państwa; c) art. 2 w związku z art. 7 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 78 Konstytucji – prawo do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym jego praw i obowiązków, a tym samym zasadę lojalności ustawodawcy wobec adresatów norm prawnych. Treść kwestionowanych przepisów jest następująca: – art. 113a ustawy o cudzoziemcach: „W postępowaniu w sprawie udzielenia albo cofnięcia zezwolenia na pobyt czasowy stroną postępowania jest wyłącznie cudzoziemiec, o którym mowa, odpowiednio, w art. 98 ust. 1 albo art. 101”; – art. 50 § 1 p.p.s.a.: „Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Na etapie wstępnej kontroli Trybunał Konstytucyjny bada, czy skarga spełnia wymogi określone w tej ustawie oraz czy nie jest oczywiście bezzasadna. Co do zasady na tym etapie postępowania Trybunał nie bada natomiast skargi pod kątem pozostałych przesłanek niedopuszczalności orzekania. 2. W ocenie Trybunału badana skarga konstytucyjna spełnia wymogi formalne okre-ślone w ustawie oraz nie jest oczywiście bezzasadna. Skarga konstytucyjna została złożona przez radcę prawnego, ustanowionego pełno-mocnikiem skarżącego z wyboru (art. 44 ust. 1 u.o.t.p. TK). OTK ZU B/2020 Ts 76/20 poz. 381 3 Skarżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną, ponieważ postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 2020 r. (sygn. akt […]) było ostatecznym orzeczeniem wydanym w sprawie objętej wniesioną skargą (art. 79 ust. 1 Konstytucji). Dochowany został również trzymiesięczny termin wniesienia skargi konstytucyjnej (art. 77 ust. 1 u.o.t.p. TK). Skarżący udokumentował datę doręczenia tego orzeczenia (art. 53 ust. 1 pkt 5 u.o.t.p. TK), od którego – jak oświadczył – nie wnosił nadzwyczajnego środka zaskar-żenia (art. 53 ust. 1 pkt 6 u.o.t.p. TK). Skarga przedstawia stan faktyczny sprawy (art. 53 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p. TK) oraz argumenty uprawdopodobniające zarzut naruszenia – wskutek zastosowania kwestiono-wanych w skardze przepisów – przysługujących skarżącemu konstytucyjnych wolności lub praw (art. 53 ust. 1 pkt 1-3 u.o.t.p. TK). 3. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że badana skarga spełnia wymagania przewi-dziane w ustawie, jak też nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p. TK. Dlatego, na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p. TK, skardze konstytucyjnej należało nadać dalszy bieg. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.

Powołane przepisy

art. 45 ust. 1 w związku z art. 175 ust. 1 w związku z art. 184 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RPart. 32 ust. 1 i 2 w związku z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RPart. 77 ust. 1 i 2 Konstytucji RPart. 2 w związku z art. 7 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 78 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło