Ts 78/15
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2016-02-24
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Sądu Apelacyjnego oddalające zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowi ostateczne orzeczenie, od którego doręczenia biegnie termin do wniesienia skargi konstytucyjnej?Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna została oddalona jako wniesiona po terminie. Termin do wniesienia skargi konstytucyjnej biegnie od doręczenia ostatecznego orzeczenia sądu, w którym sąd rozstrzyga o konstytucyjnym prawie, którego ochrony domaga się skarżący. W niniejszej sprawie postanowienie Sądu Apelacyjnego oddalające zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu nie rozstrzygało o braku możliwości zaskarżenia postanowienia sądu pierwszej instancji, lecz jedynie o odmowie sporządzenia uzasadnienia. Zatem nie stanowiło ono orzeczenia kończącego postępowanie w zakresie zarzutu pominięcia zażalenia, a termin do skargi konstytucyjnej upłynął wcześniej.Stan faktyczny
Skarżący M.J. zaskarżył do Trybunału Konstytucyjnego art. 394 § 1 k.p.c. zarzucając pominięcie możliwości zaskarżenia postanowień sądu pierwszej instancji dotyczących wniosku o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając ją za wniesioną po terminie. Skarżący wniósł zażalenie, twierdząc, że termin zaczął biec od doręczenia mu postanowienia Sądu Apelacyjnego z września 2014 r. Trybunał oddalił zażalenie, potwierdzając, że postanowienie to nie było orzeczeniem kończącym postępowanie w zakresie zarzucanym w skardze.Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażaleniaPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 29 lutego 2016 r. Pozycja 129 POSTANOWIENIE z dnia 24 lutego 2016 r. Sygn. akt Ts 78/15 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mirosław Granat – przewodniczący Leon Kieres – sprawozdawca Stanisław Biernat, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 października 2015 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej M.J., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 27 lutego 2015 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżący) zakwestionował zgodność art. 394 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101, ze zm.; dalej: k.p.c.) z art. 45 ust. 1 w zw. z: art. 2, art. 31 ust. 3, art. 37 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 78 i art. 176 ust. 1 Konstytucji. Postanowieniem z 22 października 2015 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania złożonej skardze dalszego biegu, stwierdziwszy, że – w odniesieniu do zarzutu pominięcia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku – skarga nie spełnia ani wymagania określonego w art. 46 ust. 1, ani wynikającego z art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643, ze zm.; dalej: ustawa o TK z 1997 r.). Trybunał ustalił bowiem, że skarżący nie uzyskał ostatecznego orzeczenia, w którym sąd odrzuciłby zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w W. (dalej: Sąd Okręgowy w W.) ze stycznia 2014 r. Z kolei w zakresie zarzutu pominięcia w art. 394 § 1 k.p.c. możliwości zaskarżenia do sądu drugiej instancji postanowienia sądu pierwszej instancji o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia Trybunał uznał skargę za wniesioną po terminie, który – jak podkreślił – upłynął 7 kwietnia 2014 r., a zatem za nieodpowiadającą wymogowi określonemu w art. 46 ust. 1 ustawy o TK z 1997 r. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podnosi, że „wbrew ustaleniom Trybunału skarga została wniesiona z zachowaniem (…) terminu ustawowego”. (…)
OTK ZU B/2016 Ts 78/15 poz. 129 2 Ostatecznym orzeczeniem w ocenie skarżącego było (…) nie orzeczenie Sądu Apelacyjnego w W. (dalej: Sąd Apelacyjny w W.) z grudnia 2013 r., a orzeczenie Sądu Apelacyjnego w W. z września 2014 r., bowiem dopiero w tym postanowieniu ostatecznie orzeczono o prawie skarżącego do sądu i o powiązanych z tym prawem zasadach i prawach wynikających z art. 2, art. 31 ust. 3, art. 37 ust. 1, art. 77 ust. 2, art. 78 i art. 176 ust. 1 Konstytucji (…)”. Jak podkreśla skarżący, „orzeczenie Sądu Apelacyjnego w W. z września 2014 r., doręczone zostało skarżącemu 24 października 2014 roku i dopiero z tym dniem zaczął skarżącemu biec termin do złożenia skargi konstytucyjnej”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 138 w zw. z art. 139 ustawy z dnia 25 czerwca 2015 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 1064, ze zm.; dalej: ustawa o TK z 2015 r.) z dniem 30 sierpnia 2015 r. utraciła moc ustawa o TK z 1997 r. Jednak zgodnie z art. 134 pkt 1 ustawy o TK z 2015 r. w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy w postępowaniu przed Trybunałem na etapie wstępnego rozpoznania skargi konstytucyjnej stosuje się przepisy dotychczasowe, tzn. przepisy ustawy o TK z 1997 r. Rozpatrywane zażalenie dotyczy postanowienia o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, która została wniesiona przed 30 sierpnia 2015 r., dlatego do jej wstępnej kontroli, a zatem i do rozpoznania złożonego zażalenia zastosowanie mają przepisy ustawy o TK z 1997 r. Zgodnie z art. 36 ust. 4 w zw. z art. 49 ustawy o TK z 1997 r. skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. b in fine w zw. z art. 36 ust. 6 i 7 ustawy o TK z 1997 r.). Na etapie rozpoznawania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. W ocenie Trybunału kwestionowane postanowienie jest prawidłowe, a argumenty przytoczone w zażaleniu nie podważają ustaleń przedstawionych w tym orzeczeniu i dlatego nie zasługują na uwzględnienie. W zażaleniu skarżący poza podtrzymaniem zarzutów zawartych w skardze podkreśla, że została ona złożona w terminie. Zdaniem skarżącego termin do wniesienia skargi rozpoczął bowiem bieg dopiero 24 października 2014 r., tj. z dniem doręczenia mu postanowienia Sądu Apelacyjnego w W. z 30 września 2014 r. Odnosząc się do postawionego w zażaleniu zarzutu, Trybunał jeszcze raz zwraca uwagę na to, że postanowieniem z września 2014 r. Sąd Apelacyjny w W. oddalił zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w W. z lutego 2014 r. o odmowie sporządzenia uzasadnienia postanowienia tego sądu z 15 stycznia 2014 r. o odrzuceniu wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku tego sądu z kwietnia 2013 r. W postanowieniu o odmowie nadania skardze dalszego biegu Trybunał wyjaśnił już wyczerpująco, dlaczego orzeczenie, z którym skarżący wiąże początek biegu terminu określonego w art. 46 ust. 1 ustawy o TK z 1997 r., nie jest tym orzeczeniem, w którym sąd ostatecznie rozstrzygnął o konstytucyjnym prawie, którego ochrony skarżący domaga się przed Trybunałem. Należy jedynie powtórzyć, że skoro skarżący kwestionuje brak zażalenia na „postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku” oraz „postanowienie sądu pierwszej instancji w przedmiocie oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku”, to postanowienie Sądu Apelacyjnego z 30 września 2014 r. nie rozstrzygało o żadnej z tych kwestii. Judykat ten – co trzeba podkreślić – nie został zatem wydany na
OTK ZU B/2016 Ts 78/15 poz. 129 3 podstawie zaskarżonego przepisu (we wskazanym w skardze zakresie) i z jego doręczeniem nie można było wiązać początku biegu terminu do wniesienia skargi. Z tych powodów Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 2 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 Konstytucji RPart. 37 ust. 1 Konstytucji RPart. 77 ust. 2 Konstytucji RPart. 78 Konstytucji RPart. 176 ust. 1 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło