Ts 78/24
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2025-02-04
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalające skargi na uchwały rady gminy określające stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowią orzeczenia ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, na podstawie których można wnieść skargę konstytucyjną?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej, stwierdzając, że powołane przez skarżącą wyroki NSA nie spełniają warunków art. 79 ust. 1 Konstytucji. Orzeczenia te nie rozstrzygały bezpośrednio o konkretnych wolnościach lub prawach skarżącej, lecz dokonywały jedynie oceny legalności generalnych aktów normatywnych (uchwał rady gminy). Ponadto, przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach były podstawą prawną rozstrzygnięć sądów, a nie same uchwały, co wyklucza możliwość ich powołania jako podstawy skargi konstytucyjnej dotyczącej tychże uchwał.Stan faktyczny
Skarżąca, firma świadcząca usługi w zakresie odbioru odpadów, zaskarżyła do WSA uchwały Rady Miejskiej w K. określające górne stawki opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. WSA i NSA oddaliły skargi, uznając uchwały za zgodne z prawem. Skarżąca wniosła skargę konstytucyjną, zarzucając naruszenie zasad legalizmu, równości i wolności działalności gospodarczej. Trybunał ustalił, że skarżąca została wykreślona z KRS i prowadzi działalność w innej formie prawnej.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnejPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 30 grudnia 2025 r. Pozycja 322 POSTANOWIENIE z dnia 4 lutego 2025 r. Sygn. akt Ts 78/24 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Zbigniew Jędrzejewski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej […] sp. z o.o. o zbadanie zgodności: 1) art. 6 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1469) w zakresie, w jakim „pozwalają radzie gminy na określenie górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości z pokrzywdzeniem przedsiębiorców wykonujących usługi na ich rzecz, a także w takim zakresie, w jakim pozwalają radzie gminy na określenie ich bez przeprowadzenia jakiejkolwiek procedury ustalenia ich przy wyważeniu interesów tych przedsiębiorców i właścicieli nieruchomości”, z art. 5, art. 7, art. 20, art. 22, art. 32 ust. 1, art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 6 ust. 2 i 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zakresie, w jakim „interpretacja tych przepisów wskazuje na to, że ustalone górne stawki opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości nie stanowią przedmiotu kontroli przez sądy administracyjne”, z art. 5, art. 7, art. 20, art. 22, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji; 3) uchwał Rady Miejskiej w K. z 21 kwietnia 2022 r. nr […] i 17 sierpnia 2022 r. nr […] w sprawie określenia górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości, którzy nie są obowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, za usługi w za-kresie odbierania odpadów komunalnych oraz opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, w zakresie, w jakim ustalają górne stawki opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości, z art. 5, art. 7, art. 20, art. 22, art. 32 ust. 1, art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
OTK ZU B/2025 Ts 78/24 poz. 322 2 UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 23 kwietnia 2024 r. (data nadania) […] sp. z o.o. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wystąpiła z żądaniem przytoczonym na tle następujących stanów faktycznych. Skarżąca (świadcząca usługi w zakresie odbioru i przetwarzania odpadów) zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. dwie uchwały Rady Miejskiej w K. w przedmiocie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi (tj. z 21 kwietnia 2022 r., nr […] i 17 sierpnia 2022 r., nr […]). Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. wyrokami z 9 grudnia 2022 r. (sygn. akt […]) i 10 maja 2023 r. (sygn. akt […]) oddalił skargi na powyższe uchwały. Skargi kasacyjne oddalił natomiast Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami z 28 września 2023 r. (sygn. akt […]) i 5 grudnia 2023 r. (sygn. akt […]). Orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazane w skardze jako ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, zostały doręczone skarżącej odpowiednio 23 stycznia i 29 marca 2024 r. Skarżąca zarzuciła, że zakwestionowane w skardze przepisy naruszają zasady zrówno-ważonego rozwoju, legalizmu i równości, a także wolność działalności gospodarczej i prawo dostępu do sądu. Trybunał ustalił, że skarżąca, 15 maja 2024 r. została wykreślona z Krajowego Reje-stru Sądowego. Obecnie prowadzi działalność w formie spółki akcyjnej ([…] S.A. nr […]). Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie na-dania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna, lub gdy braki formalne nie zostały usunięte w ustawowym terminie. Zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone, ma prawo na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do Trybu-nału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją ustawy lub innego aktu normaty-wnego, na podstawie którego sąd lub inny organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w Konstytucji. W związku z tym przepisy u.o.t.p.TK zobowiązują skarżącego m.in. do dołączenia orzeczenia wydanego na podstawie kwestionowanego przepisu, rozstrzygającego ostatecznie o wolnościach lub prawach albo o obowiązkach skarżącego określonych w Konstytucji (art. 53 ust. 2 pkt 1 u.o.t.p.TK). Orzeczenie to musi posiadać zatem charakter konkretnego i indywidualnego rozstrzygnięcia w przedmiocie praw lub wolności konstytucyjnych, których naruszenie zarzuca się w skardze konstytucyjnej. Będący jego podstawą przepis (ustawy lub innego aktu normatywnego) musi być natomiast źródłem naruszenia wolności lub praw wy-stępującego ze skargą konstytucyjną (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK). Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że wskazane przez skarżącą, jako orzeczenia ostateczne w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, wyroki Naczelnego Sądu Administracyj-nego z 28 września 2023 r. (sygn. akt […]) i 5 grudnia 2023 r. (sygn. akt […]) nie spełniają powyższych warunków. Należy zauważyć, że orzeczenia te nie rozstrzygają o konkretnych wolnościach lub prawach skarżącej, jak również nie nakładają na nią żadnych obowiązków, które godziłyby
OTK ZU B/2025 Ts 78/24 poz. 322 3 w przysługujące jej wolności lub prawa. Ich przedmiotem, a także przedmiotem poprzedzających je wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. była jedynie ocena legalności działania Rady Miejskiej w K., a więc kontrola, czy nie doszło do naruszenia przepisów prawa przy podejmowaniu generalnych aktów normatywnych w postaci uchwał określających górne stawki opłat za wywóz odpadów komunalnych (por. postanowienia TK z: 3 kwietnia 2001 r., sygn. Ts 33/01, OTK ZU nr 4/2001, poz. 117 oraz 4 czerwca 2020 r., sygn. Ts 14/19, OTK ZU B/2023, poz. 51). Trybunał zauważa także, że dołączone do skargi orzeczenia nie zostały wydane na podstawie zakwestionowanych w skardze konstytucyjnej uchwał. Akty te, co podkreślono wyżej, były przedmiotem oceny sądów administracyjnych, a nie podstawą ich orzekania. Przepisem mającym znaczenie dla postępowań zakończonych wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2023 r. i 5 grudnia 2023 r. był zaskarżony przez skarżącą art. 6 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gmi-nach (obecnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 399; dalej: ustawa o czystości i porządku w gminach). To w oparciu o ten przepis, a nie o zakwestionowane w skardze uchwały stwierdzono, że ustale-nie przez Radę Miejską w K. górnej stawki opłat z tytułu zagospodarowania odpadami komu-nalnymi nie miało znamion dowolności, a zatem było zgodne z obowiązującym prawem. Skoro przedstawione wraz ze skargą konstytucyjną wyroki nie rozstrzygają o konsty-tucyjnych wolnościach lub prawach skarżącej, to zakwestionowany w niej art. 6 ust. 2 i 4 ustawy o czystości i porządku w gminach nie był źródłem ich naruszenia. Mając powyższe na względzie Trybunał stwierdza, że analizowana skarga nie spełnia przesłanek wynikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanych w art. 53 ust. 1 pkt 1 i art. 53 ust. 2 pkt 1 u.o.t.p.TK. Powyższe okoliczności są, zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, podstawami od-mowy nadania rozpatrywanej skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącej przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.
Powołane przepisy
art. 5 Konstytucji RPart. 7 Konstytucji RPart. 20 Konstytucji RPart. 22 Konstytucji RPart. 32 ust. 1 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 87 ust. 2 Konstytucji RPart. 94 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło