Ts 78/24
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2025-10-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyroki sądów administracyjnych dotyczące oceny legalności uchwał gminnych w sprawie stawek opłat za odbiór odpadów komunalnych stanowią orzeczenia, o których mowa w art. 79 ust. 1 Konstytucji RP, uprawniające do wniesienia skargi konstytucyjnej?Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna dopuszczalna jest tylko wobec orzeczeń sądów i trybunałów, które rozstrzygają o konkretnych wolnościach lub prawach skarżącej. Wyroki sądów administracyjnych, które dokonały jedynie oceny legalności generalnych aktów normatywnych (uchwał rady gminy) w postępowaniach o charakterze ogólnym, a nie rozstrzygały indywidualnie o prawach konkretnej strony, nie spełniają przesłanek z art. 79 ust. 1 Konstytucji. W konsekwencji Trybunał odmawia nadania skardze dalszego biegu.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła skargę konstytucyjną, żądając stwierdzenia niezgodności art. 6 ust. 2 i 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz uchwał Rady Miejskiej w K. z 2022 r. z przepisami Konstytucji. Skarżąca powoływała się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2023 r., które zakwestionowały legalność uchwał określających górne stawki opłat za odbiór odpadów. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 4 lutego 2025 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu, uznając, że powołane wyroki NSA nie są orzeczeniami w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Skarżąca wniósła zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażaleniaPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 30 grudnia 2025 r. Pozycja 323 POSTANOWIENIE z dnia 23 października 2025 r. Sygn. akt Ts 78/24 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Andrzej Zielonacki – przewodniczący Bogdan Święczkowski – sprawozdawca Wojciech Sych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 4 lutego 2025 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej […] sp. z o.o., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 23 kwietnia 2024 r. (data nadania) […] sp. z o.o. (dalej: skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, wystąpiła o stwierdzenie, że: art. 6 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1469) w zakresie, w jakim „pozwalają radzie gminy na określenie górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości z pokrzywdzeniem przedsiębiorców wykonujących usługi na ich rzecz, a także w takim zakresie, w jakim pozwalają radzie gminy na określenie ich bez prze-prowadzenia jakiejkolwiek procedury ustalenia ich przy wyważeniu interesów tych przed-siębiorców i właścicieli nieruchomości”, są niezgodne z art. 5, art. 7, art. 20, art. 22, art. 32 ust. 1, art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji, natomiast w zakresie, w jakim „interpretacja tych przepisów wskazuje na to, że ustalone górne stawki opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości nie stanowią przedmiotu kontroli przez sądy administracyjne”, są niezgodne z art. 5, art. 7, art. 20, art. 22, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji. Skarżąca wniosła także o stwierdzenie przez Trybunał, że uchwały Rady Miejskiej w K. z 21 kwietnia 2022 r. nr […] i 17 sierpnia 2022 r. nr […] w sprawie określenia górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości, którzy nie są obowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, za usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych oraz opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych, w zakresie, w jakim ustalają górne stawki opłat pono-
OTK ZU B/2025 Ts 78/24 poz. 323 2 szonych przez właścicieli nieruchomości, są niezgodne z art. 5, art. 7, art. 20, art. 22, art. 32 ust. 1, art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji. Skarżąca zarzuciła, że zakwestionowane w skardze przepisy naruszają zasady zrówno-ważonego rozwoju, legalizmu i równości, a także wolność działalności gospodarczej i prawo dostępu do sądu. Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z 4 lutego 2025 r. (doręczonym pełnomoc-nikowi skarżącej 18 lutego 2025 r.) odmówił nadania skardze dalszego biegu, stwierdziwszy, że wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2023 r. (sygn. akt […]) i 5 grudnia 2023 r. (sygn. akt […]), w związku z którymi skarżąca zainicjowała postępowanie przed Trybunałem, nie są orzeczeniami, o których stanowi art. 79 ust. 1 Konstytucji. Nie roz-strzygają one bowiem o konkretnych wolnościach lub prawach skarżącej, jak również nie nakładają na nią żadnych obowiązków, które godziłyby w przysługujące jej wolności lub prawa. Ich przedmiotem, a także przedmiotem poprzedzających je wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. była jedynie ocena legalności działania Rady Miejskiej w K., a więc kontrola, czy nie doszło do naruszenia przepisów prawa przy podejmowaniu general-nych aktów normatywnych w postaci uchwał określających górne stawki opłat za wywóz od-padów komunalnych. Trybunał zwrócił uwagę także na to, że dołączone do skargi orzeczenia nie zostały wydane na podstawie zakwestionowanych w skardze konstytucyjnej uchwał. Akty te były przedmiotem oceny sądów administracyjnych, a nie podstawą ich orzekania. W zażaleniu złożonym 24 lutego 2025 r. (data nadania) skarżąca dowodzi, że dołączo-ne do skargi uchwały i wyroki sądów administracyjnych są orzeczeniami, o których stanowi art. 79 ust. 1 Konstytucji. Potwierdzają one bowiem uprawnienia Rady Gminy K. do ograni-czania wolności gospodarczej i stosowania cen za wykonywaną usługę wywozu odpadów komunalnych na terenie gminy. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p.TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek od-mowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał stwierdza, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty sfor-mułowane w zażaleniu nie podważają podstawy odmowy nadania skardze dalszego biegu. W złożonym środku odwoławczym skarżąca nie wzięła pod uwagę tego, że wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którymi łączy naruszenie swych praw, zostały wyda-ne po rozpoznaniu skarg na akty, których adresatami są wszystkie gminne jednostki organiza-cyjne lub przedsiębiorcy odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wpi-sani do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2 ustawy z 13 wrze-śnia 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (obecnie: Dz. U. z 2025 r. poz. 733), a nie np. decyzje administracyjne wydane w sprawie skarżącej. To właśnie dlatego przedłożone orzeczenia nie posiadają charakteru konkretnych i indywidualnych rozstrzygnięć w przedmiocie konstytucyjnych wolności lub praw konstytucyjnych skarżącej.
OTK ZU B/2025 Ts 78/24 poz. 323 3 3. W zażaleniu skarżąca nie zakwestionowała postanowienia Trybunału w zakresie odmowy przekazania skargi konstytucyjnej do merytorycznego rozpoznania z powodu błęd-nego określenia jej przedmiotu. Mając powyższe na względzie, Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia.
Powołane przepisy
art. 5 Konstytucji RPart. 7 Konstytucji RPart. 20 Konstytucji RPart. 22 Konstytucji RPart. 32 ust. 1 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 87 ust. 2 Konstytucji RPart. 94 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło