Ts 79/20
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2022-02-08
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga konstytucyjna przeciwko przepisom Ordynacji podatkowej dotyczącym odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania osoby prawnej oraz doręczeń decyzji jest dopuszczalna, gdy skarżący nie wykazali staranności w postępowaniu poprzedzającym lub gdy zarzut nie wynika z ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego na podstawie zaskarżonego przepisu?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. W zakresie art. 212 w zw. z art. 116 § 1 i art. 116a § 1 o.p., uznano, że skarga służyła do uchylania się od odpowiedzialności wynikającej z zaniedbań skarżących (brak zgłoszenia upadłości, nieinformowanie o zmianach w zarządzie), co wyklucza ochronę konstytucyjną ze względu na brak minimalnej staranności. W zakresie art. 151 § 1 o.p., zarzut dotyczący doręczenia decyzji nie wynikał z rozstrzygnięcia wydanego na podstawie tego przepisu, lecz z decyzji o solidarnym zwrocie dofinansowania, co czyniło skargę niedopuszczalną.Stan faktyczny
Fundacja, w której zarządzie zasiadały skarżące, otrzymała dofinansowanie na remont hotelu. Skarżące, działając w imieniu fundacji, złożyły wniosek o płatność ostatniej raty dofinansowania, nie informując organu o utracie prawa dzierżawy obiektu, złożeniu wniosku o upadłość oraz swojej rezygnacji z funkcji w zarządzie. Organ rozwiązał umowę o dofinansowanie i zobowiązał fundację do zwrotu środków. Następnie organ orzekł o solidarnym zwrocie tych środków przez skarżących jako byłych członków zarządu. Skarżące zaskarżyli te decyzje w postępowaniu administracyjnym i sądowym, przegrywając na wszystkich instancjach, po czym wnieśli skargę konstytucyjną.Rozstrzygnięcie
odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnejPełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 4 kwietnia 2023 r. Pozycja 78 POSTANOWIENIE z dnia 8 lutego 2022 r. Sygn. akt Ts 79/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Wojciech Sych, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej D.Ś. oraz M.K. o zbadanie zgodności: 1) art. 212 w związku z art. 116 § 1 w związku z art. 116a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, ze zm.) „w zakresie, w jakim decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej za zo-bowiązania podmiotu zobowiązanego jest jedynie konsekwencją niewykona-nia przez zobowiązany podmiot obowiązku wynikającego z decyzji o zwrocie dofinansowania i w postępowaniu przeciwko sobie osoba trzecia nie ma moż-liwości kwestionowania podstawy faktycznej i prawnej tejże «pierwotnej» decyzji, która stała się decyzją ostateczną, gdyż nie została zaskarżona w związku z brakiem osób uprawnionych do wniesienia środka odwoławcze-go (organu reprezentującego), co pozbawia osobę trzecią prawa do sądu, gdyż nie ma ona możliwości merytorycznej obrony przed treścią decyzji dotyczą-cej osoby prawnej, a jej prawo do sądu w celu obrony przed odpowiedzialno-ścią ogranicza się do zbadania tzw. przesłanek egzoneracyjnych oraz wskaza-nia majątku osoby prawnej, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zale-głości podatkowych w znacznej części, co nie stanowi należytego ukształto-wania procedury w celu ochrony przed arbitralnością władzy”, z art. 45 ust. 1 oraz art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 2) art. 151 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa „w zakresie, w jakim umożliwia zastosowanie fikcji prawnej w myśl której doręczenie decyzji osobom praw-nym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności – osobie upo-ważnionej do odbioru korespondencji lub prokurentowi, bez zbadania czy da-na osoba jest rzeczywiście upoważniona do odbioru korespondencji (czy np. jest pracownikiem osoby prawnej) w sytuacji posiadania przez organ wie-dzy, że dany podmiot nie ma organu uprawnionego do reprezentowania go, co jest niezgodne z zasadą demokratycznego państwa prawa i zasadą spra-wiedliwości społecznej”, z art. 2 Konstytucji, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej.
OTK ZU B/2023 Ts 79/20 poz. 78 2 UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 17 kwietnia 2020 r. (data nadania), D.Ś. oraz M.K. (dalej: skarżące), reprezentowane przez pełnomocnika z wyboru, wystąpiły z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego: 1.1. Fundacja „[…]” z siedzibą w K. (dalej: fundacja) złożyła w […] Przedsiębiorczo-ści (dalej: organ) wniosek o dofinansowanie projektu. W dokumencie tym wskazano, że ce-lem projektu jest remont obiektu hotelarskiego, dostosowanie go do potrzeb niepełnospraw-nych oraz poprawa efektywności energetycznej budynku. Fundacja podała również, że jest dzierżawcą obiektu hotelarskiego na okres dwudziestu lat. Projekt został oceniony pozytywnie i w konsekwencji, na podstawie umowy z 1 lipca 2010 r. (nr […]) wraz z późniejszymi aneksami, organ przyznał fundacji dofinansowanie w wysokości 586 635,57 zł, które pochodziło ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i budżetu państwa w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Woje-wództwa na lata 2007-2013. Na mocy oświadczenia z 29 listopada 2011 r. właściciel obiektu hotelarskiego wypo-wiedział fundacji umowę dzierżawy tego obiektu ze skutkiem na 30 listopada 2011 r. Oświa-dczenie właściciela nie było kwestionowane przez fundację. Z kolei w piśmie z 5 grudnia 2011 r. (które wpłynęło do organu 7 grudnia 2011 r.), M.K. (członek zarządu) i B.O. (pełno-mocnik), działające w imieniu fundacji, złożyły wyjaśnienia do wniosku o płatność. Dotyczy-ły one wątpliwości organu co do przedmiarów robót budowlanych i warunków przetargowych stosowanych przez fundację. W piśmie tym wskazano, że wszelkie prace inwestycyjne zostały wykonane i zażądano wypłaty ostatniej części dofinasowania. W rzeczonym dokumencie fun-dacja nie wspomniała natomiast o utracie przez nią prawa dzierżawy obiektu hotelarskiego, a co za tym idzie, o niemożności zrealizowania tego zamierzenia i utrzymania jego efektów w czasie (trwałość). Obie skarżące 6 grudnia 2011 r. skierowały do Sądu Rejonowego w K. wniosek o ogłoszenie upadłości fundacji, który wpłynął do tego Sądu 9 grudnia 2011 r. Wbrew powin-ności wynikającej z umowy o dofinasowanie (§ 8 ust. 2 pkt 5) fundacja nie poinformowała organu o złożeniu wniosku o upadłość. Z kolei 7 grudnia 2011 r. skarżące złożyły rezygnacje ze swoich funkcji pełnionych w zarządzie fundacji, które zostały przyjęte przez radę fundacji. Także o tym fakcie fundacja nie poinformowała organu, a zmiany te nie zostały ujawnione w Krajowym Rejestrze Sądowym. Również 7 grudnia 2011 r. fundacja złożyła do organu wniosek o płatność dofinasowania (pozostałej jego części). Akceptując pisemne wyjaśnienia fundacji, 23 grudnia 2011 r. organ zrealizował wniosek o płatność. Sąd Rejonowy w K., postanowieniem z 2 lutego 2012 r. (sygn. akt […]), oddalił wnio-sek o ogłoszenie upadłości fundacji. Z kolei 5 kwietnia 2012 r. – podczas rutynowego spraw-dzenia danych w Krajowym Rejestrze Sądowym – organ powziął wiadomość o wystąpieniu przez fundację z wnioskiem o ogłoszenie jej upadłości, a także o orzeczeniu sądu z 2 lutego 2012 r. Z przedstawionych powodów – zgodnie z § 18 ust. 2 pkt 8 umowy o dofinansowanie – oświadczeniem z 12 kwietnia 2012 r. organ rozwiązał umowę o dofinansowanie bez zacho-wania okresu wypowiedzenia. Tym samym odpadła podstawa prawna udzielenia fundacji dofinansowania oraz zostało wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu wypłaconego dofinansowania. W trakcie tej procedury ustalono, że sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości fundacji z powodu tego, iż majątek niewypłacalnego dłużnika nie wy-starczał na zaspokojenie kosztów postępowania. W przekonaniu organu fundacja dopuściła się naruszenia szeregu przepisów prawa powszechnie obowiązującego, jak i postanowień umownych. Stało się tak, ponieważ nie poinformowała ona o istotnych okolicznościach mają-cych wpływ na realizację projektu.
OTK ZU B/2023 Ts 79/20 poz. 78 3 Obie skarżące – na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w K. o sygn. akt […] – zostały wykreślone z działu II Krajowego Rejestru Sądowego nr […] dopiero 17 grudnia 2012 r. 1.2. Decyzją nr […] z 3 lipca 2012 r. (znak: […]) organ zobowiązał fundację do zwro-tu, w zakreślonym terminie, wyszczególnionych w tym rozstrzygnięciu kwot. Wobec braku reakcji fundacji na tę decyzję, 21 września 2012 r. zostało wystosowane do niej upomnienie w przedmiocie konieczności zwrotu środków w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyj-nym w administracji. Po bezskutecznym upływie terminu określonego w upomnieniu, organ 31 października 2012 r. wydał tytuły wykonawcze oraz przekazał sprawę Naczelnikowi Dru-giego Urzędu Skarbowego w K. (dalej: organ egzekucyjny) w celu przeprowadzenia egzeku-cji. Postanowieniem z 27 czerwca 2014 r. (znak: […]) organ egzekucyjny z urzędu stwierdził bezskuteczność postępowania egzekucyjnego i umorzył postępowanie z uwagi na brak środ-ków w majątku fundacji. 1.3. Pismem z 13 czerwca 2016 r. (znak:[…]) organ zawiadomił obie skarżące o wszczęciu wobec nich postępowania administracyjnego w sprawie solidarnego zwrotu środków wypłaconych fundacji. W reakcji na to zawiadomienie pełnomocnik jednej ze skar-żących 11 lipca 2016 r. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji organu z 3 lipca 2012 r. oraz o umorzenie postępowania. Zarząd Województwa (dalej: organ odwoławczy), decyzją z 1 marca 2017 r. (nr […]), odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z 3 lipca 2012 r. Wskutek wniosku pełnomocnika jednej ze skarżących – po ponownym rozpoznaniu sprawy – decyzją z 16 maja 2017 r. (nr […]) organ odwoławczy utrzymał w mocy swoje rozstrzygnięcie. 1.4. Decyzją nr […] z 22 czerwca 2017 r. (znak:[…]) organ orzekł o solidarnej odpo-wiedzialności skarżących, zobowiązując je do zwrotu wskazanych w tym rozstrzygnięciu kwot z tytułu zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania. Wobec złożenia przez skarżące odwołania, organ odwoławczy w decyzji z 21 listopada 2017 r. (nr […]) utrzymał w mocy powołane wyżej rozstrzygnięcie. Skarżące wniosły od decyzji organu odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G., który oddalił ją wyrokiem z 11 lipca 2018 r. (sygn. akt […]). Skarga kasacyjna od tego orzeczenia została zaś oddalona w wyroku Naczelnego Sądu Administra-cyjnego z 27 listopada 2019 r. (sygn. akt […]). 2. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 16 września 2020 r. (którego odpis został doręczony pełnomocnikowi skarżących 18 września 2020 r.) – na podstawie art. 61 ust. 3 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U z 2019 r. poz. 2393) – skarżące zostały wezwane do usunięcia braków formalnych skargi konstytucyjnej przez: – doręczenie kompletnego i poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu decyzji z 3 lipca 2012 r. […]; – wskazanie, w imieniu której ze skarżących pełnomocnik odebrał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 listopada 2019 r. (sygn. akt […]), ewentualnie wykazanie, że był uprawniony do odbioru wskazanego wyroku w imieniu obu skarżących; natomiast jeśli był on pełnomocnikiem tylko jednej ze skarżących, udokumentowanie daty odbioru przed-miotowego wyroku przez skarżącą, której nie reprezentował w postępowaniu przed Naczel-nym Sądem Administracyjnym; – wyjaśnienie, w jaki sposób – zdaniem skarżących – zostały naruszone, wskazane przez nie konstytucyjne prawa lub wolności;
OTK ZU B/2023 Ts 79/20 poz. 78 4 – dokładne uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanych w skardze konstytu-cyjnej przepisów ze wskazanymi wzorcami kontroli. We wniesionym do Trybunału 25 września 2020 r. (data nadania) piśmie procesowym pełnomocnik skarżących przedłożył stosowne wyjaśnienia. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie uczyniono art. 212 w związku z art. 116 § 1 w związku z art. 116a § 1, a także art. 151 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, ze zm.; dalej: o.p.). Przepisy te w dacie wydania wobec skarżących decyzji przez organ pierwszej instancji miały następujące brzmie-nie: – art. 212: „Organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia. Decyzje, o których mowa w art. 67d, wiążą organ podatkowy od chwili ich wydania”; – art. 116 § 1: „Za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograni-czoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1574, 1579, 1948 i 2260) albo zatwierdzo-no układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne, albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części”; – art. 116a § 1: „Za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż wymienione w art. 116 odpowia-dają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi osobami. Przepis art. 116 stosuje się odpowiednio”; – art. 151 § 1: „Osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości praw-nej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności – osobie upoważnionej do odbioru korespondencji lub prokurentowi. Przepisy art. 146, art. 148 § 2 pkt 1 oraz art. 150 i art. 150a stosuje się odpowiednio”. Jako wzorce kontroli dla art. 212 w związku z art. 116 § 1 w związku z art. 116a § 1 o.p. skarżąca powołała art. 45 ust. 1 oraz art. 78 Konstytucji. Z kolei art. 151 § 1 o.p. został skonfrontowany z art. 2 ustawy zasadniczej. 3. W odniesieniu do zarzutu niezgodności z Konstytucją art. 212 w związku z art. 116 § 1 w związku z art. 116a § 1 o.p. Trybunał stwierdza, że ocena dopuszczalności merytorycz-nego rozpoznania analizowanej skargi konstytucyjnej nie może odbywać się bez uwzględnie-
OTK ZU B/2023 Ts 79/20 poz. 78 5 nia okoliczności stanu faktycznego poprzedzającego jej wniesienie. Merytoryczne rozpozna-nie skargi konstytucyjnej jest bowiem możliwe jedynie po wykazaniu przez skarżącego minimalnej staranności w trosce o zabezpieczenie swoich interesów prawnych. Skarga kon-stytucyjna – co wymaga szczególnego podkreślenia – nie może być wykorzystywana jako instrument służący korygowaniu zaniedbań popełnionych w postępowaniu poprzedzającym jej wniesienie (por. np. postanowienia TK z: 17 marca 1998 r., sygn. Ts 27/97, OTK ZU nr 2/1998, poz. 20; 16 października 2002 r., sygn. SK 43/01, OTK ZU nr 5/A/2002, poz. 77; 3 lipca 2007 r., sygn. SK 4/07, OTK ZU nr 7/A/2007, poz. 83; 13 stycznia 2011 r., sygn. Ts 301/09, OTK ZU nr 1/B/2011, poz. 65; 22 lipca 2014 r., sygn. SK 28/12, OTK ZU nr 7/A/2014, poz. 87; 27 maja 2014 r., sygn. Ts 124/13, OTK ZU nr 1/B/2015, poz. 21 oraz 17 grudnia 2018 r., sygn. Ts 190/17, OTK ZU B/2019, poz. 63). Trybunał uznaje przy tym, że winą strony (jej przedstawiciela lub pełnomocnika) postępowania jest nieprzykładanie staran-ności i troskliwości w tak wysokim stopniu, jakiego wymaga z natury rzeczy prowadzenie odnośnego postępowania, oraz nieprzestrzeganie wszelkich potrzebnych i możliwych środ-ków ostrożności dla dopełnienia w terminie właściwych czynności proceduralnych (por. przywołane postanowienie TK z 27 maja 2014 r., sygn. Ts 124/13). W świetle załączonych do analizowanej skargi konstytucyjnej rozstrzygnięć nie budzi wątpliwości, że: – 29 listopada 2011 r. (ze skutkiem od 30 listopada 2011 r.) doszło do rozwiązania umowy dzierżawy obiektu hotelarskiego oraz utraty przez Fundację „[…]” z siedzibą w K. (dalej: fundacja), w której zarządzie zasiadały skarżące, prawa do tej nieruchomości; – od 30 listopada 2011 r. niemożliwa stała się realizacja przez fundację, w której za-rządzie zasiadały skarżące, warunków udzielonego dofinansowania (zapewnienia trwałości projektu); – 5 grudnia 2011 r. skarżące (działając w imieniu fundacji) wystąpiły do […] Przed-siębiorczości (dalej: organ) z wnioskiem o płatność ostatniej raty dofinansowania; – 6 grudnia 2011 r. skarżące złożyły do Sądu Rejonowego w K. wniosek o ogłoszenie upadłości fundacji; – 7 grudnia 2011 r. skarżące zrezygnowały z funkcji członków organu zarządzającego fundacją, które to rezygnacje w tym samym dniu zostały przez radę fundacji przyjęte; – 17 grudnia 2012 r. w Krajowym Rejestrze Sądowym zostały ujawnione rezygnacje skarżących z pełnionych przez nie funkcji. Sekwencja powyższych zdarzeń dowodzi w sposób oczywisty, że skarżące – działając w imieniu fundacji – z pełną świadomością wystąpiły o płatność raty dofinansowania. Dyscy-plina finansów publicznych, która dla Trybunału stanowi wiedzę notoryjną, wskazywałaby zaś na to, że fundacja nie otrzymałaby kolejnej raty dofinansowania, gdyby organ został poin-formowany przez fundację (a ściślej – jej zarząd, czyli skarżące) o utracie tytułu prawnego do nieruchomości, złożeniu wniosku o upadłość, jak i rezygnacji z pełnionych funkcji przez członków zarządu. Skarżące swoim działaniem doprowadziły zatem do wypłaty nienależnej kwoty dofi-nansowania, pogarszając tym samym sytuację majątkową fundacji, albowiem fundacja została zobowiązana do zwrotu nie tylko otrzymanego wcześniej dofinansowania, ale także ostatniej raty wraz z odsetkami. Z chwilą utraty przez fundację tytułu prawnego do nieruchomości od-padła bowiem podstawa do udzielenia jej dalszego dofinansowania. W tych okolicznościach orzeczenie o odpowiedzialności skarżących za zaległość z tytułu udzielonego dofinansowania wraz z należnymi odsetkami miało swoje prawne uzasadnienie. Skoro bowiem skarżące swo-im działaniem przyczyniły się do powstania zaległości i jednocześnie we właściwym czasie nie złożyły wniosku o ogłoszenie upadłości (por. postanowienie Sądu Rejonowego w K. z 2 lutego 2012 r., sygn. akt […]), a także nie dopełniły ciążących na nich obowiązków in-formacyjnych wobec organu, to bezsporna jest ich odpowiedzialność za podejmowane
OTK ZU B/2023 Ts 79/20 poz. 78 6 w imieniu fundacji decyzje. Odpowiedzialność ta w szczególności zachodzi wobec braku ma-jątku fundacji, z którego mogłoby zostać zaspokojone roszczenie wierzyciela publicznopraw-nego. Na marginesie Trybunał zwraca uwagę, że obecne położenie prawne skarżących – zwłaszcza w okolicznościach niniejszej sprawy – wynika również z domniemania prawdzi-wości wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym (art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2019 r. poz. 1500, ze zm.). Podczas rutynowego sprawdzania przez organ danych fundacji w Krajowym Rejestrze Sądowym (5 kwietnia 2012 r.), wydania decyzji w przedmiocie zobo-wiązania fundacji do zwrotu przyznanych dotacji (3 lipca 2012 r.), ponaglenia w sprawie zwrotu dotacji (21 września 2012 r.) oraz wydania tytułów wykonawczych przeciwko funda-cji (30 października 2012 r.) obie skarżące nadal figurowały w dziale II odnośnego rejestru jako członkowie zarządu fundacji; zostały wykreślone dopiero 17 grudnia 2012 r. Oczywiście, wskazane wyżej domniemanie jest podważalne, jednakże wymaga ze strony samych zaintere-sowanych stosownej aktywności (por. np. prawomocny wyrok WSA w W. z 28 września 2017 r., sygn. akt […], CBOSA). Z załączonych do skargi konstytucyjnej rozstrzygnięć wy-nika zaś, że zarówno rada fundacji (która przyjęła rezygnacje skarżących), jak i same skarżą-ce, zaniechały poinformowania organu o zmianie w składzie zarządu fundacji. Okoliczność ta – wprawdzie wtórna wobec działań podejmowanych przez obie skarżące przed 7 grudnia 2011 r. – miała jednak ten skutek, że po wskazanej dacie skarżące wobec podmiotów trzecich (w tym organu) uchodziły nadal za umocowane do reprezentowania fundacji. W ocenie Trybunału analizowana skarga konstytucyjna stanowi jedynie próbę uchyle-nia się przez skarżące od odpowiedzialności z tytułu art. 116 § 1 pkt 1 w związku z art. 116a § 1 o.p. Tym bardziej, że – wbrew ich twierdzeniu – decyzja organu z 22 czerwca 2012 r. nie była „jedynie konsekwencją niewykonania przez zobowiązany podmiot obowiązku wynikają-cego z decyzji [z 3 lipca 2012 r.] o zwrocie dofinansowania”, a następstwem zaniedbań w zarządzaniu fundacją, o czym świadczą – zarówno – odmowa ogłoszenia jej upadłości przez Sąd Rejonowy w K. (brak środków na przeprowadzenie postępowania upadłościowego i zaspokojenia wierzycieli), jak i ocena nieziszczenia się przesłanek egzoneracyjnych, doko-nana przez sądy administracyjne obu instancji wobec skarżących. Argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu skargi oraz piśmie procesowym podwa-ża odpowiedzialność skarżących będących do 7 grudnia 2011 r. (data złożenia rezygnacji) członkami zarządu fundacji, jako „dłużników rezerwowych” zobowiązania publicznoprawne-go w związku z decyzją z 22 czerwca 2012 r. wydaną wobec fundacji, jako „dłużnika podsta-wowego”. Jest to teza niezasadna, albowiem przypisywałaby odpowiedzialność członków zarządu wyłącznie wobec osób piastujących swe funkcje w dacie wydania decyzji zobowiązu-jących odnośnie do osób prawnych, a nie wobec osób, które jako członkowie zarządu dopro-wadziły do negatywnego ukształtowania położenia osoby prawnej. W związku z powyższym – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK – należało od-mówić nadania dalszego biegu skardze w zakresie dotyczącym badania zgodności art. 212 w związku z art. 116 § 1 w związku z art. 116a § 1 o.p. z art. 45 ust. 1 oraz art. 78 Konstytucji. 4. W odniesieniu do zarzutu niezgodności z Konstytucją art. 151 § 1 o.p. Trybunał przypomina, że z konstrukcji polskiej skargi konstytucyjnej wynika, iż celem jej jest ochrona przysługujących skarżącemu konstytucyjnych praw i wolności naruszonych na skutek wyda-nia ostatecznego rozstrzygnięcia na podstawie przepisu (normy prawnej), którego konstytu-cyjność jest kwestionowana. Do uznania skargi konstytucyjnej za dopuszczalną, konieczne jest występowanie ścisłej relacji (związku) pomiędzy treścią orzeczenia, zaskarżonym przepi-sem aktu normatywnego (normą prawną) a postawionym zarzutem niezgodności tego przepi-su z określoną normą konstytucyjną (por. np. postanowienia TK z: 4 marca 2014 r., sygn.
OTK ZU B/2023 Ts 79/20 poz. 78 7 Ts 88/13, OTK ZU nr 2/B/2014, poz. 147; 10 lipca 2014 r., sygn. Ts 224/12, OTK ZU nr 5/B/2014, poz. 385 oraz 8 listopada 2016 r., sygn. Ts 294/15, OTK ZU B/2016, poz. 507, a także wyroki TK z 20 grudnia 2017 r., sygn. SK 37/15, OTK ZU A/2017, poz. 90 oraz 23 kwietnia 2020 r., sygn. SK 66/19, OTK ZU A/2020, poz. 13). W tym kontekście Trybunał stwierdza, że zarzut dotyczący art. 151 § 1 o.p. został wy-wiedziony od decyzji organu nr […] z 3 lipca 2012 r. (znak: […]), którą – jak utrzymują skar-żące – doręczono osobie nieuprawnionej, a przez to nie powinna była wejść do obrotu praw-nego. Stosownie zaś do art. 79 ust. 1 Konstytucji i art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK możliwe byłoby wniesienie skargi konstytucyjnej w tym zakresie dopiero od ewentualnego ostatecznego orze-czenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, zamykającego sądowoadministracyjny tok kon-troli decyzji Zarządu Województwa (dalej: organ odwoławczy) z 16 maja 2017 r. (nr […]), utrzymującej w mocy decyzję tego organu z 1 marca 2017 r. (nr […]) o odmowie stwierdze-nia nieważności decyzji z 3 lipca 2012 r. Innymi słowy, decyzja organu nr […] z 22 czerwca 2017 r. (znak: […] –) oraz wydane w jej następstwie decyzja organu odwoławczego z 21 li-stopada 2017 r. (nr […]), wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z 11 lipca 2018 r. (sygn. akt […]) i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 listopada 2019 r. (sygn. akt […]) nie stanowią orzeczeń wydanych na podstawie zakwestionowanego art. 151 § 1 o.p. W związku z powyższym – na podstawie art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – należało od-mówić nadania dalszego biegu skardze w zakresie dotyczącym badania zgodności art. 151 § 1 o.p. z art. 2 Konstytucji. W tym stanie rzeczy należało postanowić jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącym przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na niniejsze postanowienie w terminie siedmiu dni od daty jego doręczenia.
Powołane przepisy
art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło