Ts 80/17

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 18 czerwca 2020 r. Pozycja 185 POSTANOWIENIE z dnia 20 czerwca 2017 r. Sygn. akt Ts 80/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Małgorzata Pyziak-Szafnicka, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej D. Co Ltd. oraz International Ltd. w sprawie zgodności: 1) art. 240 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1749, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. w zw. z art. 449 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyza-cyjne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1574, ze zm.) z art. 77 ust. 2 oraz art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypo-spolitej Polskiej, 2) art. 240 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1749, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. z art. 77 ust. 2 oraz art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, 3) art. 242 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1749, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. oraz od 1 stycznia 2016 r. z art. 77 ust. 2, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 12 kwietnia 2017 r. (data nadania) D. Co Ltd. oraz Inter-national Ltd. (dalej: skarżące) wystąpiły o stwierdzenie, że art. 240 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1749, ze zm.; dalej: Prawo upadłościo-we) w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. w zw. z art. 449 ustawy z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1574, ze zm.; dalej: Prawo restrukturyzacyjne) są niezgodne z art. 77 ust. 2 oraz art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz OTK ZU B/2020 Ts 80/17 poz. 185 2 art. 32 ust. 1 Konstytucji. Ponadto skarżące wniosły o uznanie art. 240 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. za sprzeczny z art. 77 ust. 2 oraz art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji. Dodatkowo skarżące zarzuciły nie-zgodność art. 242 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. oraz od 1 stycznia 2016 r. z art. 77 ust. 2, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującą sprawą. Skarżące reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika zgłosiły 14 września 2016 r. wierzytel-ność w postępowaniu upadłościowym. Zarządzeniem z dnia 21 września 2016 r. (sygn. akt […]) Sąd Rejonowy Lublin – Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku – IX Wydział Go-spodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych dokonał zwrotu zgłoszenia wie-rzytelności. W uzasadnieniu sąd ten wskazał, że zgłoszenie nie spełnia wymagań określonych w art. 239 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. Zaża-lenie na to rozstrzygnięcie postanowieniem z dnia 16 grudnia 2016 r. (sygn. akt […]) oddalił Sąd Rejonowy Lublin – Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku – IX Wydział Gospodar-czy dla spraw upadłościowych i naprawczych. Postanowienie Sądu Rejonowego zostało doręczone skarżącym 12 stycznia 2017 r. Zdaniem skarżących w sprawie, w związku z którą wniesiono skargę do Trybunału, zakwestionowane art. 240 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 sty-cznia 2016 r. w zw. z art. 449 Prawa restrukturyzacyjnego są niezgodne z Konstytucją w za-kresie, w jakim art. 240 Prawa upadłościowego znajduje zastosowanie do postępowań, w któ-rych przed dniem 1 stycznia 2016 r. wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości, w tym w sytua-cji, gdy strona zgłaszająca wierzytelność nie mogła powziąć informacji o dacie wpłynięcia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz w zakresie, w jakim art. 240 Prawa upadłościowego nie wskazuje rodzaju dokumentów, jakie wierzyciel powinien przedstawić w formie dowodów oraz nie konkretyzuje sposobu dokonania przez wierzyciela określenia wierzytelności. W opi-nii skarżących wskazane przepisy naruszają art. 77 ust. 2 Konstytucji (zakaz zamykania drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw) oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji (prawo do sądu) w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji (zasada proporcjonalności), art. 32 ust. 1 Konstytu-cji (zasada równości) i art. 2 Konstytucji (zasada demokratycznego państwa prawnego), a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji (prawo do własności i innych praw majątkowych oraz równa ochrona tych praw) oraz art. 21 ust. 1 Konstytucji (zasada ochrony własności) w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji (zasada proporcjonalności) oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji (zasada równości). Ponadto skarżące zakwestionowały art. 240 Prawa upadłościowego w brzmieniu obo-wiązującym przed 1 stycznia 2016 r. w zakresie tożsamym z określonym dla zaskarżonych art. 240 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. w zw. z art. 449 Prawa restrukturyzacyjnego oraz powołały identyczne wzorce kontroli. Trzeci zaskarżony przepis to art. 242 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązu-jącym przed 1 stycznia 2016 r. i po tej dacie. Skarżące stwierdziły, że w zakresie, w jakim art. 242 Prawa upadłościowego nie przewiduje obowiązku wezwania wierzyciela reprezento-wanego przez pełnomocnika procesowego do uzupełnienia braków formalnych zgłoszenia wierzytelności przed dokonaniem jego zwrotu, jest niezgodny z art. 77 ust. 2 Konstytucji (za-kaz zamykania drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw) oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji (prawo do sądu) w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji (zasada proporcjonalności), art. 32 ust. 1 Konstytucji (zasada równości) i art. 2 Konstytucji (zasada demokratycznego państwa prawnego), a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji (prawo do własności i innych praw majątkowych oraz równa ochrona tych praw) oraz art. 21 ust. 1 Konstytucji (zasada OTK ZU B/2020 Ts 80/17 poz. 185 3 ochrony własności) w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji (zasada proporcjonalności) oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji (zasada równości). Zarządzeniem z dnia 17 maja 2017 r. sędzia Trybunału Konstytucyjnego wezwał skarżą-ce do usunięcia braku formalnego skargi konstytucyjnej przez doręczenie prawidłowo sporzą-dzonych pełnomocnictw szczególnych do sporządzenia skargi konstytucyjnej i reprezentowa-nia skarżących w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym udzielonych przez D. Co Ltd. oraz International Ltd. Skarżące pismem z 29 maja 2017 r. uzupełniły braki formalne skargi konstytucyjnej. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: W myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zo-stały naruszone, ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, zakwestionować zgodność z Konstytucją przepisów ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie których sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego wolnościach lub prawach albo obowiązkach określonych w Konstytucji. Stosownie do zakwestionowanego art. 240 Prawa upadłościowego w brzmieniu obo-wiązującym przed 1 stycznia 2016 r. w zgłoszeniu wierzytelności należy podać: (1) imię i nazwisko bądź nazwę albo firmę wierzyciela i odpowiednio jego miejsce zamieszkania albo siedzibę; (2) określenie wierzytelności wraz z należnościami ubocznymi oraz wartość wierzy-telności niepieniężnej; (3) dowody stwierdzające istnienie wierzytelności; (4) kategorię, do której wierzytelność ma być zaliczona; (5) zabezpieczenia związane z wierzytelnością oraz oświadczenie wierzyciela, w jakiej prawdopodobnie sumie wierzytelność nie będzie zaspoko-jona z przedmiotu zabezpieczenia; (6) w razie zgłoszenia wierzytelności, w stosunku do której upadły nie jest dłużnikiem osobistym, przedmiot zabezpieczenia, z którego wierzytelność podlega zaspokojeniu; (7) stan sprawy, jeżeli co do wierzytelności toczy się postępowanie sądowe lub administracyjne; (8) jeżeli wierzyciel jest wspólnikiem albo akcjonariuszem spół-ki będącej upadłym – ilość posiadanych udziałów albo akcji oraz ich rodzaj. W myśl zaskarżonego art. 449 Prawa restrukturyzacyjnego w sprawach, w których przed dniem wejścia w życie ustawy wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości, stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast art. 242 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycz-nia 2016 r. przewiduje, że jeżeli zgłoszenia wierzytelności dokonuje przedsiębiorca lub wie-rzyciel reprezentowany przez pełnomocnika procesowego, którym jest adwokat lub radca prawny, zgłoszenie wierzytelności nieodpowiadające wymaganiom określonym w art. 239 i art. 240 lub zawierające inne braki uniemożliwiające nadanie zgłoszeniu biegu podlega zwrotowi bez wzywania do jego uzupełnienia. Zakwestionowany art. 242 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. stanowi: „Jeżeli zgłoszenia wierzytelności dokonuje wierzyciel reprezen-towany przez pełnomocnika procesowego, którym jest adwokat lub radca prawny, lub osoba posiadająca licencję doradcy restrukturyzacyjnego, zgłoszenie wierzytelności nieodpowiada-jące wymaganiom określonym w art. 239 i art. 240 lub zawierające inne braki uniemożliwia-jące nadanie zgłoszeniu biegu podlega zwrotowi bez wzywania do jego uzupełnienia”. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że art. 242 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. nie był podstawą ostatecznego orzeczenia wydanego w sprawie skarżących, ponieważ zgodnie z art. 449 Prawa restrukturyzacyjnego do sprawy skarżących miały zastosowanie przepisy dotychczasowe, a zatem art. 242 Prawa upadłościo-wego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. Ponadto Trybunał Konstytucyjny ustalił, że zarzuty skargi konstytucyjnej dotyczą w istocie jedynie art. 240 pkt 2 i 3, a nie art. 240 pkt 1 i 4-8 Prawa upadłościowego w brzmie- OTK ZU B/2020 Ts 80/17 poz. 185 4 niu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. Skarżące zakwestionowały bowiem art. 240 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do postępowań, w których przed dniem 1 stycznia 2016 r. wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości, w tym w sytuacji, gdy strona zgłaszająca wierzytel-ność nie mogła powziąć informacji o dacie wpłynięcia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz w zakresie, w jakim art. 240 Prawa upadłościowego nie wskazuje rodzaju dokumentów, jakie wierzyciel powinien przedstawić w formie dowodów oraz nie konkretyzuje sposobu dokona-nia przez wierzyciela określenia wierzytelności. Trybunał Konstytucyjny na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 60 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 4 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: ustawa o TK) odmawia nadania dal-szego biegu badanej skardze konstytucyjnej w zakresie dotyczącym art. 242 Prawa upadło-ściowego w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. oraz w zakresie dotyczącym art. 240 pkt 1 i 4-8 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że sformułowane zarzuty dotyczą w istocie sytuacji, w której skarżące reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika nie dopełniły wymagań określonych w art. 239 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązują-cym przed 1 stycznia 2016 r. Stosownie do tego przepisu zgłoszenia wierzytelności dokonuje się na piśmie w dwóch egzemplarzach. Do pisma zgłaszający wierzytelność dołącza oryginał lub notarialnie poświadczony odpis dokumentu uzasadniającego zgłoszenie. Poświadczenia odpisów może dokonać także radca prawny lub adwokat, będący pełnomocnikiem wierzycie-la, który zgłasza wierzytelność. Jak wynika z uzasadnienia zarządzenia z dnia 21 września 2016 r. oraz postanowienia z dnia 16 grudnia 2016 r., skarżące reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika nie dołączyły do dokonanego 14 września 2016 r. zgłoszenia wierzytelności oryginałów lub po-świadczonych odpisów dokumentów zgodnie z art. 239 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. i to było rzeczywistym powodem zwrotu zgłoszenia. Ponadto z treści dołączonego do skargi ogłoszenia opublikowanego w Monitorze Są-dowym i Gospodarczym nr 114/2016 (4999), poz. 14842 z dnia 15 czerwca 2016 r. wynika, że w terminie 3 miesięcy wierzyciele upadłego, w tym skarżące, mogli zgłaszać wierzytelno-ści sędziemu-komisarzowi. Skarżące uczyniły to jednak dopiero 14 września 2016 r., a więc w przedostatnim dniu tego terminu. Gdyby zgłosiły wierzytelność wcześniej, to po otrzyma-niu zarządzenia o zwrocie zgłoszenia mogłyby ponownie (z zachowaniem trzymiesięcznego terminu od publikacji ogłoszenia) zgłosić wierzytelność, załączając oryginały lub poświad-czone odpisów dokumentów. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie stwierdzał, że skarga konstytucyjna jest środ-kiem ochrony podstawowych praw i wolności zagwarantowanych w Konstytucji. Dlatego też przy rozpatrywaniu skarg konstytucyjnych szczególnie istotne wydaje się zwrócenie uwagi na zabezpieczenie interesów prawnych skarżących. Możliwe jest to jednak dopiero po dochowa-niu przez nich choćby minimalnej staranności w trosce o zabezpieczenie tychże interesów. Poziom tej staranności został wyznaczony przez określenie wymogów dopuszczalności wnie-sienia skargi konstytucyjnej. Trybunał podkreślał już, że „skarga ta nie może być wykorzy-stywana jako instrument służący korygowaniu zaniedbań popełnionych w postępowaniu po-przedzającym jej wniesienie” (zob. postanowienia TK z dnia 16 października 2002 r., SK 43/01, OTK ZU nr 5/A/2002, poz. 77 oraz 17 marca 1998 r., Ts 27/97, OTK ZU nr 2/1998, poz. 20). Skarga konstytucyjna, będąca w istocie zarzutem przeciw prawu, jest ultima ratio – ostatnią szansą dochodzenia praw i wolności naruszonych przez zastosowanie przepisu kwestionowanego w skardze. Poza oceną Trybunału Konstytucyjnego muszą zatem pozostawać również te sytuacje, w których utrata prawa do rozpoznania skargi konstytucyjnej OTK ZU B/2020 Ts 80/17 poz. 185 5 następuje w rezultacie uchybień popełnionych przez skarżącego na wcześniejszych etapach postępowania (zob. postanowienie TK z dnia 3 lipca 2007 r., SK 4/07, OTK ZU nr 7/A/2007, poz. 83). W związku z powyższym Trybunał stwierdza, że analizowana skarga konstytucyjna jest próbą skorygowania zaniedbań, do których skarżące i ich pełnomocnik doprowadzili na etapie postępowania przed sądem powszechnym. Wątpliwości Trybunału nie budzi bowiem, że źródłem (i przyczyną) zwrotu zgłoszenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym było niedopełnienie wymagań określonych w art. 239 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r., a nie treść zakwestionowanego w skardze konstytu-cyjnej art. 240 pkt 2 i 3 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. Przechodząc do analizy zarzutów skargi konstytucyjnej, Trybunał podkreśla na wstę-pie, że zakwestionowanie zgodności z Konstytucją art. 240 pkt 2 i 3 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. po pierwsze – w zakresie, w jakim przepis ten znajduje zastosowanie do postępowań, w których przed dniem 1 stycznia 2016 r. wpłynął wniosek o ogłoszenie upadłości, w tym w sytuacji, gdy strona zgłaszająca wierzytel-ność nie mogła powziąć informacji o dacie wpłynięcia wniosku o ogłoszenie upadłości, a po drugie – w zakresie, w jakim zakwestionowany przepis nie wskazuje rodzaju dokumentów, które wierzyciel powinien przedstawić w formie dowodów oraz nie konkretyzuje sposobu dokonania przez wierzyciela określenia wierzytelności nie ma związku ani z treścią art. 240 pkt 2 i 3 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. ani wydanym w sprawie skarżących ostatecznym orzeczeniem. Trybunał przypomina, że: „Skarga konstytucyjna wedle Konstytucji nie jest skargą »na rozstrzygnięcie«, lecz skargą »na przepis«. Gdy przyczyną zarzucanego naruszenia jest niekonstytucyjne zastosowanie lub zinterpretowanie przepisu zgodnego z Konstytucją – skar-ga nie służy. To kształtuje w szczególny sposób dowodowe powinności skarżącego: nawet bowiem wykazanie istnienia związku koniecznego (typu conditio sine qua non) między za-rzucanym naruszeniem wolności (praw) konstytucyjnych a rozstrzygnięciem, które ów skutek spowodowało, nie jest tożsame z dowodem, że przyczyną zarzucanego naruszenia jest nie-konstytucyjność samego przepisu będącego prawną podstawą rozstrzygnięcia. Niezbędne jest bowiem wykazanie, że związek ten istnieje między brakiem konstytucyjności przepisu a naru-szeniem prawa lub wolności” (wyrok TK z dnia 15 października 2002 r., SK 6/02, OTK ZU nr 5/A/2002, poz. 65). Podstawą zwrotu zgłoszenia wierzytelności w sprawie skarżących nie było bowiem, jak sugeruje treść zarzutów skargi konstytucyjnej, ani nieprzedstawienie określonego rodzaju dokumentu ani niewłaściwy sposób określenia wierzytelności, ale – jak już Trybunał wyjaśnił w części rozważań poświęconych art. 239 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązują-cym przed 1 stycznia 2016 r. – nieprzedstawienie oryginałów lub poświadczonych za zgod-ność z oryginałem odpisów dokumentów uzasadniających zgłoszenie. Ponadto art. 240 pkt 2 i 3 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. wymaga jedynie, by w treści zgłoszenia wierzytelności podać określenie wierzytelności wraz z należ-nościami ubocznymi oraz wartość wierzytelności niepieniężnej (pkt 2), jak również dowody stwierdzające istnienie wierzytelności (pkt 3), a zatem nie wskazuje rodzaju dokumentu ani sposobu określenia wierzytelności. Gołosłowny jest zarzut, stosownie do którego skarżące nie mogły powziąć informacji o dacie wpłynięcia wniosku o ogłoszenie upadłości. Profesjonalny pełnomocnik reprezentują-cy obie spółki w postępowaniu upadłościowym powinien był z należytą starannością zapo-znać się z ogłoszeniem opublikowanym w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nr 114/2016 (4999), poz. 14842, z którego wynika, że postanowieniem z dnia 19 maja 2016 r., wydanym w sprawie IX GU 125/14, została ogłoszona upadłość dłużnika skarżących. Już analizując OTK ZU B/2020 Ts 80/17 poz. 185 6 sygnaturę akt można stwierdzić, że sprawa pochodzi z 2014 r., a zatem – na podstawie art. 449 Prawa restrukturyzacyjnego – skoro wniosek o ogłoszenie wpłynął przed 1 stycznia 2016 r. to stosuje się przepisy dotychczasowe. Twierdzenie skarżących, że niekonstytucyjność art. 240 pkt 2 i 3 Prawa upadłościo-wego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. polega na tym, że nie wskazuje on rodzaju dokumentów, które wierzyciel powinien przedstawić w formie dowodów oraz nie konkretyzuje sposobu dokonania przez wierzyciela określenia wierzytelności wskazuje na to, że badana skarga konstytucyjna kwestionuje w istocie brak regulacji o określonej treści. Tymczasem luka prawna (zaniechanie prawodawcze) pozostaje poza kognicją Trybunału Konstytucyjnego, który jako tzw. ustawodawca negatywny jest powołany do orzekania o kon-stytucyjności bądź niekonstytucyjności obowiązujących aktów normatywnych. Trybunał nie może, w ramach przyznanych mu kompetencji, dopisywać odpowiednich rozwiązań do obo-wiązujących aktów normatywnych (zob. wyrok TK z dnia 22 marca 2005 r., K 22/04, OTK ZU nr 3/A/2005, poz. 27). Natomiast przechodząc do oceny wzorców kontroli przywołanych przez skarżące w odniesieniu do art. 240 pkt 2 i 3 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. (zakwestionowanego zarówno samodzielnie, jak i w zw. z art. 449 Prawa restrukturyzacyjnego), Trybunał stwierdza, że nie mają one związku z treścią zakwestiono-wanego przepisu. Zaskarżona norma prawna określa jedynie treść zgłoszenia wierzytelności, a dokładnie wymaga określenia wierzytelności i dowodów stwierdzających istnienie wierzy-telności. Oczywiście bezzasadne są zatem zarzuty naruszenia art. 77 ust. 2 Konstytucji (zakaz zamykania drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw) oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji (prawo do sądu) w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji (zasada proporcjonalności), art. 32 ust. 1 Konstytucji (zasada równości) i art. 2 Konstytucji (zasada demokratycznego państwa prawnego), a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji (prawo do własności i innych praw ma-jątkowych oraz równa ochrona tych praw) oraz art. 21 ust. 1 Konstytucji (zasada ochrony własności) w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji (zasada proporcjonalności) oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji (zasada równości). Argument skarżących, zgodnie z którym porównanie treści art. 240 pkt 2 i 3 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. oraz w brzmieniu ob-owiązującym od 1 stycznia 2016 r. „stanowi przejaw bezpodstawnego zróżnicowania sytuacji prawnej wierzycieli, gdyż stawia wierzycieli w gorszej sytuacji prawnej niż wierzycieli do-chodzących ochrony swoich praw majątkowych w postępowaniach wszczętych na skutek wniosku złożonego po 1 stycznia 2016 r.” jest chybiony. Po pierwsze, art. 240 pkt 2 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r., jak i po tej dacie jest tożsamy. Po drugie, art. 240 pkt 3 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. oraz w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. wymaga przedsta-wienia dowodów stwierdzających istnienie wierzytelności, z tą różnicą, że po nowelizacji dodano możliwość powołania się na uznanie wierzytelności w spisie wierzytelności sporzą-dzonym w postępowaniu restrukturyzacyjnym. Skarżące nie wspomniały nawet, że miałaby do nich zastosowanie ta szczególna możliwość, tj., że ich wierzytelność została uznana w spisie wierzytelności sporządzonym w postępowaniu restrukturyzacyjnym. Po trzecie, skarżące w rzeczywistości kwestionują zastosowanie zasady nieretroakcji w art. 449 Prawa restrukturyzacyjnego. Tymczasem postulaty de lege ferenda pozostają poza zakresem kogni-cji Trybunału Konstytucyjnego. Ostatni zarzut skarżących dotyczy art. 242 Prawa upadłościowego w brzmieniu obo-wiązującym przed 1 stycznia 2016 r. Zdaniem skarżących przepis ten jest niekonstytucyjny w zakresie, w jakim nie przewiduje obowiązku wezwania wierzyciela reprezentowanego przez pełnomocnika procesowego do uzupełnienia braków formalnych zgłoszenia wierzytel-ności przed dokonaniem jego zwrotu. OTK ZU B/2020 Ts 80/17 poz. 185 7 Ze względu na procesowy charakter zakwestionowanej normy, jak i jej treść, wzorce kontroli wynikające z art. 64 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji (prawo do własności i innych praw majątkowych oraz równa ochrona tych praw) oraz art. 21 ust. 1 Konstytucji (zasada ochrony własności) w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji (zasada proporcjonalności) oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji (zasada równości) są nieadekwatne, a sformułowane zarzuty – oczywiście bezza-sadne. Natomiast zarzuty naruszenia art. 77 ust. 2 Konstytucji (zakaz zamykania drogi sądo-wej dochodzenia naruszonych wolności lub praw) oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji (prawo do sądu) w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji (zasada proporcjonalności), art. 32 ust. 1 Konstytucji (zasada równości) i art. 2 Konstytucji (zasada demokratycznego państwa prawnego) są oczy-wiście bezzasadne dlatego, że skarżące nie dochowały staranności na etapie postępowania upadłościowego, o czym była już mowa w niniejszym postanowieniu, oraz nie udowodniły na czym polega istotna cecha wspólna (prawnie relewantna) podmiotów reprezentowanych i niereprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika. Co istotne, jak podkreślał Trybunał w swoim dotychczasowym orzecznictwie dotyczą-cym odrzucenia nieopłaconych środków odwoławczych lub środków zaskarżenia wniesio-nych przez stronę reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika (wyrok z dnia 17 li-stopada 2008 r., sygn. akt SK 33/07 /OTK ZU nr 9/A/2008, poz. 154/) „rygoryzm przewi-dziany przez ustawodawcę, polegający na zastosowaniu skutków przewidzianych w art. 1302 § 3 k.p.c. jest niedopuszczalny, gdy strona działa sama, bez pomocy profesjonalnego pełno-mocnika. Nie można natomiast mówić o nadmiernym rygoryzmie, jeżeli strona postępowania zastąpiona jest w postępowaniu przed sądem powszechnym przez adwokata, radcę prawnego czy rzecznika patentowego. Z samej bowiem istoty zastępstwa procesowego wypełnianego przez profesjonalnego pełnomocnika wynika uprawnione założenie, że pełnomocnik ten bę-dzie działał fachowo, zgodnie ze swoją najlepszą wiedzą oraz należytą starannością. dopusz-czalność stosowania surowszego rygoru w odniesieniu do pism procesowych, obarczonych brakami formalnymi, wnoszonych przez pełnomocników procesowych będących profesjona-listami została potwierdzona w orzecznictwie Trybunału (por. wyrok TK z dnia: 12 września 2006 r., SK 21/05, OTK ZU nr 8/A/2006, poz. 103; i 20 grudnia 2007 r., sygn. P 39/06)”. Stąd też – na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 w zw. z art. 60 ust. 1 ustawy o TK – na-leżało odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej w zakresie badania zgodno-ści: (1) art. 240 pkt 2 i 3 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. w zw. z art. 449 Prawa restrukturyzacyjnego z art. 77 ust. 2 oraz art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji; (2) art. 240 pkt 2 i 3 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. z art. 77 ust. 2 oraz art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji; (3) art. 242 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r. z art. 77 ust. 2, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i art. 2, a także z art. 64 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 21 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 Konstytucji – ze względu na oczywistą bezzasadność zarzutów. Z tych przyczyn Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty doręczenia tego postanowie-nia.