Ts 81/21

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 31 stycznia 2022 r. Pozycja 32 POSTANOWIENIE z dnia 4 listopada 2021 r. Sygn. akt Ts 81/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bartłomiej Sochański, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej S.W. w sprawie zgodności: art. 53 § 2b w związku z art. 52 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) w związku z art. 37 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks po-stępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.), rozumianych w ten sposób, że „warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na przewlekłość postępowania prowadzonego na podstawie przepisów k.p.a., jest wniesienie ponaglenia w toku postępowania, którego prowadzenie w sposób przewlekły kwestionuje się w skardze”, z art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 45 ust. 1 Kon-stytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 10 marca 2021 r. (data nadania) S.W. (dalej: skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika z wyboru, wystą-pił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. W piśmie z 28 października 2012 r. skarżący wniósł o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji realizowanej na działkach położonych w miejscowości S., Gmina T. Decyzją z 9 maja 2014 r. (znak: […]) Wójt Gminy T. (dalej: Wójt albo organ pierwszej instancji) od-mówił uwzględnienia wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej: SKO) de-cyzją z 30 września 2014 r. (znak: […]) utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Wójta. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. (dalej: WSA), wyrokiem z 5 marca 2015 r. (sygn. akt […]), uchylił powyższą decyzję SKO oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Postanowieniem z 9 września 2015 r. Wójt zawiesił postępowanie administracyjne z powodu wszczęcia postępowania w sprawie ustanowienia służebności drogowej. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy postanowieniem SKO z 31 maja 2016 r. (znak: OTK ZU B/2022 Ts 81/21 poz. 32 2 […]). Wyrokiem z 29 marca 2017 r. (sygn. akt […]) WSA oddalił skargę na to postanowie-nie. Skarżący wystąpił z ponagleniem, o którym mowa w art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.: dalej: k.p.a.). SKO postanowieniem z 21 listopada 2018 r. (znak: […]) uznało je za nieu-zasadnione z uwagi na zawieszenie postępowania przez Wójta w sprawie […]. Następnie skarżący wystąpił do WSA ze skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta. Domagał się w niej wymierzenia organowi grzywny oraz zasądzenia kosztów postępowania. Wyrokiem z 4 kwietnia 2019 r. (sygn. akt […]) WSA stwierdził, że Wójt dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, oraz że prowadzenie postępowania nie miało miej-sca z rażącym naruszeniem prawa. W pozostałym zakresie WSA oddalił skargę, orzekł także o kosztach postępowania. Skarga kasacyjna wniesiona przez Wójta została zaś oddalona wy-rokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) z 18 listopada 2020 r. (sygn. akt […]). Postanowienie NSA wskazane przez skarżącego jako ostateczne orzeczenie w rozu-mieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, zostało mu doręczone 15 grudnia 2020 r. Prezes Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 14 kwietnia 2021 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 22 kwietnia 2021 r.), na podstawie art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), wezwał skarżącego do doręczenia odpisu lub poświadczonej przez pełnomocnika skarżącego za zgodność z oryginałem kopii (wraz z czte-rema kopiami) wyroku WSA z 4 kwietnia 2019 r. (sygn. akt […]). Skarżący doręczył orzeczenie 29 kwietnia 2021 r. (data nadania). Sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z 15 czerwca 2021 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 22 czerwca 2021 r.), na podstawie art. 61 ust. 3 u.o.t.p.TK, wezwał skarżącego do: wskazania, które konstytucyjne wolności lub prawa skarżącego, wyrażone w art. 2, art. 31 ust. 3 i art. 45 ust. 1 Konstytucji, zostały naruszone przez zakwestionowane w skardze konstytucyjnej art. 53 § 2b w związku z art. 52 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) w związku z art. 37 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.; dalej: k.p.a.); dokładnego wyjaśnienia, w jaki sposób zaskarżone przepisy, w zakresie określonym w skardze konstytucyjnej, naruszają wolności lub prawa skarżącego oraz uzasadnienia zarzutu niekonstytucyjności zakwestionowanych w skardze przepisów, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie. Skarżący został także zobowiązany do doręczenia odpisu lub poświadczonej przez pełnomocnika za zgodność z oryginałem kopii (wraz z czterema kopiami) postanowienia SKO z 21 listopada 2018 r. (znak: […]) oraz pisma procesowego z 29 kwietnia 2021 r. usuwającego braki formalne skargi konstytucyjnej. W piśmie z 29 czerwca 2021 r. (data nadania) skarżący ustosunkował się do powyż-szego zarządzenia. Skarżący twierdzi, że zakwestionowane w skardze konstytucyjnej przepisy, rozumiane w sposób przedstawiony w postanowieniu składu siedmiu sędziów NSA z 2 września 2020 r. (sygn. akt II OSK 3732/18), a co za tym idzie także w orzeczeniu, w związku z którym wniósł skargę do Trybunału, naruszają prawo do sądu. Ograniczają bowiem możliwość uzyskania prejudykatu niezbędnego do wniesienia pozwu do sądu powszechnego z roszczeniem o zapła-tę odszkodowania przeciwko jednostce samorządu terytorialnego w oparciu o art. 4171 § 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740, ze zm.). OTK ZU B/2022 Ts 81/21 poz. 32 3 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie postępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybunał wydaje postanowienie o odmowie na-dania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, lub gdy braki formalne nie zostały usunięte w ustawowym terminie. 2. Przesłanki wniesienia skargi konstytucyjnej zostały określone w art. 79 ust. 1 Kon-stytucji, a doprecyzowane w art. 77 ust. 1 i art. 53 u.o.t.p.TK. Stosownie do art. 79 ust. 1 Konstytucji skargę może wnieść „Każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone”. W związku z tym art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK stanowi, że skarga konstytu-cyjna zawiera wskazanie, która konstytucyjna wolność lub konstytucyjne prawo skarżącego, i w jaki sposób zostały naruszone, a także uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowa-nego przepisu ze wskazaną konstytucyjną wolnością lub prawem, z powołaniem argumentów lub dowodów na jego poparcie. 2.1. Istota zarzutów sformułowanych w skardze dotyczy ograniczenia możliwości uzyskania prejudykatu niezbędnego do wniesienia pozwu do sądu powszechnego z roszcze-niem o zapłatę odszkodowania przeciwko jednostce samorządu terytorialnego w oparciu o art. 4171 § 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740, ze zm.). Źródłem tego ograniczenia jest, jak wskazał skarżący, wykładnia zakwe-stionowanych w skardze przepisów przyjęta w postanowieniu składu siedmiu sędziów Na-czelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) z 2 września 2020 r. (sygn. akt II OSK 3732/18). NSA stwierdził w niej, że wniesienie ponaglenia, o którym stanowi art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.), jako warunku formalnego do zainicjowania postępowania sądo-wego w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postepowania dopuszczalne jest jedynie w sprawie zawisłej. 2.2. Trybunał Konstytucyjny zauważa, że w sprawie, w związku z którą skarżący wy-stąpił ze skarga konstytucyjną, ponaglenie nie zostało wniesione po zakończeniu postępowa-nia administracyjnego. Należy przypomnieć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) wyrokiem z 4 kwietnia 2019 r. (sygn. akt […]) uznał skargę skarżącego na przewlekłe prowadzenie przez Wójta postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy za czę-ściowo zasadną. Stwierdził bowiem, że Wójt dopuścił się przewlekłego prowadzenia postę-powania, ale jego prowadzenie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Następnie NSA wyrokiem z 18 listopada 2020 r. (sygn. akt […]) oddalił skargę kasacyjną Wójta, nie podzieliwszy jego zarzutów naruszenia przepisów postępowania, a przez to niewłaściwego przyjęcia, że postępowanie w sprawie stwierdzenia przewlekłości postępowania jest dopusz-czalne również po jego zakończeniu i doręczeniu stronom ostatecznych orzeczeń kończących postępowanie. Postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jak zauważył NSA, nie zostało zakończone ostatecznym rozstrzygnięciem przed wniesieniem skargi do sądu pierwszej instancji. Decyzja Wójta z 9 maja 2014 r., odmawiająca uwzględ-nienia wniosku skarżącego została bowiem uchylona a postępowanie w sprawie zawieszone (zob. s. 4 i 5 uzasadnienia). OTK ZU B/2022 Ts 81/21 poz. 32 4 2.3. Mając powyższe na względzie Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że zarzuty sformułowane przez skarżącego nie spełniają wymogów określonych w art. 53 ust. 1 pkt 2 i 3 u.o.t.p.TK. Zaskarżone przez niego przepisy nie naruszają bowiem jego praw w taki sposób, w jaki wskazał on w skardze konstytucyjnej. Wskazana okoliczność jest – zgodnie z art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK – podstawą od-mowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p.TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty jego doręczenia.