Ts 82/16

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2017-09-14

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego odrzucające skargę kasacyjną na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania stanowi ostateczne rozstrzygnięcie o prawach podmiotowych skarżącej na podstawie art. 194 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uprawniające do wniesienia skargi konstytucyjnej?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny uznał, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi konstytucyjnej jest uzyskanie ostatecznego orzeczenia, w którym na podstawie kwestionowanego przepisu rozstrzygnięto o prawach podmiotowych. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny, odrzucając skargę kasacyjną, nie wskazał art. 194 § 1 p.p.s.a. jako podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia, lecz oparł się na przepisach dotyczących skargi kasacyjnej. NSA nie dokonał władczej ingerencji w prawa podmiotowe skarżącej w oparciu o art. 194 § 1 p.p.s.a., a jedynie odniósł się do niego w kontekście wniosku o skierowanie pytania prawnego. Zatem skarżąca nie spełniła warunku uzyskania ostatecznego orzeczenia na podstawie tego przepisu.
Stan faktyczny
Spółka S.A. wniosła skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność art. 173 § 1 oraz art. 194 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z Konstytucją RP, w zakresie braku możliwości zaskarżenia postanowień NSA odrzucających skargi o wznowienie postępowania. Trybunał Konstytucyjny w postanowieniu z 14 marca 2017 r. odmówił nadania skardze dalszego biegu w zakresie dotyczącym art. 194 § 1 p.p.s.a., uznając, że skarżąca nie uzyskała ostatecznego orzeczenia na podstawie tego przepisu. Spółka wniosła zażalenie na to postanowienie, twierdząc, że NSA faktycznie rozpatrywał sprawę na podstawie art. 194 § 1 p.p.s.a.
Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażalenia

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 5 grudnia 2017 r. Pozycja 264 POSTANOWIENIE z dnia 14 września 2017 r. Sygn. akt Ts 82/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Tuleja  przewodniczący i sprawozdawca Leon Kieres Stanisław Rymar, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z dnia 14 marca 2017 r. w części odmawiającej nadania dalszego biegu skardze kon-stytucyjnej S.A., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 29 kwietnia 2016 r. (data nadania) S.A. (dalej: skarżąca, spółka) zakwestionowała zgodność art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w zakresie, w jakim nie przewiduje możli-wości zaskarżenia skargą kasacyjną postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego od-rzucającego skargę o wznowienie postępowania przed tym sądem, orzekającego w tej kwestii po raz pierwszy, oraz zgodność art. 194 § 1 tej ustawy w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości zaskarżenia zażaleniem ani zażaleniem poziomym postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego odrzucającego skargę o wznowienie postępowania przed tym sądem, orzekającego o tej kwestii po raz pierwszy, z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1, art. 78 w zw. z art. 45 ust. 1 oraz art. 78 w zw. z art. 176 ust. 1 i w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji. 2. Postanowieniem z 14 marca 2017 r. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu w zakresie badania zgodności art. 194 § 1 z art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1, art. 78 w zw. z art. 45 ust. 1 oraz art. 78 w zw. z art. 176 ust. 1 i w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Trybunał uznał, że skarżąca nie uzyskała ostatecznego orzeczenia o jej prawach opartego na art. 194 § 1 p.p.s.a. OTK ZU B/2017 Ts 82/16 poz. 264 2 3. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca stwierdziła, że w jej ocenie art. 194 § 1 p.p.s.a. był podstawą prawną postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego ze stycznia 2016 r., w którym orzeczono o prawach podmiotowych skarżącej określonych w Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadza-jące ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 2074) do postępowań przed Trybunałem wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) stosuje się przepisy tej ustawy. Skoro postępowanie zainicjowane analizowaną skargą nie zostało zakończone do 3 stycznia 2017 r., tzn. dnia wej-ścia w życie u.o.t.p. TK, to zarówno wstępne, jak i merytoryczne rozpoznanie tej skargi okre-ślają przepisy u.o.t.p. TK. 2. Zgodnie z art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zaża-lenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyj-nej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym. Bada w szczególności, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 3. Trybunał Konstytucyjny uznaje, że postanowienie o odmowie nadania rozpatrywa-nej skardze konstytucyjnej dalszego biegu jest prawidłowe, a zarzuty sformułowane w zaża-leniu nie zasługują na uwzględnienie. 4. W ocenie skarżącej Trybunał w zaskarżonym orzeczeniu błędnie przyjął, że art. 194 § 1 p.p.s.a. nie był podstawą prawną postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego ze stycznia 2016 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej na postanowienie tego sądu odrzucające skar-gę o wznowienie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zdaniem Trybu-nału zarzut ten nie jest zasadny. Skarżąca twierdzi, że Naczelny Sąd Administracyjny analizował możliwość zaskarżenia postanowienia o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania i przywołał – w tym kontek-ście – art. 194 § 1 p.p.s.a. na stronie 4 uzasadnienia. Trybunał stwierdza, że NSA rzeczywi-ście w tym miejscu uzasadnienia wskazał numerycznie ten przepis, jednak uczynił to, opisu-jąc treść zawartego w skardze kasacyjnej wniosku skarżącej o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego. Natomiast w części uzasadnienia, w której zawarte są mery-toryczne rozważania (po słowach: Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje) wy-jaśniające podjęte rozstrzygnięcie, czyli w tym przypadku odrzucenie skargi kasacyjnej na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego o odrzuceniu skargi o wznowienie postę-powania przed tym sądem, Naczelny Sąd Administracyjny ani nie wskazał art. 194 p.p.s.a. jako podstawy swojego orzeczenia, ani też nie dokonywał jego wykładni. Przede wszystkim jednak NSA nie dokonał władczej ingerencji w prawa podmiotowe skarżącej w oparciu o ten przepis. Trybunał podkreśla, że nie jest wystarczające do uznania art. 194 p.p.s.a. za podstawę prawną orzeczenia stwierdzenie przez sąd, że w przepisach dotyczących postępowania sądo-woadministracyjnego nie przewidziano trybu kwestionowania postanowień NSA. Jak zasad-nie podkreślił Trybunał w zaskarżonym postanowieniu, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu ze stycznia 2016 r. wskazał jako podstawę prawną swojego orzeczenia wy-łącznie przepisy dotyczące skargi kasacyjnej, tj. art. 173 § 1 oraz art. 180 w zw. z art. 178 OTK ZU B/2017 Ts 82/16 poz. 264 3 p.p.s.a. Ponadto zarówno rozstrzygnięcie („odrzucić skargę kasacyjną”), jak i rozważania NSA nie dotyczą zażalenia. Z sentencji wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił nie zażalenie, lecz skargę kasacyjną spółki. W uzasadnieniu orzeczenia analizował również wyłącznie dopuszczalność wniesienia przez nią skargi kasacyjnej i w tym kontekście wyraził ogólną uwagę o niedopuszczalności zaskarżenia orzeczeń NSA. Z żadnego fragmentu uza-sadnienia postanowienia nie wynika, jak twierdzi skarżąca, że NSA: analizował dopuszczal-ność wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania; uznał, iż nie może rozpoznać także tego środka zaskarżenia; uznał, że również zażalenie pod-lega odrzuceniu. Nie ma przy tym znaczenia to, że problem konstytucyjny dotyczący nieza-skarżalności postanowień NSA można rozwiązać poprzez badanie z Konstytucją zarówno art. 173 § 1 p.p.s.a., jak i art. 194 § 1 tej ustawy. Warunkiem skutecznego skorzystania ze skargi konstytucyjnej jest bowiem uzyskanie ostatecznego orzeczenia, w którym na podstawie kwestionowanego przepisu rozstrzygnięto ostatecznie o prawach podmiotowych skarżącej. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego skarżąca tego warunku w odniesieniu do art. 194 § 1 p.p.s.a. nie spełniła. W związku z powyższym Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił zażalenia.

Powołane przepisy

art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2 Konstytucji RPart. 45 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RPart. 78 w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RPart. 78 w zw. z art. 176 ust. 1 i w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło