Ts 84/16

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 4 maja 2023 r. Pozycja 140 POSTANOWIENIE z dnia 19 września 2017 r. Sygn. akt Ts 84/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Michał Warciński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.J. w sprawie zgodności: art. 332 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania kar-nego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1749, ze zm.) z art. 2 i art. 42 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 2 maja 2016 r. (data nadania) M.J. (dalej: skarżący) wystąpił o stwierdzenie, że art. 332 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1749, ze zm.; dalej: k.p.k.) w zakresie, w jakim nie nakłada na oskarżyciela publicznego, przy formułowa-niu i wnoszeniu aktu oskarżenia do sądu, wymogu dokładnego określenia zarzucanego oskar-żonemu czynu, tj. ustalenia miejsca i czasu popełnienia zarzucanego przestępstwa, ustalenia osoby pokrzywdzonego i wysokości wyrządzonej szkody jest niezgodny z art. 2 i art. 42 ust. 2 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została złożona w związku z następującą sprawą. Wyrokiem Są-du Okręgowego w W. z dnia 3 kwietnia 2014 r. (sygn. akt […]) skarżący został skazany na karę 6 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz na karę grzywny. Powyższe orzeczenie zostało utrzymane w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. z dnia 18 listopada 2015 r. (sygn. akt […]). Zdaniem skarżącego wykładnia art. 332 § 1 pkt 2 k.p.k. w zakresie, w jakim nie wy-maga od oskarżyciela publicznego, przy formułowaniu i wnoszeniu aktu oskarżenia do sądu, wskazania konkretnych okoliczności popełnienia zarzucanego oskarżonemu czynu, prowadzi do naruszenia jego praw obowiązujących w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Kon-stytucji) oraz w zakresie przysługującego mu prawa do obrony (art. 42 ust. 2 Konstytucji). Opis czynów zarzuconych w akcie oskarżenia, jak podnosi skarżący, winien określać w spo-sób precyzyjny i kategoryczny jego prawną jedność, a także nie może stwarzać jakichkolwiek wątpliwości, co do tożsamości zdarzenia, będącego przedmiotem zarzucanego działania. OTK ZU B/2023 Ts 84/16 poz. 140 2 Wraz ze skargą konstytucyjną skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania wy-roku Sądu Okręgowego w W. z dnia 3 kwietnia 2014 r. (sygn. akt […]). Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 czerwca 2016 r. pełno-mocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia braków wniesionej skargi konstytucyjnej (m.in.) przez dokładne określenie sposobu naruszenia konstytucyjnych praw lub wolności skarżącego określonych w art. 2 i art. 42 ust. 2 Konstytucji przez zaskarżony art. 332 § 1 pkt 2 k.p.k. oraz nadesłanie pełnomocnictwa szczególnego. Do pisma z 27 czerwca 2016 r. (data nadania) pełnomocnik dołączył wymagane pełnomocnictwo szczególne. Nie uzupełnił nato-miast podstawowego braku formalnego, tj. nie określił sposobu naruszenia konstytucyjnych praw lub wolności przez zaskarżony przepis. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 grudnia 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym oraz ustawę o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego (Dz. U. poz. 2074) do postępowań przed Try-bunałem wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 30 listo-pada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) stosuje się przepisy tej ustawy. Skoro postępowanie zainicjowa-ne rozpatrywaną skargą nie zostało zakończone przed 3 stycznia 2017 r., tj. dniem wejścia w życie u.o.t.p. TK, to zarówno wstępne, jak i merytoryczne rozpoznanie tej skargi określają przepisy u.o.t.p. TK. Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.o.t.p. TK skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpo-znaniu na posiedzeniu niejawnym. Służy ono wyeliminowaniu – już w początkowej fazie po-stępowania – spraw, które nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygania. Trybu-nał wydaje postanowienie o odmowie nadania skardze dalszego biegu, gdy nie spełnia ona określonych przez prawo wymagań, jest oczywiście bezzasadna, a także gdy zachodzą prze-słanki, o których mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2-4 u.o.t.p. TK. Skarżący, kwestionując zgodność art. 332 § 1 pkt 2 k.p.k. w zakresie, w jakim nie na-kłada na oskarżyciela publicznego, przy formułowaniu i wnoszeniu aktu oskarżenia do sądu, wymogu dokładnego określenia zarzucanego oskarżonemu czynu, tj. ustalenia miejsca i czasu popełnienia zarzucanego przestępstwa, ustalenia osoby pokrzywdzonego i wysokości wyrzą-dzonej szkody, z art. 2 oraz art. 42 ust. 1 Konstytucji, nie wyjaśnił sposobu naruszenia wska-zanych praw i wolności. W skardze konstytucyjnej skarżący ograniczył się jedynie do przy-pomnienia obowiązującej wykładni zaskarżonego przepisu. Nie przedstawił przy tym żadnych argumentów wyjaśniających, w jaki sposób zakwestionowany przepis prowadzi do naruszenia wskazanych przez niego konstytucyjnych praw lub wolności. Zgodnie z art. 53 ust. 1 u.o.t.p. TK w skardze należy wskazać, która konstytucyjna wolność lub prawo, i w jaki sposób – zdaniem skarżącego – zostały naruszone (pkt 2), a także sformułować uzasadnienie zarzutu niezgodności przedmiotu kontroli z konstytucyjnymi wzorcami kontroli (pkt 3). Biorąc powyższe pod uwagę, sędzia Trybunału Konstytucyjnego zarządzeniem z dnia 13 czerwca 2016 r. wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi konstytucyjnej (m.in.) właśnie przez dokładne określenie sposobu naruszenia konstytu-cyjnych praw lub wolności skarżącego. W piśmie nadesłanym do Trybunału pełnomocnik ograniczył się do jednozdaniowego wyjaśnienia, zgodnie z którym „poprzez zaskarżony prze-pis art. 332 § 1 pkt 1 k.p.k. naruszone zostało prawo do obrony skarżącego M.J. (art. 42 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.), albowiem skarżący, nie ma-jąc pełnej wiedzy odnośnie okoliczności przedstawionych mu zarzutów, nie jest w stanie pod-jąć skutecznej obrony”. Pomijając brak staranności pełnomocnika przy konstruowaniu pisma OTK ZU B/2023 Ts 84/16 poz. 140 3 procesowego, Trybunał – co oczywiste – nie może uznać powyższych wyjaśnień za prawi-dłowe uzupełnienie braków formalnych skargi konstytucyjnej. Niewywiązanie się przez pełnomocnika skarżącego z obowiązku dokładnego określe-nia sposobu naruszenia konstytucyjnych praw lub wolności skarżącego stanowi, zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 61 ust. 4 pkt 2 u.o.t.p. TK, samodzielną podstawę odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Ponadto w skardze konstytucyjnej skarżący jako wzorzec kontroli art. 332 § 1 pkt 2 k.p.k. wskazał art. 2 Konstytucji. Trybunał po raz kolejny przypomina, że art. 2, Konstytucji nie może stanowić samodzielnego wzorca kontroli w postępowaniu inicjowanym wniesie-niem skargi konstytucyjnej (zob. postanowienia TK z dnia: 24 października 2001 r., SK 10/01, OTK ZU nr 7/2001, poz. 225; 20 lutego 2008 r., SK 27/07, OTK ZU nr 1/A/2008, poz. 22 i wyroki TK z dnia: 13 stycznia 2004 r., SK 10/03, OTK ZU nr 1/A/2004, poz. 2; 23 listopada 1998 r., SK 7/98, OTK ZU nr 7/1998, poz. 114; 10 lipca 2000 r., SK 21/99, OTK ZU nr 5/2000, poz. 144). W orzeczeniach tych Trybunał wyjaśnił, że art. 2 Konstytucji może być powołany jako wzorzec kontroli w postępowaniu skargowym tylko wówczas, gdy zosta-nie odniesiony do treści innych norm konstytucyjnych chroniących poszczególne wolności i prawa naruszone kwestionowaną w skardze konstytucyjnej regulacją (zob. także postano-wienie TK z dnia 3 marca 2002 r., Ts 108/01, OTK ZU nr 2/B/2002, poz. 138 i cytowane tam orzecznictwo). Skoro Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego bie-gu, to nie uwzględnił również wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 3 kwietnia 2014 r. (sygn. akt […]). W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 61 ust. 5 u.o.t.p. TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty doręczenia tego postanowienia.