Ts 86/20

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 23 grudnia 2020 r. Pozycja 382 POSTANOWIENIE z dnia 6 października 2020 r. Sygn. akt Ts 86/20 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Mariusz Muszyński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi K.W. w sprawie zgodności: art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325) w zakresie, „w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w zwią-zku z wszczęciem postępowania o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe również w sytuacji, gdy w wyniku przeprowadzenia postępowania sądowego wydany został wobec oskarżonego lub obwinionego wyrok uniewin-niający od zarzutów popełnienia przez niego przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub umorzenia takie[go] postępowania w wyniku przeprowadzo[nego] postępowania sądowego” z art. 64 w związku z art. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 15 maja 2020 r. (data nadania) K.W. (dalej: skarżący), reprezentowany przez adwokata ustanowionego pełnomocnikiem z wyboru, wystąpił z żądaniem przytoczonym na tle następującego stanu faktycznego. Postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z 1 sierpnia 2018 r. (nr […]) skarżącemu odmówiono umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego, obejmującego należności z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 19 września 2018 r. (nr […]), od którego skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. (dalej: WSA). Wyrokiem WSA z 8 marca 2019 r. (sygn. akt […]) oddalono skargę skarżącego. W uzasadnieniu wyroku wyjaśniono, że zgodnie z wnioskiem skarżącego o umorzenie postę-powania egzekucyjnego, termin przedawnienia jego zobowiązania podatkowego upłynąć miał 31 grudnia 2016 r., jednak 7 listopada 2011 r. wydano postanowienia: pierwsze – o wszczęciu OTK ZU B/2020 Ts 86/20 poz. 382 2 śledztwa w sprawie o przestępstwo skarbowe, drugie – o postawieniu skarżącemu zarzutów. Wyrokiem Sądu Okręgowego w L. XII Wydział Karny-Odwoławczy z 12 marca 2013 r. (sygn. akt […]) uniewinniono skarżącego od zarzucanych mu czynów. Mimo to przesłanki określone w art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (ówcześnie: Dz. U. z 2018 r. poz. 1314, ze zm.; obecnie: Dz. U. z 2020 r. poz. 1325; treść przepisu nie uległa zmianie; dalej: o.p.) zostały – zdaniem WSA – spełnione, zatem bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego uległ zawieszeniu. WSA nie podzielił także stanowiska skarżącego, iż wyrok uniewinniający niweczy skutek wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, gdyż zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 o.p., wpływ postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wiąże się z wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe, a nie z jego wynikiem. Z tego względu wyrok uniewinniający nie powoduje, że bieg terminu przedawnienia liczyć należy tak, jakby postępowania karne nie było w ogóle wszczęte. Od wyroku WSA skarżący wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administra-cyjnego (dalej: NSA), w której przedstawił m.in. problem relacji między prawem podatko-wym a prawem karnym i wzajemnych stosunków między sprawą podatkową a sprawą karną oraz postępowaniem podatkowym a postępowaniem w sprawach karnych w związku z unie-winnieniem skarżącego od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa karnego skarbowego, wywodząc, iż art. 70 § 6 pkt 1 o.p. dotknięty jest luką aksjologiczną. Wyrokiem NSA z 12 grudnia 2019 r. (sygn. akt […]) oddalono skargę kasacyjną skarżącego. Rozstrzygnięcie to zostało wskazane w skardze konstytucyjnej jako ostateczne orzeczenie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem NSA brzmienie art. 70 § 6 pkt 1 o.p. przesądza, iż kwestia uniewinnienia skarżącego w postępowaniu karnym nie ma znaczenia dla uznania skuteczności zawieszenia biegu terminu przedawnienia, gdyż istotna jest w tym względzie już sama okoliczność i data wszczęcia postępowania w sprawie. Jednocześnie NSA wskazał na podkreślane w literaturze przedmiotu i orzecznictwie postulaty nadania nowego brzmienia art. 70 § 6 i § 7 o.p. We wniesionej skardze konstytucyjnej skarżący domaga się stwierdzenia niezgodności art. 70 § 6 pkt 1 o.p. z art. 64 w związku z art. 2, w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Zdaniem skarżącego inkryminowany przepis, stanowiąc podstawę ostatecznego orzeczenia, wydanego w sprawie objętej wniesioną skargą, przez instrumentalne wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, mające na celu wyłącznie zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, niezależnie od wyniku tego postępowania – doprowadził do naruszenia jego prawa własności i innych praw majątkowych (art. 64 ust. 1 Konstytucji), zasady równej dla wszystkich ochrony prawa własności i innych praw majątkowych (art. 64 ust. 2 Konstytucji), a także dopuszczalności ograniczenia własności tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności (art. 64 ust. 3 Konstytucji) w związku z naruszeniem zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji) oraz w związku z naruszeniem zasady równości (art. 32 Konstytucji). Skarżący wywodzi, że skoro został prawomocnie uniewinniony od zarzucanych mu czynów, mających mieć związek z niewykonaniem zobowiązania podatkowego lub jeśli postępowanie w sprawie o przestę-pstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe zostałoby umorzone, to niezgodne ze wskazanym wzorcem konstytucyjnym jest zawieszenie biegu terminu zobowiązania podatkowego. Zawieszenie to umożliwia bowiem organom państwa ustalanie, wymierzanie lub egzekwo-wanie zobowiązań podatkowoprawnych mimo przewidzianych prawem podatkowym terminów ich przedawnienia. OTK ZU B/2020 Ts 86/20 poz. 382 3 Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK), skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Na etapie wstępnej kontroli Trybunał Konstytucyjny bada, czy skarga spełnia wymogi określone w tej ustawie oraz czy nie jest oczywiście bezzasadna. Co do zasady, na tym etapie postępowania Trybunał nie bada natomiast skargi pod kątem pozostałych przesłanek niedopuszczalności orzekania. 2. W ocenie Trybunału badana skarga konstytucyjna spełnia wymogi formalne okre-ślone w ustawie oraz nie jest oczywiście bezzasadna. Skarga konstytucyjna została złożona przez adwokata, ustanowionego pełnomo-cnikiem z wyboru (art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK). Skarżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną, ponieważ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2019 r. (sygn. akt […]), doręczony skarżącemu 26 lutego 2020 r., był ostatecznym orzeczeniem wydanym w sprawie objętej wniesioną skargą (art. 79 ust. 1 Konstytucji). Udokumentowano datę doręczenia tego orzeczenia (art. 53 ust. 1 pkt 5 u.o.t.p.TK) i nie wniesiono od niego nadzwyczajnego środka zaskarżenia (art. 53 ust. 1 pkt 6 u.o.t.p.TK). Skarga przedstawia stan faktyczny sprawy (art. 53 ust. 1 pkt 4 u.o.t.p.TK) oraz argu-menty uprawdopodobniające zarzut naruszenia – wskutek zastosowania kwestionowanego przepisu – przysługujących mu konstytucyjnych wolności lub praw (art. 53 ust. 1 pkt 1-3 u.o.t.p.TK). 3. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skoro badana skarga spełnia wymagania przewidziane w ustawie i nie jest oczywiście bezzasadna, to na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK należało nadać jej dalszy bieg.