Ts 86/24

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 14 listopada 2024 r. Pozycja 241 POSTANOWIENIE z dnia 25 lipca 2024 r. Sygn. akt Ts 86/24 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bogdan Święczkowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej A.M. i A.G. w sprawie zgodności: 1) art. 59815 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1550, ze zm.) w zakresie, w jakim „przepis nie reguluje powiązania zagrożenia z wyłączną winą osoby pod której pieczą dziecko pozostaje a także w zakresie w jakim nie wprowadza żadnych ograniczeń kwotowych co do wysokości kary i w związku z wadliwą redakcją dozwala na arbitralne i niejednolite stosowanie prawa”, z art. 64 i art. 45 w związku z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2) art. 59816 ustawy Kodeks postępowania cywilnego w zakresie, w jakim „przepis nie reguluje powiązania nakładania kar z wyłączną winą osoby pod której pieczą dziecko pozostaje a także w zakresie w jakim nie wprowadza żadnych ograniczeń kwotowych co do wysokości kary”, z art. 64 i art. 45 w związku z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji; 3) art. 59817 ustawy Kodeks postępowania cywilnego w zakresie, w jakim „prze-pis ten nie reguluje wysokości oraz warunków obliczania zwrotu wydatków”, z art. 64 w związku z art. 2 Konstytucji; 4) art. 59815 ustawy Kodeks postępowania cywilnego w zakresie, w jakim „prze-pis nie reguluje kwestii wysłuchania dziecka i obowiązku ustalenia jego wo-li”, z art. 45 w związku z art. 72 ust. 1 i 3, art. 47, art. 48 w związku z art. 2 Konstytucji; 5) art. 59816 ustawy Kodeks postępowania cywilnego w zakresie, w jakim prze-pis „nie reguluje kwestii wysłuchania dziecka i obowiązku ustalenia jego wo-li”, z art. 45 w związku z art. 72 ust. 1 i 3, art. 47, art. 48 w związku z art. 2 Konstytucji; 6) art. 113 § 1 ustawy z 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809) w zakresie, w jakim „nakłada na dziecko obowiązek kontaktu z rodzicem”, z art. 72 ust. 1 w związku z art. 47 i art. 48 ust. 1 i art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. OTK ZU B/2024 Ts 86/24 poz. 241 2 UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 27 kwietnia 2024 r. (data nadania) A.M. (dalej: skarżąca) i reprezentowana przez matkę A.M. A.G. (dalej: małoletnia skarżąca) wystąpiły z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postano-wienia na tle następującego stanu faktycznego. Postanowieniem z 4 kwietnia 2023 r. (sygn. akt […]) Sąd Rejonowy w W. nakazał skarżącej zapłacić na rzecz T.G. (wnioskodawcy) oznaczoną kwotę pieniężną za naruszenie obowiązków dotyczących wykonywania kontaktów wnioskodawcy z małoletnią skarżącą. Zażalenie skarżącej na to orzeczenie zostało oddalone przez Sąd Okręgowy w O. I Wydział Cywilny postanowieniem z 29 września 2023 r. (sygn. akt […]). Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 29 maja 2024 r. (doręczonym 12 czerwca 2024 r.) skarżące zostały wezwane do usunięcia braków formalnych skargi kon-stytucyjnej przez doręczenie pełnomocnictwa szczególnego uprawniającego do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżących przed Trybunałem Kon-stytucyjnym w odniesieniu do sprawy, w związku z którą złożona została skarga konstytucyj-na; doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem wyroków, decy-zji lub innych rozstrzygnięć potwierdzających wyczerpanie drogi prawnej, w szczególności postanowień: Sądu Rejonowego w W. z 4 kwietnia 2023 r. (sygn. akt […]), Sądu Okręgowe-go w O. z 29 września 2023 r. (sygn. akt […]); udokumentowanie daty doręczenia skarżącym ostatecznego orzeczenia (przesłanie np. poświadczonej za zgodność z oryginałem koperty, w której doręczone zostało to orzeczenie, wraz z monitoringiem przesyłki Poczty Polskiej lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesył-ki albo elektronicznego potwierdzenia odbioru) oraz poinformowanie, czy od ostatecznego orzeczenia został wniesiony nadzwyczajny środek zaskarżenia. W piśmie z 19 czerwca 2024 r. (data nadania) skarżące ustosunkowały się do powyż-szego wezwania. Skarżące wnoszą o zbadanie zgodności z Konstytucją regulacji prawnej dotyczącej ustalania kontaktów dziecka z rodzicem bez obowiązku brania pod uwagę woli dziecka. Kwe-stionują także przepisy naruszające ich prawo własności przez brak regulacji wysokości orze-kanych kar pieniężnych, przesłanek ich orzekania oraz sposobu obliczania kosztów widzenia, a także prawo do sądu rozumiane jako możliwość bycia wysłuchanym przez sąd. Jednocze-śnie podnoszą, że doszło do braku poszanowania bieżących interesów małoletniej przez naka-zanie jej utrzymywania kontaktów z ojcem. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Skarga konstytucyjna jest sformalizowanym środkiem ochrony konstytucyjnych wolności i praw. Jej merytoryczne rozpoznanie jest uzależnione od spełnienia przesłanek wy-nikających z art. 79 ust. 1 Konstytucji, a doprecyzowanych w ustawie z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK). Weryfikacja ich spełnienia następuje na etapie wstęp-nego rozpoznania na posiedzeniu niejawnym (art. 61 ust. 1 u.o.t.p.TK). W świetle art. 79 ust. 1 Konstytucji przedmiotem skargi konstytucyjnej może być tyl-ko zarzut niekonstytucyjności przepisów ustawy lub innego aktu normatywnego, na podsta-wie których ostatecznie rozstrzygnięto o prawach lub wolnościach konstytucyjnych przysłu-gujących skarżącemu. Innymi słowy, ostateczne orzeczenie sądu lub organu administracji publicznej, wydane na podstawie zaskarżonych w skardze przepisów, musi dotyczyć konsty-tucyjnych wolności i praw skarżącego. OTK ZU B/2024 Ts 86/24 poz. 241 3 2. Rozpatrywana skarga konstytucyjna została wniesiona przez matkę oraz jej mało-letnią córkę. 2.1. Skarga konstytucyjna skarżących spełnia przesłanki przekazania do rozpoznania merytorycznego. Skarga została sporządzona w imieniu skarżących przez adwokata (art. 44 ust. 1 u.o.t.p.TK) i wniesiona w przepisanym terminie (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK). Skarżące wyczer-pały drogę prawną (art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK), gdyż postanowienie Sądu Okręgowego w O. z 29 września 2023 r. (sygn. akt […]) jest prawomocne i nie przysługują od niego zwykłe środki zaskarżenia. Skarżące określiły przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK) i wskazały, które konstytucyjne prawa i wolności oraz w jaki sposób – ich zdaniem – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK), a także przedstawiły w tym zakresie stosowne uza-sadnienie (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK). W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna skarżących nie jest obarczona nieusuwal-nymi brakami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, a sformułowane w niej zarzuty nie są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. W tym stanie rzeczy Trybunał postanowił jak w sentencji.