Ts 87/23

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2025-01-15

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 9a ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w zakresie w jakim wyklucza możliwość wyboru sposobu opodatkowania przy przystąpieniu do spółki w trakcie trwania roku podatkowego, narusza art. 64 ust. 1-3 w związku z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny postanowił nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej, stwierdzając, że skarga spełnia wszystkie wymogi formalne i materialne przewidziane dla wstępnego rozpoznania. Trybunał uznał, że zarzuty nie są oczywiście bezzasadne, a przedmiot kontroli został precyzyjnie określony, co stanowi podstawę do wszczęcia postępowania merytorycznego.
Stan faktyczny
Skarżący M.D. zaskarżył decyzje organów podatkowych dotyczące wysokości podatku dochodowego za rok 2015, wynikające z braku możliwości wyboru sposobu opodatkowania po przystąpieniu do spółki w trakcie roku podatkowego. Sprawa przeszła przez wszystkie instancje administracyjne i sądowe, kończąc się wyrokiem NSA z 24 listopada 2022 r. Skarżący wniósł skargę konstytucyjną, twierdząc naruszenie prawa własności, zasady równości oraz demokracji prawnej.
Rozstrzygnięcie
Nadanie dalszego biegu skardze konstytucyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 15 maja 2025 r. Pozycja 135 POSTANOWIENIE z dnia 15 stycznia 2025 r. Sygn. akt Ts 87/23 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Bogdan Święczkowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej M.D. o zbadanie zgodności: art. 9a ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fi-zycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307, ze zm.) „w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 maja 2011 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności go-spodarczej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2011.131.764) (…) – w jego brzmieniu w 2015 r. (…) w zakresie w jakim wywołuje skutek w postaci braku realnej możliwości wyboru sposobu opodatkowania w przypadku przystąpienia do spółki w trakcie trwania roku podatkowego” z art. 64 ust. 1-3 w związku z art. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 25 kwietnia 2023 r. (data nadania) M.D. (dalej: skarżący), wystąpił z żądaniem, przytoczonym w kompa-rycji niniejszego postanowienia, na tle następującego stanu faktycznego. Decyzją z 20 marca 2019 r. (nr […]) Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. określił skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L., który decyzją z 7 czerwca 2019 r. (znak: […]) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Wyrokiem z 26 listopada 2019 r. (sygn. akt […]) Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. oddalił skargę wniesioną na wyżej wymienione rozstrzygnięcie. Powyższe orzeczenie zostało utrzymane w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 listopada 2022 r. (sygn. akt […]) oddalającym skargę kasacyjną, który dorę-czono pełnomocnikowi skarżącego 30 stycznia 2023 r. i który wskazany został jako ostatecz-ne rozstrzygnięcie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 21 lipca 2023 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 11 sierpnia 2023 r.) wezwano skarżącego do usunięcia braku OTK ZU B/2025 Ts 87/23 poz. 135 2 formalnego wniesionej skargi przez doręczenie odpisów lub kopii poświadczonych za zgod-ność z oryginałem wszystkich załączników złożonych wraz ze skargą konstytucyjną (z wyjąt-kiem pełnomocnictwa). Skarżący usunął brak w ustawowo przewidzianym terminie. Zarządzeniem sędziego Trybunału Konstytucyjnego z 18 czerwca 2024 r. (doręczo-nym pełnomocnikowi skarżącego 19 czerwca 2024 r.) wezwano skarżącego do usunięcia bra-ków formalnych wniesionej skargi przez: 1) udokumentowanie daty doręczenia wyroku Na-czelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2022 r. (sygn. akt […]) wskazanego jako ostateczne rozstrzygnięcie (tj. poświadczenie za zgodność z oryginałem) wraz z czterema kopiami; 2) poinformowanie, czy od orzeczenia wskazanego w punkcie 1 wniesiono nadzwy-czajny środek zaskarżenia; 3) wyjaśnienie, w jaki sposób zaskarżony przepis, w zakresie wskazanym w petitum skargi konstytucyjnej, narusza wolności lub prawa skarżącego oraz uzasadnienie zarzutu niekonstytucyjności kwestionowanego przepisu, z powołaniem argu-mentów lub dowodów na jego poparcie (wraz z czterema kopiami). Pismem z 2 lipca 2024 r. (data nadania) skarżący ustosunkował się do powyższego wezwania. W ocenie skarżącego niezgodne ze wskazanymi przepisami Konstytucji jest unie-możliwienie mu wybrania podstawy opodatkowania. Narusza to nie tylko zasadę demokra-tycznego państwa prawa, ale także zasadę ochrony zaufania obywatela do państwa i stano-wionego przez nie prawa. Nadto skarżący podniósł, że takie ukształtowanie obowiązującego prawa ogranicza jego prawo własności i „nierówno je chroni” z uwagi na uniemożliwienie mu rozsądnego wyboru podstawy opodatkowania. W konkluzji stwierdził, że poprzez różnicowa-nie sytuacji podatników w zależności od daty rozpoczęcia działalności gospodarczej lub przy-stąpienia do spółki, naruszona została także zasada równości. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2. W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna spełnia przesłanki przekazania jej do me-rytorycznego rozpoznania, ponieważ: a) została sporządzona przez adwokata, który przedłożył pełnomocnictwo szczególne do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżącego w postę-powaniu przed Trybunałem, b) wyczerpana została przysługująca skarżącemu droga prawna, ponieważ od wyro-ku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2022 r. (sygn. akt […]) nie przysługu-je żaden zwykły środek zaskarżenia, c) dochowany został, przewidziany w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, trzymiesięczny termin wniesienia skargi, gdyż ostateczne rozstrzygnięcie, w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, zostało doręczone skarżącemu 30 stycznia 2023 r., a skargę konstytucyjną wniesiono do Try-bunału Konstytucyjnego 25 kwietnia 2023 r. (data nadania), d) określony został przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK), tj. art. 9a ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307, ze zm.) „w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 maja 2011 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2011.131.764) (…) – w jego brzmieniu w 2015 r. (…) „w zakresie w jakim wywołuje skutek w postaci braku realnej możliwości wyboru sposobu opodatkowania w przypadku przystąpienia do spółki w trakcie trwania roku podatkowego”, OTK ZU B/2025 Ts 87/23 poz. 135 3 e) wskazano, które konstytucyjne wolności i prawa oraz w jaki sposób – zdaniem skarżącego – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK), tj. art. 64 ust. 1-3 w związku z art. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji, f) przedstawiono uzasadnienie sformułowanych przez skarżącego zarzutów (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK). 3. W ocenie Trybunału analizowana skarga konstytucyjna nie jest obarczona nieusu-walnymi brakami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, sformułowa-ne zaś w niej zarzuty nie są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. W związku z powyższym – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowiono jak w sentencji.

Powołane przepisy

art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RPart. 2 Konstytucji RPart. 32 ust. 1 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło