Ts 90/18

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2020-06-17

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu o umorzeniu śledztwa w fazie in rem stanowi orzeczenie wydane na podstawie art. 521 § 1 k.p.k., które legitymuje skarżącego do wniesienia skargi konstytucyjnej przeciwko temu przepisowi?
Ratio decidendi
Skarga konstytucyjna może być wniesiona tylko wobec orzeczenia wydanego na podstawie zaskarżonego aktu normatywnego. Postanowienie sądu o umorzeniu śledztwa w fazie in rem nie rozstrzyga o dopuszczalności skargi kasacyjnej ani nie ogranicza prawa do jej wniesienia, a zatem nie jest wydane na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. Skarżący nie legitymuje się takim orzeczeniem, co stanowi podstawę do odmowy nadania skardze dalszego biegu.
Stan faktyczny
Skarżący D.B. zakwestionował zgodność art. 521 § 1 k.p.k. z Konstytucją RP, twierdząc, że przepis ten uniemożliwia skuteczne zwrócenie się do Prokuratora Generalnego lub Rzecznika Praw Obywatelskich z wnioskiem o wniesienie kasacji nadzwyczajnej od postanowień o umorzeniu śledztwa. Skarżący powoływał się na postanowienie Sądu Rejonowego o umorzeniu śledztwa w fazie in rem. Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze dalszego biegu, stwierdzając brak legitymacji formalnej.
Rozstrzygnięcie
nie uwzględnić zażalenia

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 7 września 2020 r. Pozycja 262 POSTANOWIENIE z dnia 17 czerwca 2020 r. Sygn. akt Ts 90/18 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Jakub Stelina – przewodniczący Michał Warciński – sprawozdawca Julia Przyłębska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z 15 stycznia 2020 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej D.B., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. Orzeczenie zapadło jednogłośnie. UZASADNIENIE 1. W skardze konstytucyjnej, wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 25 maja 2018 r. (data nadania), D.B. (dalej: skarżący), zakwestionował zgodność art. 521 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.; dalej: k.p.k.) ,,w części odmawiającej możliwości wniesienia kasacji przez podmioty kwalifikowane tj. Prokuratora Generalnego oraz Rzecznika Praw Obywatelskich od prawo-mocnego postanowienia sądu o utrzymaniu w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa lub dochodzenia albo umorzeniu postępowania przygotowawczego w fazie in rem – w zakresie, w którym uniemożliwia uczestnikowi postępowania karnego, który składa zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, skuteczne zwrócenie się do podmiotów kwalifi-kowanych wymienionych w treści art. 521 § 1 k.p.k. z wnioskiem o wniesienie kasacji nadzwyczajnej, w sytuacji stwierdzenia przez organy postępowania przygotowawczego braku znamion przestępstwa w stosunku do czynu względem którego złożył zawiadomienie” z art. 45, art. 32 ust. 1 w związku z art. 77 ust. 2 oraz z art. 78 w związku z art. 176 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. 2. Postanowieniem z 15 stycznia 2020 r., doręczonym pełnomocnikowi skarżącego 20 stycznia 2020 r., Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze kon-stytucyjnej stwierdzając, że skarżący nie legitymuje się żadnym orzeczeniem, które zostałoby OTK ZU B/2020 Ts 90/18 poz. 262 2 wydane na podstawie zakwestionowanego przepisu i odmawiałoby mu prawa do wniesienia kasacji. 3. W zażaleniu z 27 stycznia 2020 r. (data nadania) skarżący zakwestionował posta-nowienie Trybunału z 15 stycznia 2020 r., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do dalszego prowadzenia. Skarżący zarzucił kwestionowanemu postanowieniu naruszenie: a) art. 79 ust. 1 Konstytucji, ,,w zakresie w jakim Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu z uwagi na nie legitymowanie się skarżącego żadnym orzeczeniem które zostałoby wydane na podstawie kwestionowanego przepisu art. 521 § 1 k.p.k., podczas gdy skarżący kwestionuje brzmienie przywołanego przepisu w zakresie, w jakim odmawia on możliwości wniesienia kasacji przez podmioty kwalifiko-wane od prawomocnych postanowień sądu o utrzymaniu w mocy postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa lub dochodzenia lub umorzeniu postępowania przygotowawczego w fazie in rem w sytuacji stwierdzenia przez organy ścigania braku znamion czynu zabronionego”, b) art. 77 ust. 1 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK ,,w zakresie w jakim Try-bunał wskazał, że skarżący nie wyczerpał drogi sądowej, podczas gdy postanowienie Sądu Rejonowego w M., o utrzymaniu w mocy postanowienia o umorzeniu śledztwa w fazie in rem stanowi postanowienie kończącego sprawę i w powyższym zakresie wyczerpuje drogę sądo-wą”. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje. 1. Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p. TK), skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Kon-stytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sędziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w związku z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p. TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada przede wszystkim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. 2. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że kwestionowane postanowienie jest prawi-dłowe, a zarzuty sformułowane w zażaleniu nie podważają podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. 3. W pierwszej kolejności Trybunał przypomina, że zgodnie z art. 61 ust. 4 u.o.t.p. TK postanowienie o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej może zostać wyda-ne przede wszystkim w sytuacji, gdy nie spełnia ona wymogów określonych w ustawie, a nie wyłącznie – jak twierdzi skarżący – w przypadku, gdy jest ona oczywiście bezzasadna lub nie usunięto jej braków formalnych. To właśnie niespełnienie podstawowej przesłanki do wnie-sienia skargi przewidzianej w art. 79 ust. 1 Konstytucji oraz art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p. TK – jaką jest uzyskanie ostatecznego orzeczenia wydanego na podstawie zaskarżonych przepi-sów – było podstawą odmowy nadania skardze dalszego biegu. Za bezpodstawne należy uznać twierdzenia skarżącego, że do skargi załączono roz-strzygnięcie wydane na podstawie zakwestionowanego aktu normatywnego, przez co skarga konstytucyjna odpowiadała warunkom formalnym. Za takie orzeczenie nie można uznać wskazanego przez skarżącego postanowienia Sądu Rejonowego w M. z 7 kwietnia 2017 r. (sygn. akt […]). Trybunał zwraca uwagę, że postanowienie to nie rozstrzyga w ogóle o do- OTK ZU B/2020 Ts 90/18 poz. 262 3 puszczalności skargi kasacyjnej. W związku z tym nie może zostać uznane za orzeczenie ograniczające prawo skarżącego do wniesienia tej skargi. Postanowienie Sądu Rejonowego w M. nie było wydane na podstawie zaskarżonego art. 521 § 1 k.p.k. Skarżący nie dysponuje więc żadnym ostatecznym orzeczeniem wydanym na podstawie tego przepisu. Tym samym skarga nie spełnia przesłanki z art. 79 ust. 1 Konsty-tucji. Przepis ten wymaga bowiem, by wskazany w skardze konstytucyjnej akt normatywny stanowił podstawę orzeczenia, którym sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecz-nie o konstytucyjnych wolnościach lub prawach skarżącego. Mając powyższe na względzie, Trybunał – na podstawie art. 61 ust. 8 u.o.t.p. TK – nie uwzględnił zażalenia.

Powołane przepisy

art. 45 Konstytucji RPart. 32 ust. 1 Konstytucji RPart. 77 ust. 2 Konstytucji RPart. 78 Konstytucji RPart. 176 ust. 1 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło