Ts 91/16

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2016-10-31

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 126 § 1 w zw. z art. 126 § 10 Kodeksu karnego wykonawczego, w zakresie w jakim nie pozwala skazanemu na wykorzystywanie zgromadzonych środków finansowych na poczet spłaty grzywny, jest niezgodny z art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny w niniejszym postępowaniu wstępnego rozpoznania skargi konstytucyjnej nie orzekał o zgodności z Konstytucją, lecz stwierdził, że zarzut naruszenia prawa do własności nie jest oczywiście bezzasadny. W związku z tym, spełniając wymogi formalne i materialne, Trybunał nadał skardze dalszy bieg, co oznacza skierowanie sprawy do pełnego rozpoznania merytorycznego.
Stan faktyczny
Skarżący D.K., odbywający karę pozbawienia wolności, złożył skargę konstytucyjną, kwestionując przepisy Kodeksu karnego wykonawczego dotyczące dysponowania środkami finansowymi. Skarżący był pozbawiony możliwości wykorzystania zgromadzonych środków na spłatę orzeczonej grzywny. Wcześniej jego prośba o zamianę grzywny na zastępczą karę pozbawienia wolności została odrzucona przez Dyrektora Aresztu Śledczego i Sąd Okręgowy.
Rozstrzygnięcie
Nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 8 maja 2023 r. Pozycja 150 POSTANOWIENIE z dnia 31 października 2016 r. Sygn. akt Ts 91/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Leon Kieres, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej D.K. w sprawie zgodności: art. 126 § 1 w zw. z art. 126 § 10 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks kar-ny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, ze zm.) z art. 64 ust. 1-3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 13 maja 2016 r. (data nadania) D.K. (dalej: skarżący) wystąpił o stwierdzenie, że art. 126 § 1 w zw. z art. 126 § 10 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz.U.90.557, ze zm.; dalej: kkw) w zakresie, w jakim nie pozwala skazanemu odbywającemu karę pozbawienia wolności na wykorzystywanie przysługującego mu prawa własności zgodnie z własną wolą, tj. nie pozwala na korzystanie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności ze zgromadzo-nych środków finansowych, w tym także nie pozwala na przeznaczenie tychże środków finan-sowych na poczet spłaty grzywny orzeczonej na rzecz skazanego, jest niezgodny z art. 64 ust. 1-3 Konstytucji. Skarga konstytucyjna została złożona w związku z następującą sprawą. Decyzją z 19 listopada 2015 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w W. (dalej: Dyrektor Aresztu Śledczego) rozpatrzył negatywnie prośbę skarżącego o zamianę grzywny na zastępczą karę pozbawienia wolności lub zastępczą karę aresztu (sprawa […]). Powyższa decyzja 7 grudnia 2015 r. zosta-ła podtrzymana przez Dyrektora Aresztu Śledczego z uwagi na brak nowych okoliczności lub faktów mogących mieć wpływ na zmianę uprzedniej decyzji. W wyniku skargi skarżącego Sąd Okręgowy w W. – XI Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych postanowieniem z 18 grudnia 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego (sprawa […]). Zdaniem skarżącego zakwestionowane przepisy art. 126 § 1 w zw. z art. 126 § 10 kkw ograniczają uprawnienie skazanego do dysponowania zgromadzonymi środkami finansowy-mi, a tym samym ograniczają prawo własności, które podlega ochronie prawnej jednolitej dla OTK ZU B/2023 Ts 91/16 poz. 150 2 wszystkich, w tym również dla osób pozbawionych wolności, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia praw określonych w art. 64 ust. 1-3 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 37 ust. 1 w związku z art. 50 ustawy z dnia 22 lipca 2016 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U.1157; dalej: ustawa o TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymaganiom, a także czy nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 40 ust. 1 ustawy o TK. Jak ustalił Trybunał, skargę konstytucyjną złożył w imieniu skarżącego adwokat, który został ustanowiony z urzędu. Skarżący wyczerpał przysługującą mu drogę prawną, ponieważ postanowienie Sądu Okręgowego w W. – XI Wydział Penitencjarny i Nadzoru nad Wykonywaniem Orzeczeń Karnych z 18 grudnia 2015 r. (sprawa […]) jest prawomocne i nie przysługują od niego żadne zwyczajne środki zaskarżenia. Trybunał stwierdza też, że skarżący dochował trzymiesięcznego terminu do wniesienia skargi zastrzeżonego w art. 47 ustawy o TK. Postanowienie Sądu Okręgowego w W. zostało doręczone skarżącemu 24 grudnia 2015 r., który następnie 28 grudnia 2015 r. wystąpił z wnioskiem o wyznaczenie mu pełnomocnika z urzędu. Postanowienie Sądu Rejonowego o wyznaczeniu z urzędu zostało doręczone pełnomocnikowi 18 kwietnia 2016 r., a skarga została złożona 13 maja 2016 r. (data nadania). Zdaniem skarżącego art. 126 § 1 w zw. z art. 126 § 10 kkw ograniczają uprawnienie skazanego do dysponowania zgromadzonymi środkami finansowymi, a tym samym ograni-czają prawo własności, które podlega ochronie prawnej jednolitej dla wszystkich, w tym rów-nież dla osób pozbawionych wolności, przez co są niezgodne z art. 64 ust. 1-3 Konstytucji. W ocenie Trybunału skarżący prawidłowo określił przedmiot kontroli (art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy o TK), wskazał, jakie konstytucyjne prawa i w jaki sposób zostały – jego zda-niem – naruszone (art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK), a także skargę należycie uzasadnił (art. 48 ust. 1 pkt 3 ustawy o TK). Skarżący zarzuca naruszenie przede wszystkim prawa do dysponowania środkami sta-nowiącymi jego własność (art. 64 ust. 1-3 Konstytucji). Trybunał stwierdza, że analiza tego zarzutu nie daje podstaw do ocenienia go jako oczywiście bezzasadnego. Zatem skoro złożona skarga spełnia wymagania przewidziane w ustawie o TK, a nie zachodzą okoliczności określone w art. 40 ust. 1 ustawy o TK to zasadne było nadanie jej dalszego biegu.

Powołane przepisy

art. 64 ust. 1-3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło