Ts 92/21

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2021-10-20

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepisy Kodeksu cywilne dotyczące nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie w dobrej wierze oraz doliczania okresu posiadania przed 2008 r. naruszają Konstytucję RP w kontekście przywrócenia własności nieruchomości wywłaszczonych w PRL?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skarga konstytucyjna spełnia przesłanki nadania jej dalszego biegu. Oznacza to, że zarzuty skarżących dotyczące zgodności przepisów Kodeksu cywilnego z Konstytucją RP wymagają dalszej, pełnej analizy merytorycznej w trybie pełnego składu Trybunału.
Stan faktyczny
Skarga konstytucyjna została wniesiona przez Archidiecezję i kilka parafii rzymskokatolickich. Skarżący kwestionowali przepisy Kodeksu cywilne umożliwiające nabycie służebności przesyłu przez zasiedzenie w dobrej wierze bez decyzji administracyjnej oraz doliczanie okresu posiadania przed 3 sierpnia 2008 r. do okresu zasiedzenia po tej dacie. Okoliczności dotyczyły nieruchomości, których własność została przywrócona skarżącym na mocy ugody z 1995 r. po bezprawnym wywłaszczeniu w okresie PRL.
Rozstrzygnięcie
Nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 18 listopada 2021 r. Pozycja 159 POSTANOWIENIE z dnia 20 października 2021 r. Sygn. akt Ts 92/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Michał Warciński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Archidiecezji, Parafii Rzymskokatolickiej w S., Parafii Rzymskokatolickiej w K., Parafii Rzymskokatolic-kiej w M., Parafii Rzymskokatolickiej w K., Parafii Rzymskokatolickiej w G., Parafii Rzym-skokatolickiej w W. w sprawie zgodności: art. 292 w związku z art. 172 § 1 w związku z art. 285 § 1 i 2 w związku z art. 3054 w związku z art. 352 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740, ze zm.) w zakresie, w jakim umożliwiają: – ,,nabycie przez zasiedzenie służebności przesyłu w dobrej wierze w przypadku braku decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszcz[a]nia nieruchomości [Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64, ze zm.], art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze zm.), art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990, ze zm.)”; – ,,doliczenie posiadania przez przedsiębiorstwa energetyczne wykonywanego przed dniem 3 sierpnia 2008 r., do okresu korzystania przez przedsiębiorcę przesyłowego z trwałego i widocznego urządzenia w sposób odpowiadający służebności przesyłu po dniu 3 sierpnia 2008 r., potrzebnego do nabycia słu-żebności przesyłu przez zasiedzenie z pominięciem zawieszenia biegu zasie-dzenia służebności przesyłu na nieruchomości skarżącego, któremu przywró-cono prawo własności nieruchomość bezprawnie wywłaszczonej w czasie PRL – na mocy ugody z 17 października 1995 r. zawartej przed Komisją Majątkową z przedstawicielami Skarbu Państwa, po przemianach ustrojowych Państwa Polskiego po 1989 r., zgodnie z przepisami ustawy z 17 maja 1989 r. o stosun-ku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1347, ze zm.), gdy skarżący jako bezprawnie wywłaszczony właściciel został pozbawiony możliwości dochodzenia zwrotu własności swo-jej nieruchomości z uwagi na obowiązujące przepisy prawne w PRL oraz uwa-runkowania polityczne, co skutkowało zawieszeniem biegu zasiedzenia słu-żebności gruntowych a następnie służebności przesyłu do czasu przywrócenia własności nieruchomości wywłaszczonej w postępowaniu regulacyjnym w sta-nie wolnym od obciążeń na mocy w/w ugody”, OTK ZU B/2021 Ts 92/21 poz. 159 2 – a także w zakresie, w jakim „naruszono prawo skarżących do rzetelnego procesu – art. 45 Konstytucji – poprzez narażenie skarżących na nieuzasa-dnione koszty opinii biegłych sądowych, które to opinie nie zostały przez Sąd wykorzystane do orzekania z uwagi na rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej oceny zarzutu postawionego przez przeciwnika procesowego dotyczącego za-siedzenia służebności przesyłu ewentualnie nabycia prawa służebności z mocy prawa”, z art. 2, art. 21 ust. 1 i 2, art. 25 ust. 4, art. 31 ust. 2 i 3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 37 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1-3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę-powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu. Po wstępnym rozpoznaniu skargi konstytucyjnej Archidiecezji, Parafii Rzymskokato-lickiej w S., Parafii Rzymskokatolickiej w K., Parafii Rzymskokatolickiej w M., Parafii Rzymskokatolickiej w K., Parafii Rzymskokatolickiej w G., Parafii Rzymskokatolickiej w W. (sygn. Ts 92/21) Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że spełnia ona przesłanki nadania jej dalszego biegu (art. 61 u.o.t.p.TK).

Powołane przepisy

art. 2 Konstytucji RPart. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RPart. 25 ust. 4 Konstytucji RPart. 31 ust. 2 i 3 Konstytucji RPart. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RPart. 37 ust. 1 Konstytucji RPart. 45 Konstytucji RPart. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło