Ts 95/24

PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2024-12-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, w zakresie określania stawek wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu na poziomie 50% lub 75% wynagrodzenia adwokata, jest zgodny z art. 92 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?
Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny postanowił nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej, co oznacza, że skarga spełnia wymogi formalne i merytoryczne do rozpoznania. Trybunał uznał, że zarzuty skarżących nie są oczywiście bezzasadne, a skarga nie jest obarczona nieusuwalnymi brakami formalnymi, w związku z czym sprawa zostanie rozpoznana w trybie merytorycznym.
Stan faktyczny
Mecenas K.W. został ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu dla J.S. w postępowaniu kasacyjnym. Sąd zasądził na rzecz J.S. zwrot kosztów pomocy prawnej w wysokości 2700 zł, co zostało utrzymane w mocy przez Sąd Apelacyjny. Skarżący (J.S. i K.W.) zaskarżyli do Trybunału Konstytucyjnego przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości dotyczące opłat za czynności adwokackie, twierdząc, że ograniczenie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu do 50-75% stawek adwokackich narusza konstytucyjne wolności i prawa majątkowe oraz zasadę proporcjonalności.
Rozstrzygnięcie
Nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 12 lutego 2025 r. Pozycja 70 POSTANOWIENIE z dnia 4 grudnia 2024 r. Sygn. akt Ts 95/24 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Rafał Wojciechowski, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej J.S. i K.W. o zba-danie zgodności: „§ 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 paździer-nika 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800), zastosowanego w niniejszej sprawie na podstawie § 20 wskazanego rozporządzenia, w zw. z art. 16 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1184 ze zm.)” z art. 92 ust. 1 w związ-ku z art. 64 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać dalszy bieg skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 21 maja 2024 r. (data nadania) J.S. i adwokat K.W., działający we własnym imieniu (dalej: skarżący), wystą-pili z żądaniem przytoczonym w komparycji niniejszego postanowienia na tle następującego stanu faktycznego. Mecenas K.W. został ustanowiony dla J.S. pełnomocnikiem z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w W. delegowany do Sądu Apelacyjnego w W. I Wydziału Cywilnego postanowieniem z 15 lutego 2024 r. (sygn. akt […]) zasądził na rzecz J.S. – tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej jej z urzędu – kwotę 2700 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Powyższe orzeczenie zostało utrzymane w mocy przez Sąd Apelacyjny w W. Wydział I Cywilny Odwoławczy postanowieniem z 25 marca 2024 r. (sygn. akt […]), które doręczono pełnomocnikowi skarżącej 27 marca 2024 r. i które wskazane zostało jako ostateczne roz-strzygnięcie w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji. Zarządzeniem Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z 21 czerwca 2024 r. wezwano skarżących do usunięcia braku formalnego wniesionej skargi przez doręczenie jednego odpisu skargi konstytucyjnej wraz z załącznikami. Skarżący usunęli brak w ustawowo przewidzia-nym terminie. OTK ZU B/2025 Ts 95/24 poz. 70 2 W ocenie skarżących „określenie stawki w wysokości 50, czy 75% wynagrodzenia pozostaje w sprzeczności z art. 64 ust. 1 w związku z art. 92 Konstytucji. (…) rozporządzenie nie może [bowiem] kształtować podmiotowych praw majątkowych w aspekcie materialnym, w tym ograniczać i kształtować wynagrodzenia pełnomocnika na poziomie 50% wynagrodze-nia, jeżeli w tym zakresie nie wykonuje ustawy, jak wymaga tego art. 92 ust. 1 zdanie pierw-sze Konstytucji” (s. 5 skargi). Z kolei „zakres wprowadzonej dysproporcji wynagrodzenia i ograniczenia prawa majątkowego nie znajd[uje] żadnego uzasadnienia, a cel i efekt ograni-czenia prawa majątkowego pełnomocnika, nie pozosta[je] w odpowiedniej proporcji do cięża-rów nałożonych na pełnomocnika” (s. 7 skargi), co w ocenie skarżących narusza również art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie po-stępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom. 2. W ocenie Trybunału skarga konstytucyjna spełnia przesłanki przekazania jej do me-rytorycznego rozpoznania, ponieważ: a) została sporządzona przez adwokata, który przedłożył pełnomocnictwo szczególne do sporządzenia i wniesienia skargi konstytucyjnej oraz reprezentowania skarżącej w postę-powaniu przed Trybunałem, b) wyczerpana została przysługująca skarżącym droga prawna, ponieważ od postano-wienia Sądu Apelacyjnego w W. I Wydział Cywilny z 25 marca 2024 r. (sygn. akt […]) nie przysługuje żaden zwykły środek zaskarżenia, c) dochowany został, przewidziany w art. 77 ust. 1 u.o.t.p.TK, trzymiesięczny termin wniesienia skargi, gdyż ostateczne rozstrzygnięcie, w rozumieniu art. 79 ust. 1 Konstytucji, zostało doręczone skarżącej 27 marca 2024 r., a skargę konstytucyjną wniesiono do Trybuna-łu Konstytucyjnego 21 maja 2024 r. (data nadania), d) określony został przedmiot kontroli (art. 53 ust. 1 pkt 1 u.o.t.p.TK), tj. § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800), e) wskazano, które konstytucyjne wolności i prawa oraz w jaki sposób – zdaniem skarżących – zostały naruszone (art. 53 ust. 1 pkt 2 u.o.t.p.TK), tj. art. 92 ust. 1 w związku z art. 64 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji, f) przedstawiono uzasadnienie sformułowanych przez skarżących zarzutów (art. 53 ust. 1 pkt 3 u.o.t.p.TK). 3. W ocenie Trybunału analizowana skarga konstytucyjna nie jest obarczona nieusu-walnymi brakami formalnymi, o których mowa w art. 61 ust. 4 pkt 1 u.o.t.p.TK, sformułowa-ne zaś w niej zarzuty nie są oczywiście bezzasadne w rozumieniu art. 61 ust. 4 pkt 3 u.o.t.p.TK. W związku z powyższym – na podstawie art. 61 ust. 2 u.o.t.p.TK – postanowiono jak w sentencji.

Powołane przepisy

art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 64 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiejart. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło