Ts 96/17

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 6 grudnia 2017 r. Pozycja 268 POSTANOWIENIE z dnia 20 września 2017 r. Sygn. akt Ts 96/17 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Henryk Cioch – przewodniczący i sprawozdawca Andrzej Zielonacki Grzegorz Jędrejek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytu-cyjnego z dnia 13 czerwca 2017 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej Sp. z o.o. z siedzibą w P., p o s t a n a w i a: nie uwzględnić zażalenia. UZASADNIENIE W skardze konstytucyjnej z 28 kwietnia 2017 r. (data nadania) Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej: skarżąca, spółka) wystąpiła o stwierdzenie, że art. 4912 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 2171, ze zm.; dalej: prawo upadłościowe) są niezgodne z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Ponadto skarżąca zarzu-ciła, że art. 4912 ust. 1 w zw. z art. 54a ust. 1 oraz art. 4912 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 w zw. z art. 54a ust. 1 prawa upadłościowego naruszają art. 78 w zw. z art. 45 ust. 1 w zw. z art. 176 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Postanowieniem z 13 czerwca 2017 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej 21 czerwca 2017 r.) Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że – jak wynika z uzasadnienia obu orzeczeń wy-danych w sprawie skarżącej – wniesione przez nią zażalenie na postanowienie o ogłoszeniu upadłości dłużnika zostało złożone po terminie i na tej podstawie odrzucono środek zaskarże-nia. Niezależnie od powyższego Trybunał ustalił, że skarżąca w rzeczywistości kwestionowa-ła ograniczenie podmiotowe i przedmiotowe kręgu osób uprawnionych do wniesienia zażale-nia na postanowienie o ogłoszeniu upadłości. Tymczasem badanie postulatów de lege ferenda pozostaje poza zakresem kognicji Trybunału Konstytucyjnego. Ze względu na odmowę nada-nia dalszego biegu skardze konstytucyjnej nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek o wyda-nie postanowienia tymczasowego w sprawie zawieszenia wykonania postanowienia Sądu Re-jonowego w B. z października 2016 r. o ogłoszeniu upadłości dłużnika skarżącej. OTK ZU B/2017 Ts 96/17 poz. 268 2 Na postanowienie z 13 czerwca 2017 r. o odmowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej spółka złożyła – w ustawowym terminie – zażalenie, w którym zaskarżyła to rozstrzygnięcie w całości oraz wniosła o jego uchylenie i nadanie skardze konstytucyjnej dal-szego biegu, a także o wydanie postanowienia tymczasowego. Skarżąca zarzuciła, że termin na wniesienie zażalenia określony w art. 54a ust. 1 pra-wa upadłościowego w ogóle nie odnosił się do złożonego przez spółkę merytorycznego zaża-lenia na postanowienie o ogłoszeniu upadłości jej dłużnika. Zdaniem skarżącej Trybunał bez-podstawnie przyjął, że „przedmiot skargi stanowią zarzuty pozostające poza zakresem kogni-cji Trybunału Konstytucyjnego” oraz że zarzuty skargi są oczywiście bezzasadne. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę-powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. poz. 2072; dalej: u.o.t.p. TK) skarżące-mu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Trybunału Konstytucyjnego o odmowie nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu. Trybunał, w składzie trzech sę-dziów, rozpatruje zażalenie na posiedzeniu niejawnym (art. 37 ust. 1 pkt 3 lit. c w zw. z art. 61 ust. 5-8 u.o.t.p. TK). Na etapie rozpoznania zażalenia Trybunał bada przede wszyst-kim, czy w wydanym postanowieniu prawidłowo stwierdził istnienie przesłanek odmowy nadania skardze dalszego biegu. W pierwszej kolejności Trybunał odniósł się do zawartego w zażaleniu zarzutu, że nie ma związku pomiędzy terminem określonym w art. 54a ust. 1 prawa upadłościowego a przedmiotem skargi konstytucyjnej. Tymczasem sama spółka uczyniła art. 54a ust. 1 prawa upadłościowego przedmiotem wniesionej do Trybunału skargi konstytucyjnej. Zgodnie z za-kwestionowanym przepisem wierzycielowi w terminie tygodnia od dnia obwieszczenia po-stanowienia o ogłoszeniu upadłości w Rejestrze, a wierzycielowi, którego siedziba lub miej-sce zwykłego pobytu w dniu otwarcia postępowania znajdowały się za granicą, w terminie trzydziestu dni od dnia obwieszczenia postanowienia o ogłoszeniu upadłości w Rejestrze przysługuje zażalenie na postanowienie o ogłoszeniu upadłości wyłącznie w części dotyczącej jurysdykcji sądów polskich. Natomiast w uzasadnieniu ostatecznego orzeczenia wydanego w sprawie skarżącej (postanowienia ze stycznia 2017 r. Sądu Okręgowego w B.) sąd podkreślił: „należało wskazać przede wszystkim, iż zażalenie wierzyciela [czyli skarżącej] na postanowienie o ogłoszeniu upadłości zostało złożone dnia 15 listopada 2016 roku. Obwieszczenie o ogłoszeniu upadłości zostało zaś dokonane w Monitorze Sądowym i Gospodarczym z października 2016 r. Jak słusznie podkreślił Sąd Rejonowy, zażalenie powyższe zostało zatem złożone po upływie terminu przewidzianego przez art. 54a ust. 1 Prawa upadłościowego, który upłynął dla wie-rzyciela w niniejszej sprawie 24 października 2016 r. Już to samo w sobie stanowiło wystar-czającą podstawę do odrzucenia zażalenia”. Nie ulega zatem wątpliwości, że – wbrew twierdzeniom skarżącej zawartym w zaża-leniu – art. 54a ust. 1 prawa upadłościowego miał zastosowanie w sprawie spółki i był pod-stawą odrzucenia zgłoszenia wierzytelności jako wniesionego po upływie ustawowego termi-nu. Słusznie zatem w zakwestionowanym rozstrzygnięciu Trybunał uznał, że spółka nie do-chowała należytej staranności na etapie postępowania przed sądami powszechnymi, a wnie-siona skarga konstytucyjna jest próbą skorygowania zaniedbań, do których doprowadziła lub jej pełnomocnik. Ponadto Trybunał stwierdza, że spółka nie zakwestionowała skutecznie stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu postanowienia z 13 czerwca 2017 r., zgodnie z którym skarga w rzeczywistości dotyczyła ograniczenia kręgu podmiotów uprawnionych do zaskarżenia postanowienia o ogłoszeniu upadłości pod względem podmiotowym (zaskarżenie art. 4912 OTK ZU B/2017 Ts 96/17 poz. 268 3 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 prawa upadłościowego w zakresie, w jakim nie czynią wierzyciela osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, który nie zgłosił wniosku o ogło-szenie upadłości, uprawnionym do wniesienia zażalenia) i przedmiotowym (zarzut niekonsty-tucyjności art. 4912 ust. 1 w zw. z art. 54a ust. 1 oraz art. 4912 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 w zw. z art. 54a ust. 1 prawa upadłościowego przez to, że przyznają wierzycielowi osoby fi-zycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, który nie zgłosił wniosku o ogłoszenie jej upadłości, prawo do zaskarżenia postanowienia o ogłoszeniu upadłości wyłącznie w części dotyczącej jurysdykcji sądów polskich). Tymczasem – co trafnie zostało wskazane w zaskar-żonym orzeczeniu – badanie postulatów de lege ferenda pozostaje poza zakresem kognicji Trybunału Konstytucyjnego. W związku z tym Trybunał prawidłowo uznał w uzasadnieniu postanowienia z 13 czerwca 2017 r., że zarzuty skargi konstytucyjnej są oczywiście bezzasadne. Ponadto nie można zgodzić się z twierdzeniami zawartymi w zażaleniu, że omyłkowe wskazanie błędnej podstawy prawnej w końcowej części uzasadnienia postanowienia o od-mowie nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej miało wpływ na prawidłowość wyda-nego orzeczenia. W tym stanie rzeczy Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że wniesione zażalenie nie podważa podstaw odmowy nadania skardze konstytucyjnej dalszego biegu, dlatego zgodnie z art. 61 ust. 8 u.o.t.p. TK postanawia jak w sentencji.