Ts 97/21
PostanowienieTrybunał Konstytucyjny2021-06-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy Kodeksu cywilne dotyczące nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie oraz doliczania okresu posiadania przed 2008 r. naruszają Konstytucję RP w kontekście przywrócenia własności nieruchomości wywłaszczonych w PRL oraz zasady rzetelnego procesu?Ratio decidendi
Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że skarga konstytucyjna spełnia przesłanki nadania jej dalszego biegu. Oznacza to, że istnieją podstawy do przeprowadzenia pełnej kontrości konstytucyjnej zakwestionowanych przepisów Kodeksu cywilnego w zakresie ich zgodności z art. 2, art. 21 ust. 1 i 2, art. 25 ust. 4, art. 31 ust. 2 i 3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 37 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP.Stan faktyczny
Parafia Rzymskokatolicka złożyła skargę konstytucyjną, kwestionując zgodność przepisów Kodeksu cywilnego (art. 292, 172 § 1, 285 § 1 i 2, 3054, 352 § 1) z Konstytucją RP. Skarga dotyczyła możliwości nabycia służebności przesyłu przez zasiedzenie w dobrej wierze bez decyzji administracyjnej oraz doliczania okresu posiadania przez przedsiębiorstwa energetyczne przed 3 sierpnia 2008 r. do okresu potrzebnego do zasiedzenia po tej dacie. Sytuacja ta dotyczyła nieruchomości, której własność została przywrócona skarżącej po przemianach ustrojowych, mimo że była ona bezprawnie wywłaszczona w okresie PRL. Skarżąca wskazywała również na naruszenie prawa do rzetelnego procesu poprzez narażenie na nieuzasadnione koszty opinii biegłego, która nie została wykorzystana przez sąd.Rozstrzygnięcie
Nadanie skardze konstytucyjnej dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 11 sierpnia 2021 r. Pozycja 124 POSTANOWIENIE z dnia 29 czerwca 2021 r. Sygn. akt Ts 97/21 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Michał Warciński, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Parafii Rzymsko-katolickiej […] w P. w sprawie zgodności: art. 292 w związku z art. 172 § 1 w związku z art. 285 § 1 i 2 w związku z art. 3054 w związku z art. 352 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740, ze zm.) w zakresie, w jakim umożliwiają: – ,,nabycie przez zasiedzenie służebności przesyłu w dobrej wierze w przypadku braku decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszcz[a]nia nieruchomości [Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64, ze zm.], art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, ze zm.), art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990, ze zm.)”; – ,,doliczenie posiadania przez przedsiębiorstwa energetyczne wykonywanego przed dniem 3 sierpnia 2008 r., do okresu korzystania przez przedsiębiorcę przesyłowego z trwałego i widocznego urządzenia w sposób odpowiadający służebności przesyłu po dniu 3 sierpnia 2008 r., potrzebnego do nabycia słu-żebności przesyłu przez zasiedzenie z pominięciem zawieszenia biegu zasie-dzenia służebności przesyłu na nieruchomości skarżącego, któremu przywró-cono prawo własności nieruchomości bezprawnie wywłaszczonej w czasie PRL, której zwrot był możliwy dopiero po przemianach ustrojowych Państwa Polskiego po 1989 r., zgodnie z ustawą z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1347, ze zm.), a który to właściciel został pozbawiony możliwości do-chodzenia zwrotu własności swojej nieruchomości z uwagi na obowiązujące przepisy prawne w PRL oraz uwarunkowania polityczne, co skutkowało za-wieszeniem biegu zasiedzenia służebności gruntowych a następnie służebno-ści przesyłu do czasu przywrócenia prawa własności nieruchomości wy-właszczonej w postępowaniu regulacyjnym w stanie wolnym od obciążeń zgodnie z ustawą z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolic-kiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1347, ze zm.)”, – a także w zakresie, w jakim „naruszono prawo skarżącej do rzetelnego procesu – art. 45 Konstytucji – poprzez narażenie skarżącej na nieuzasadnione koszty
OTK ZU B/2021 Ts 97/21 poz. 124 2 opinii biegłego sądowego, która nie została przez Sąd wykorzystana do orzekania z uwagi na rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej oceny zarzutu postawionego przez przeciwnika procesowego dotyczącego zasiedzenia służebności przesyłu w dobrej wierze”, z art. 2, art. 21 ust. 1 i 2, art. 25 ust. 4, art. 31 ust. 2 i 3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 37 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1-3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: nadać skardze konstytucyjnej dalszy bieg. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postę-powania przed Trybunałem Konstytucyjnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2393; dalej: u.o.t.p.TK) skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu. Po wstępnym rozpoznaniu skargi konstytucyjnej Parafii Rzymskokatolickiej […] w P. (sygn. Ts 97/21) Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że spełnia ona przesłanki nadania jej dalszego biegu (art. 61 u.o.t.p.TK).
Powołane przepisy
art. 2 Konstytucji RPart. 21 ust. 1 Konstytucji RPart. 21 ust. 2 Konstytucji RPart. 25 ust. 4 Konstytucji RPart. 31 ust. 2 Konstytucji RPart. 31 ust. 3 Konstytucji RPart. 32 ust. 1 Konstytucji RPart. 32 ust. 2 Konstytucji RPart. 37 ust. 1 Konstytucji RPart. 64 ust. 1 Konstytucji RPart. 64 ust. 2 Konstytucji RPart. 64 ust. 3 Konstytucji RP
Źródło: Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego (trybunal.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło