Ts 98/16

ORZECZNICTWO TRYBUNAŁU KONSTYTUCYJNEGO ZBIÓR URZĘDOWY Seria B Warszawa, dnia 26 czerwca 2017 r. Pozycja 103 POSTANOWIENIE z dnia 15 grudnia 2016 r. Sygn. akt Ts 98/16 Trybunał Konstytucyjny w składzie: Piotr Tuleja, po wstępnym rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym skargi konstytucyjnej Sp. z o.o. w sprawie zgodności: art. 80 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257, ze zm.) z art. 217 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, p o s t a n a w i a: odmówić nadania dalszego biegu skardze konstytucyjnej. UZASADNIENIE 1. We wniesionej do Trybunału Konstytucyjnego 24 maja 2016 r. (data nadania) skardze konstytucyjnej, sporządzonej przez adwokata, Sp. z o.o. (dalej: skarżąca) zarzuciła niezgodność art. 80 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U.29.257, ze zm.; dalej: upa) – „w zakresie, w jakim [przepisy te], odwołując się do Scalonej Nomenklatury (CN), poszerzają przedmiot opodatkowania akcyzą w stosunku do przedmiotu opodatkowania określonego wprost w upa i obejmują akcyzą samochody typu kamper” – z art. 217 w związku z art. 2 Konstytucji. 2. Skarga konstytucyjna została wniesiona w związku z następującym stanem faktycznym. Decyzją z października 2013 r. w sprawie Naczelnik Urzędu Celnego w W. określił wobec skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w wysokości 30 863,00 zł z tytułu sprzedaży przed pierwszą rejestracją w kraju samochodów osobowych w okresie rozliczeniowym maj 2008 r. Rozstrzygnięcie to, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, zostało utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Celnej w W. decyzją z grudnia 2013 r. w sprawie. W ocenie organów celnych obu instancji sprzedane przez skarżącą w maju 2008 r. samochody kempingowe (z uwagi na ich zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób) przed pierwszą rejestracją na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podlegały opodatkowaniu w myśl pozycji 59 załącznika nr 1 do upa, co wynikało wprost z art. 80 tej ustawy. Wyrokiem z września 2014 r. w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę skarżącej na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. Orzeczenie to podtrzymał Naczelny Sąd Administracyjny – Izba Gospodarcza w wyroku z listopada 2015 r. w sprawie. OTK ZU B/2017 Ts 98/16 poz. 103 2 3. Zdaniem skarżącej norma prawna zawarta w art. 80 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 upa jest niezgodna z wywodzoną z art. 217 Konstytucji zasadą nakładania danin publicznych w drodze ustawy w związku z wywodzoną z art. 2 Konstytucji zasadą państwa prawa w aspekcie zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa – umożliwia bowiem objęcie podatkiem akcyzowym samochodu kempingowego przed jego pierwszą rejestracją w kraju. Trybunał Konstytucyjny zważył, co następuje: 1. W dniu 16 sierpnia 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 lipca 2016 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U.1157; dalej: ustawa o TK), która w art. 83 ust. 1 stanowi, że w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy tego aktu normatywnego. 2. Zgodnie z art. 37 ust. 1 w związku z art. 50 ustawy o TK skarga konstytucyjna podlega wstępnemu rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, podczas którego Trybunał Konstytucyjny bada, czy odpowiada ona określonym przez prawo wymogom, a także czy postępowanie wszczęte na skutek wniesienia skargi należałoby umorzyć na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy o TK. 3. Na wstępie należy przypomnieć, że w myśl art. 79 ust. 1 Konstytucji skargę konsty-tucyjną może wnieść każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone. Oznacza to, że warunkiem złożenia skargi konstytucyjnej nie jest jakiekolwiek naruszenie Konstytucji, ale tylko naruszenie wyrażonych w niej norm regulujących wolności lub prawa człowieka i obywatela. Skarga konstytucyjna musi zatem zawierać wskazanie zarówno kon-kretnej osoby, której wolności lub prawa naruszono, jak i tego, które z określonych w Kon-stytucji wolności lub praw naruszono, a ponadto określać sposób tego naruszenia (art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy o TK). 3.1. W sprawie będącej przedmiotem wstępnego rozpoznania skarżąca domaga się zbadania zgodności zakwestionowanych przepisów z art. 2 oraz art. 217 Konstytucji. Żaden z tych przepisów nie wyraża jednak prawa podmiotowego chronionego za pomocą skargi konstytucyjnej. 3.2. Na temat możliwości powoływania się na naruszenie zasad określonych w art. 2 Konstytucji Trybunał wypowiadał się już wielokrotnie, a najpełniej w sprawie Ts 105/00 (postanowienie TK z 12 grudnia 2000 r. i postanowienie pełnego składu TK z 23 stycznia 2002 r., OTK ZU nr 1/B/2002, poz. 59 i 60). Trybunał, badając, czy możliwe jest dochodzenie ochrony zasad wynikających z art. 2 ustawy zasadniczej w trybie skargi konstytucyjnej, przede wszystkim zwrócił uwagę na konieczność precyzyjnego określenia wolności lub prawa podmiotowego, wyinterpretowanych z przepisu, którego naruszenie ma uzasadnić legitymację do wniesienia skargi konstytucyjnej. Trybunał podkreślił przy tym, że chodzi tu o prawa lub wolności o charakterze podmiotowym. To znaczy o takie prawa, adresowane do obywatela lub innego podmiotu prawa, które kształtują ich sytuację prawną i dają możliwość wyboru zachowania się, tj. spełnienia lub niespełnienia normy prawnej (zob. Z. Czeszejko-Sochacki, L. Garlicki, J. Trzciński, Komentarz do ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, Warszawa 1999, s. 159). Podstawą do wniesienia skargi nie może być natomiast powołanie się przez skarżą-cego na naruszenie wynikających z art. 2 Konstytucji zasad prawidłowej legislacji czy zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa. Normy te adresowane są przede wszystkim do ustawodawcy i wyznaczają sposób, w jaki powinny być regulowane poszczególne dziedziny życia publicznego. Trybunał podkreśla, że odwołanie się do tych zasad może mieć znaczenie tylko w sytuacji, w której skarżący wskaże równocześnie wolność OTK ZU B/2017 Ts 98/16 poz. 103 3 lub prawo podmiotowe mające źródło w innym przepisie Konstytucji i ograniczone na skutek naruszenia powyższych zasad (zob. m.in. postanowienia TK z 19 grudnia 2001 r. w sprawie SK 8/01, OTK ZU nr 8/2001, poz. 272 oraz 26 czerwca 2002 r. w sprawie SK 1/02, OTK ZU nr 4/A/2002, poz. 53). 3.3. W odniesieniu do art. 217 Konstytucji należy zwrócić uwagę na to, że w świetle ugruntowanego orzecznictwa Trybunału przepis ten określa zakres tzw. władztwa podatko-wego i zasady jego urzeczywistniania przez państwo. Nie gwarantuje jednak wprost obywate-lom czy innym podmiotom prawnym określonej wolności lub prawa konstytucyjnego, których ochrona przed naruszeniami mogłaby stanowić samoistny przedmiot skargi konstytucyjnej odpowiadającej wymogom sformułowanym w art. 79 ust. 1 Konstytucji (zob. wyrok z 5 listo-pada 2008 r. w sprawie SK 79/06, OTK ZU nr 9/A/2008, poz. 153 oraz postanowienie pełnego składu TK z 16 lutego 2009 r. w sprawie Ts 202/06, OTK ZU nr 1/B/2009, poz. 23). 3.4. Ze względu na powyższe Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że skarżąca nie wskazała naruszonych praw przez zaskarżone przepisy, a w konsekwencji sposobu ich naruszenia. Prawidłowe wykonanie obowiązku wskazania, które konstytucyjne wolności lub prawa i w jaki sposób zostały naruszone, polega bowiem nie tylko na numerycznym określeniu postanowień Konstytucji i wyprowadzanych z nich zasad, z którymi – zdaniem skarżącego – niezgodne są kwestionowane przepisy, lecz także na precyzyjnym przedsta-wieniu treści prawa lub wolności wywodzonych z tych postanowień, a naruszonych przez ustawodawcę, czemu powinna towarzyszyć szczegółowa i precyzyjna argumentacja uprawdopodabniająca stawiane zarzuty (zob. np. postanowienia TK z 17 grudnia 2013 r. w sprawie SK 59/12, OTK ZU nr 9/A/2013, poz. 144 oraz 27 stycznia 2014 r. w sprawie Ts 90/12, OTK ZU nr 4/B/2014, poz. 265). 3.5. Uwzględniwszy wskazane orzecznictwo Trybunału, zgodnie z którym ani art. 2, ani art. 217 Konstytucji nie są samodzielnymi wzorcami kontroli w postępowaniu skargowym – gdyż nie wyrażają praw podmiotowych (nie zmienia tego bynajmniej przywołanie ich w ni-niejszej sprawie przez skarżącą w ujęciu „związkowym”) – Trybunał Konstytucyjny odmówił nadania dalszego biegu analizowanej skardze konstytucyjnej z powodu niedopuszczalności orzekania (art. 40 ust. 1 pkt 1 in fine oraz art. 37 ust. 3 w związku z art. 50 ustawy o TK). 4. Analiza skargi prowadzi również do wniosku, że skarżąca w istocie oczekuje uznania, iż zaklasyfikowanie na gruncie poz. 59 załącznika nr 1 do upa samochodu kempin-gowego do pozycji 8703 CN narusza jej konstytucyjne prawa. W odniesieniu do tak sformułowanego zarzutu Trybunał przypomina, że jego zadaniem nie jest orzekanie o celowości i zasadności przyjętych przez parlament rozwiązań prawnych. Wybór wartości determinujących określone rozwiązanie legislacyjne należy do ustawodawcy i zasadniczo Trybunał Konstytucyjny opowiada się za swobodą tego podmiotu w określeniu hierarchii celów i w preferowaniu danych wartości czy środków służących ich realizacji. Granice swobody tego wyboru określają zasady i przepisy konstytucyjne, Trybunał może zaś badać, czy w procesie stanowienia prawa ustawodawca przestrzegał tych zasad i przepisów (zob. wyrok pełnego składu TK z 20 lutego 2002 r. w sprawie K 39/00, OTK ZU nr 1/A/2002, poz. 4). W związku z powyższym Trybunał stwierdza, że postawiony w skardze zarzut naruszenia Konstytucji przez możliwość klasyfikacji pojazdu kempingowego dla celów rejestracji i określenia wysokości podatku akcyzowego jest oczywiście bezzasadny. Powyższa okoliczność – w myśl art. 37 ust. 3 in principio w związku z art. 50 ustawy o TK – stanowi również samodzielną przesłankę odmowy nadania dalszego biegu rozpatrywanej skardze konstytucyjnej. OTK ZU B/2017 Ts 98/16 poz. 103 4 5. Ponadto, w ocenie Trybunału Konstytucyjnego analizowana skarga jest niedo-puszczalna, gdyż dotyczy sfery stosowania prawa przez organy celne, które – zdaniem skar-żącej – „stosują Scaloną Nomenklaturę, i tym samym rozszerzają definicję samochodu osobowego, a w konsekwencji rozszerzają obowiązek podatkowy”. Odnosząc się do tak sfor-mułowanego zarzutu, Trybunał przypomina, że – działając w ramach kontroli konstytucyj-ności poddanych jego badaniu przepisów – jest sądem prawa (art. 188 Konstytucji) i do jego kompetencji nie należy ocena błędnej wykładni dokonywanej przez sądy, ani też ocena błędnej subsumpcji stanu faktycznego do regulacji prawnej norm kontrolowanych, zawartych w rozstrzygnięciach organów stosujących prawo, czy wadliwości ich argumentacji (zob. wyrok TK z 12 czerwca 2008 r., K 50/05, OTK ZU nr 5/A/2008, poz. 79). Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że w postępowaniu skargowym podstawowe znaczenie ma m.in. ustalenie, czy źródłem naruszenia konstytucyjnych wolności lub praw jest stosowanie prawa, czy też zastosowana w orzeczeniach wykładnia sądowa. Jest to dlatego istotne, że zgodnie z art. 79 ust. 1 Konstytucji kontrola konstytucyjności może być podejmowana tylko wobec „ustawy lub innego aktu normatywnego”. Stosowanie prawa – w jego świetle – nie może być przedmiotem kontroli konstytucyjności, nawet gdyby dochodziło do naruszenia wolności lub prawa konstytucyjnego. Skarga konstytucyjna jest bowiem skargą na przepis, a nie na jego konkretne, wadliwe zastosowanie (por. postanowienie TK z 2 grudnia 2010 r., SK 11/10, OTK ZU nr 10/A/2010, poz. 131). Jednocześnie Trybunał zwraca uwagę, że skoro skarżąca nie wykazała, że niekorzystna wykładnia zaskarżonego przepisu nabrała cech trwałości i po-wszechności, jej skargę konstytucyjną należało uznać za niedopuszczalną (por. wyrok TK z 9 maja 2005 r., SK 14/04, OTK ZU nr 5/A/2005, poz. 47). Z przedstawionych wyżej powodów Trybunał – na podstawie art. 40 ust. 1 pkt 1 in fine oraz art. 37 ust. 3 w związku z art. 50 ustawy o TK – postanowił jak w sentencji. POUCZENIE Na podstawie art. 37 ust. 4 w związku z art. 50 ustawy o TK skarżącemu przysługuje prawo wniesienia zażalenia na powyższe postanowienie w terminie 7 dni od daty doręczenia tego postanowienia.